II SA/Wa 130/05

WyrokWSA w Warszawie2005-04-01

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Małgorzata Miron, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania renty strukturalnej może zostać uznana za prawidłową, jeśli uzasadnienie organów administracji publicznej jest lakoniczne i nie pozwala na ocenę legalności rozstrzygnięcia?
Ratio decidendi
Zaskarżone decyzje organów administracji publicznej zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak prawidłowego i wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego uniemożliwił skarżącemu odniesienie się do motywów odmowy przyznania renty strukturalnej, a tym samym ocenę legalności decyzji. Sąd uznał, że domownik objęty ubezpieczeniem społecznym rolników przez wymagany okres również może spełniać warunek prowadzenia działalności rolniczej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania T. N. renty strukturalnej. Organ I instancji odmówił przyznania renty z powodu naruszenia przepisów rozporządzenia, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na naruszenie § 4 pkt 2 rozporządzenia. Skarżący podniósł, że spełnia warunki, a uzasadnienia decyzji są lakoniczne. Wskazał, że od 1980 r. stale prowadził gospodarstwo rolne, które formalnie należało do jego siostry, a od 1981 r. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że skarżący nie prowadził nieprzerwanie działalności rolniczej jako rolnik, a jedynie jako domownik.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego w O. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Miron Asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Dominik Niewirowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi T. N. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie renty strukturalnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. II SA/Wa 130/05 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].11.2004 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego w O. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w której odmówiono przyznania T. N. renty strukturalnej. Organ I instancji w uzasadnieniu swej decyzji wskazał jedynie, iż przyczyną odmowy było naruszenie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.04.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 114, poz. 1191). Natomiast organ odwoławczy stwierdził, że naruszony został przez ubiegającego się o tę rentę § 4 pkt 2 tego rozporządzenia. W odwołaniu T. N. podkreślił, że jest przekonany, iż spełnia warunki pozwalające na otrzymanie owej renty. Natomiast we wniesionej skardze zaznaczył, iż z zaskarżonej decyzji nie wynika dlaczego uznano, że nie spełnia warunku zapisanego w § 4 pkt 2 przedmiotowego rozporządzenia. Dodatkowo wyjaśnił, iż choć nie był właścicielem przedmiotowego gospodarstwa, (stanowiło ono własność jego siostry), to jednak od ślubu siostry w 1980 r., która wyprowadziła się do męża do innej miejscowości, do uzyskania własności części tego gospodarstwa w wyniku darowizny uczynionej na jego rzecz przez siostrę w 2003 r. - stale prowadził to gospodarstwo. Nadto od 1981 r. do chwili złożenia wniosku nieprzerwanie podlegał ubezpieczeniu na podstawie przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, do 2003 r. jako domownik, a następnie jako rolnik. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnosząc o jej oddalenie wyjaśnił, iż w jego ocenie w okresie 10 lat poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej skarżący nie prowadził nieprzerwanie działalności rolniczej, a ubezpieczeniu podlegał jako domownik, a nie rolnik, co skutkowało koniecznością wydania decyzji odmownej. Z dalszych wywodów organu odwoławczego wynika, że jako domownik nie był i nie mógł być osobą prowadzącą działalność rolniczą, bo prowadziła ją siostra skarżącego. Jednocześnie organ II instancji przyznał, że decyzje obu instancji zostały bardzo lakonicznie uzasadnione, ale nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Obie zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sposób uzasadnienia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji nie pozwalają w istocie ocenić, jakie przesłanki zdaniem organów administracji publicznej przemawiały za podjęciem rozstrzygnięć tej treści, a co za tym idzie uniemożliwiają dokonanie oceny ich legalności. Zgodnie z wymogami wynikającymi z Kpa, a w szczególności jego art. 7, na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek stania na straży praworządności i podejmowania wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do jej załatwienia mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nadto art. 107 Kpa wskazuje na elementy, jakie winna zawierać decyzja administracyjna, aby mogła być uznana za prawidłową. Zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne zaskarżonej decyzji, podobnie jak i decyzji utrzymanej nią w mocy nie spełniają tego warunku. Brak prawidłowego uzasadnienia, uniemożliwił w istocie skarżącemu odniesienie się do motywów, jakie zdaniem organu zdecydowały o odmowie przyznania mu renty strukturalnej. Uzasadnienia takiego w żadnym razie nie może zastępować próba wyjaśnienia zajętego stanowiska podjęta przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę. Na marginesie można jedynie zaznaczyć, iż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30.04.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, w § 4 pkt. 2 mówi o konieczności prowadzenia nieprzerwanie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną. Przy czym nie jest to sformułowanie tożsame ze zwrotem użytym na wstępie tegoż § 4, gdzie jako rolnika określa się producenta rolnego będącego osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium RP. Gdyby zatem wolą ustawodawcy było odniesienie części 1 warunku z pkt 2 wyłącznie do rolników, a więc wymogu prowadzenia nieprzerwanie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym, to zapewne zgodnie z zasadami techniki legislacyjnej zostałaby powtórzona definicja rolnika z początku tego §, jako osoby fizycznej prowadzącej nieprzerwanie na własny rachunek działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym, a tak się nie stało. Zapis ten zatem wskazuje na celowe zamierzenie ustawodawcy objęcia tym przepisem szerszego kręgu podmiotów niż sam rolnik, właściciel gospodarstwa rolnego, o ile zgodnie z dalszą częścią pkt 2 § 4 podlegały one w owym okresie 10 letnim ubezpieczeniu emerytalno rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, przez okres co najmniej 5 lat. Zapis ten oznacza, iż osoby ubiegające się o przyznanie tej renty nie musiały być objęte wskazanym ubezpieczeniem wyłącznie jako rolnicy. Zatem należy uznać, że również domownik objęty takim ubezpieczeniem i regularnie uiszczający składki przez wskazany okres spełnia ten warunek. Mając na względzie przytoczone rozważania, w ocenie Sądu brak wskazania przez organ odwoławczy motywów, którymi kierował się przy podjęciu zaskarżonej decyzji stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w istocie zarówno z tej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji nie wynika jakie motywy wpłynęły na ich podjęcie, oraz w jaki sposób zostały zinterpretowane przepisy przedmiotowego rozporządzenia, a w szczególności jego § 4 ust. 2. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji publicznej winien wziąć pod uwagę zawartą w orzeczeniu ocenę prawną, dokonać stosownej interpretacji przepisów rozporządzenia i wydać rozstrzygnięcie, prawidłowo i wyczerpująco je uzasadniając. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło