II SA/Wa 13/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska (spr.), Danuta Kania, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2014 r. sprawy ze skargi T. D. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do wynajęcia lokalu mieszkalnego i umieszczenia na liście oczekujących na najem 1. stwierdza, że zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R. M. kwotę 360 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt złotych) oraz kwotę 82,80 zł (słownie: osiemdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 listopada 2013 r. (k-100) uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2013 r. (k-43) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W motywach rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji, oddalając skargę T.D. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...], niewłaściwie zinterpretował treść § 5 ust. 2 pkt 3 lit a) i b) uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2009 r. nr 132, poz. 3937 ze zm.), która stanowi, że postanowień § 4 pkt 1 nie stosuje się do osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej: a) niepełnosprawność wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania, b) ciężką przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przepis § 4 pkt 1 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. w dniu podejmowania zaskarżonej uchwały stanowił, że lokale mieszkalne zasobu mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie za zgodą właściciela w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z zestawienia tych dwóch przepisów wynika, że jeśli określona osoba znajduje się w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej (przez co rozumie się między innymi niepełnosprawność i ciężką chorobę, przewlekłą chorobę) to jej warunki mieszkaniowe, które w normalnych okolicznościach nie byłyby uznane za trudne (powyżej 6 m2 powierzchni mieszkalnej na osobę), mogą być za takie uznane ("postanowień § 4 pkt 1 nie stosuje się"), jeżeli właśnie ze względu na stan jej zdrowia (niepełnosprawność lub ciężką i przewlekłą chorobę) inne warunki zamieszkiwania stawiają ją w wyjątkowo trudnej sytuacji. Dokonując wykładni powyższych przepisów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził wprost, iż nawet jeśli osoba niepełnosprawna lub ciężko i przewlekle chora zamieszkuje w lokalu, którego powierzchnia mieszkalna przekracza 6 m2 na osobę, to nie stanowi to przeszkody do przyznania jej lokalu z zasobów miasta, jeśli zamieszkiwanie w dotychczasowym lokalu, z uwagi na jej sytuację zdrowotną, jest wyjątkowo trudne. Mimo bowiem większej niż minimalna powierzchni, inne warunki mieszkaniowe mogą być niedostosowane do sytuacji zdrowotnej lokatora, który spełnia przy tym kryteria dochodowe, o jakich mowa w § 4 pkt 2 uchwały z 2009 r., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji nie zweryfikował ustaleń organu, pod kątem sytuacji mieszkaniowej skarżącej (innej niż sama powierzchnia zajmowanego lokalu) w tym tego, czy ze względu na jej stan zdrowia zajmowany lokal nie stawia skarżącej "w wyjątkowo trudnej sytuacji". Już bowiem w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa skarżąca wskazywała na pogorszenie się jej stanu zdrowia, co udokumentowała kartą informacyjną ze szpitala. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, kierując się treścią art. 5 ust. 2 pkt 3 lit. a) i b) uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. należało ustalić, czy choroba skarżącej, a także konieczność okresowego poruszania się na wózku inwalidzkim oraz wady lokalu odnośnie przystosowania do poruszania się na wózku, nawiewu w łazience, zamontowania wanny, pęknięć ścian, nie stwarzają dla skarżącej "wyjątkowo trudnych" warunków do zamieszkiwania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę ponownie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim podkreślić należy, iż stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wyrażona przez Naczelny Sąd Administracyjny ocena prawna wiąże Sąd. Oznacza to w ślad za poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że organ podejmując zaskarżoną uchwałę błędnie zinterpretował treść § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a) i b) uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2009 r. nr 132, poz. 3937 ze zm.), który stanowi, że postanowień § 4 pkt 1 nie stosuje się do osób pozostających, w związku z warunkami mieszkaniowymi, w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej: a) niepełnosprawność wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania, b) ciężką przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania. Z zestawienia treści § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a) i b) w związku z § 4 pkt 1 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. wynika, że jeśli określona osoba znajduje się w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej, przez co rozumie się między innymi niepełnosprawność i ciężką przewlekłą chorobę, to jej warunki mieszkaniowe, które w normalnych okolicznościach nie byłoby uznane za trudne (powyżej 6 m2 powierzchni mieszkalnej na osobę) mogą być za takie uznane ("postanowień § 4 pkt 1 nie stosuje"), jeżeli właśnie ze względu na stan jej zdrowia (niepełnosprawność lub ciężką i przewlekłą chorobę) inne warunki zamieszkiwania stawiają ją w wyjątkowo trudnej sytuacji. Oznacza to, że nawet jeśli osoba niepełnosprawna lub ciężko i przewlekle chora zamieszkuje w lokalu, którego powierzchnia mieszkalna przekracza 6 m2 na osobę, to nie stanowi to przeszkody do przyznania jej lokalu z zasobów miasta, jeśli zamieszkiwanie w dotychczasowym lokalu z uwagi na jej sytuację zdrowotną jest wyjątkowo trudne. Mimo bowiem większej niż minimalna powierzchni, inne warunki mieszkaniowe mogą być niedostosowane do sytuacji zdrowotnej lokatora, który spełnia przy tym kryteria dochodowe, o jakich mowa w § 4 pkt 2 uchwały z 2009 r. Ponownie rozpoznając sprawę, organ dokona oceny sytuacji mieszkaniowej skarżącej pod kątem innej niż sama powierzchnia zajmowanego lokalu, w tym oceni, czy ze względu na stan zdrowia skarżącej, zajmowany lokal nie stawia jej w "wyjątkowo trudnej sytuacji". Rozważając sprawę ponownie, organ ustali, czy choroba skarżącej, a także konieczność okresowego poruszania się na wózku inwalidzkim oraz wady lokalu wskazywane organowi, dotyczące przystosowania lokalu do poruszania się na wózku, nawiewu w łazience, zamontowania wanny, pęknięć ścian itd., nie stwarzają dla skarżącej "wyjątkowo trudnych" warunków do zamieszkiwania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono stosownie do art. 250 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, a także w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).