II SA/Wa 1304/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub - Marciniak, Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2024 r. sprawy ze skargi G. K. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie określenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oddala skargę Zaskarżonym aktem utrzymano w mocy - na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000), zwanej dalej "K.p.a." - orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Morsko-Lekarskiej w [...] (dalej jako "Komisja Rejonowa") z [...] lutego 2023 r. w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej przez szer. G. K., zwanego dalej "Kandydatem". Uznano nim Kandydata - rozpoznając przebytą implantację protezy mechanicznej zastawki aortalnej - za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej - kategoria N - Zał. 1 Grupa IlI. W uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia organ – zwany dalej "Centralną Komisją" - przywołał następujące okoliczności faktyczne sprawy i jej prawne uwarunkowania: - sprawę rozpatrywano wobec skutecznego wniesienia odwołania przez Kandydata, - w odwołaniu wskazano, że Komisja Rejonowa uznała Kandydata za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej na podstawie wykazu stanowiącego załącznik nr 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2022 r. poz.1243 ze zm.), zwanego dalej "Załącznikiem"; podstawą do wydania decyzji negatywnej jest przebyty zabieg implantacji protezy mechanicznej zastawki aortalnej, który powoduje dyskwalifikację do dalszej służby na mocy § 38 pkt 12 Załącznika; Komisja Rejonowa doszła do błędnego wniosku, że wszczepiona zastawka aortalna jaką posiada Kandydat oznacza "obce ciało wgojone w serce" i tym samym dyskwalifikuje go do pełnienia zawodowej służby wojskowej; wedle przypisów do Załącznika właściwa byłaby kwalifikacja do § 38 pkt 9 bądź 10, czego zaniechano; Centralna Komisja powinna wydać decyzję reformatoryjną poprzez uznanie Kandydata za zdolnego do służby; mając jednak na uwadze, że automatycznie uznano Kandydata za niezdolnego do służby zawodowej w oparciu o całkowicie mylne kryteria i błędną interpretację, koniecznym okazała się ponowna ocena stanu zdrowia Kandydata, jak i przeprowadzenie dodatkowych badań, zważywszy, że kolumna szósta wykazu w punkcie 9 tabeli Załącznika pozwala na ocenę strony jako zdolnego bądź niezdolnego, - jak wynika z analizy dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej, Kandydat w 2020 roku przebył operację wszczepienia protezy mechanicznej zastawki aortalnej, niewątpliwie więc aktualnie w jego sercu występuje ciało obce; osoby ubiegające się o powołanie do zawodowej służby wojskowej w tym dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej orzekane są w grupie III; dla rozpoznanej u Kandydata implantacji mechanicznej zastawki aortalnej, a więc ciała obcego zakwalifikowanego do § 38 pkt 12 Załącznika przewidziano tylko i wyłącznie kat. N - co czyni Kandydata niezdolnym do zawodowej służby wojskowej, - wobec objaśnień Kandydata co do przebytej operacji zastawki mitralnej i aortalnej, wskazano, że w przypadku operacji wymiany zastawki aortalnej i mitralnej należy traktować je jako wady serca i kwalifikować je do § 38 pkt 9 lub 10 w zależności od wyniku przebytej operacji; ponadto nie każda operacja wad serca wiąże się z wprowadzeniem ciała obcego np. w trakcie komisurotomii lub plastyki płatków zastawki; jednocześnie dla § 38 pkt 9 w grupie III przewidziano kat. Z/N, a dla § 38 pkt 10 tylko kat. N; osoby z przebytą wymianą zastawki serca mitralnej lub aortalnej wymagają prowadzenia oszczędzającego trybu życia, unikania wysiłków fizycznych, stresu oraz prowadzenia regularnego trybu życia i pracy; ponadto pacjent z przebytą operacją wymiany zastawki aortalnej serca wymaga regularnej kontroli specjalistycznej oraz stosowania leków antykoagulacyjnych, - służba wojskowa wiąże się z nadmiernym wysiłkiem fizycznym, stresem, pełniona jest w różnych warunkach klimatycznych i geograficznych z narażeniem na nadmierną wilgotność, zmienne temperatury od niskich do wysokich, które sprzyjają nadmiernej potliwości - co może prowadzić do infekcji, a przy wymienionej zastawce aortalnej może prowadzić do zapalenia wsierdzia; stosowane leczenie antykoagulacyjne wiąże się z systematyczną kontrolą krzepliwości krwi, natomiast w trakcie służby wojskowej na poligonach lub poza granicami państwa utrudniony jest dostęp do specjalistycznej pomocy medycznej, co zagrażałoby zdrowiu i życiu Kandydata - dlatego też mając do wyboru kar. Z/N po implantacji zastawki mechanicznej serca - ustalono kat. N.   W skardze Kandydat zarzucił: - brak przeprowadzenia badań Kandydata pozwalających na prawidłową ocenę jego stanu zdrowia w kontekście możliwości zakwalifikowania go do pełnienia służby wojskowej w rozumieniu § 38 pkt 9 Załącznika i ograniczenie się do przytoczenia w uzasadnieniu zaskarżonego aktu stwierdzenia, że żołnierz pełni służbę w trudnych warunkach klimatycznych co wymaga wzmożonego wysiłku fizycznego, i tym samym ipso facto dyskwalifikuje Kandydata do tej służby, - brak należytej oceny stanowiska - zakresu zadań jakie wykonywać miałby Kandydat po zezwoleniu mu na kontynuowanie służby in concerto, zaś ograniczenie się in abstracto do opisania warunków w jakich żołnierz może pełnić służbę, co zdaniem komisji dyskwalifikuje Kandydata do kontynuowania służby wojskowej, lecz obiektywnie pozostaje niewystarczające do podjęcia prawidłowej decyzji merytorycznej w sprawie, - naruszenie art. 15 w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie dwuinstancyjności postępowania. Wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów: wyciągu z książeczki wojskowej Kandydata nr [...] oraz opinii służbowej z [...] maja 2023 r. na okoliczność zdolności do pełnienia służby wojskowej, odbycia przeszkolenia w trakcie pełnienia zasadniczej służb wojskowej wymagającego ćwiczeń wysiłkowych z bardzo dobrym wynikiem oraz dalszego szkolenia specjalistycznego w kompanii remontu pojazdów gąsienicowych w batalionie remontowym. W uzasadnieniu skargi wskazano między innymi, że Centralna Komisja nie wskazała kryteriów jakimi powinien kierować się organ decydując o uznaniu in concerto kandydata za zdolnego bądź niezdolnego do pełnienia służby wojskowej, którego zakwalifikować należy do § 39 pkt 9 Załącznika. By poczynić prawidłowe ustalenia faktyczne pozwalające na odpowiednią subsumpcję prawną, Centralna Komisja powinna ocenić jaką funkcję pełnić będzie Kandydat jako żołnierz zawodowy. Zaniechanie powyższego rzutuje na samą decyzję organu odwoławczego zważywszy, że Kandydat przeszedł wszystkie testy, zaś szkolenie podstawowe, którego elementem było wychowanie fizyczne, zakończył z wynikiem bardzo dobrym, co wynika z opinii służbowej z [...] maja 2023 r. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. W piśmie z 12 marca 2024 r. Kandydat wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z orzeczenia nr [...] oraz orzeczenia lekarskiego nr [...] na okoliczność zdolności Kandydata do pełnienia czynnej służby wojskowej i przyznania mu kategorii A. Sąd na rozprawie postanowił oddalić wnioski dowodowe zawarte w skardze oraz w piśmie z 12 marca 2024 r. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Trafne jest stanowisko organu, prezentowane w zaskarżonym akcie, co do istotnych uwarunkowań formalnych i faktycznych sprawy. Wobec uprzedniego zreferowania, jego powtarzanie byłoby zbędne. Sąd uznaje je za własne. Odnosząc się do zarzutów skargi należy jedynie dodać, że są one bezzasadne z poniższych przyczyn. Nie budzi wątpliwości stan faktyczny, zgodnie z którym Kandydat przebył implantację protezy mechanicznej zastawki aortalnej. W konsekwencji organ zakwalifikował przypadek Kandydata do § 38 pkt 12 Załącznika, nie wyjaśniając, dlaczego nie znalazł podstaw przy orzekaniu do powołania się na inne punkty z § 38, co podnosił Kandydat. Należy wskazać, że nawet przy klasyfikacji uznanej za słuszną przez Kandydata, w ramach pkt 9 bądź 10 § 38 Załącznika, Centralna Komisja wykazała niemożność podjęcia przez niego zawodowej służby wojskowej. Gdyby przyjęto do kwalifikacji wskazywany przez Kandydata inny punkt tabeli, niż ten przyjęty w prowadzonym postępowaniu kwalifikacyjnym, wobec rozpoznanej przypadłości zdrowotnej, zachodziłaby konieczność zaklasyfikowania przypadku Kandydata do kat. N – niezdolny do służby. Organ przytoczył w uzasadnieniu skarżonego aktu konkretną argumentację. Sąd nie ma podstaw podważać opinii wyspecjalizowanego organu w tym zakresie. Nawet ewentualnie błędne zaliczenie rozpoznanego u Kandydata schorzenia do kategorii chorób wymienionych w § 38 w pkt 12 Załącznika, nie zmienia więc poczynionego przez komisje obu instancji ustalenia, co do stwierdzonej niezdolności do pełnienia służby. W przypadku przyjęcia przy orzekaniu innych – przywoływanych w odwołaniu – punktów danego paragrafu, stan jego zdrowia nie pozwalałby na pełnienie służby zawodowej, z przyczyn, o których mowa w zaskarżonym akcie. Skutkowałoby to również uznaniem Kandydata za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Wprawdzie w ramach § 38 pkt 9, grupa III Załącznika dopuszczono możliwość powołania do zawodowej służby wojskowej osób pomimo wad serca bez powikłań i istotnych zaburzeń hemodynamicznych, nieupośledzających sprawności ustroju, nie mniej nie dotyczy to osób z tak poważną ułomnością, jaką stwierdzono u Kandydata, co organ uzasadnił. Niezależnie zatem od zakwalifikowania stwierdzonej ułomności do danego punktu § 38 Załącznika, wskazywana wada serca wyklucza Kandydata jako zdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej, czemu dano wyraz w orzeczeniu objętym skargą do Sądu. Z kolei kwestia dotychczasowej sprawności fizycznej Kandydata w ramach pełnionych przez niego obowiązków, potwierdzonej bardzo dobrym wynikiem z przeszkolenia oraz orzeczeniem o zdolności do czynnej służby wojskowej - kat. A, jak i orzeczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywanej pracy na wskazanym (dotychczasowym) stanowisku pracy, stanowi element oceny każdego żołnierza i ma niejako charakter uniwersalny, wynikający z samego faktu bycia żołnierzem. Natomiast Kandydat ubiega się o pełnienie zawodowej służby wojskowej i w tym wypadku podlega odrębnej procedurze powołania, obwarowanej spełnieniem warunków zdrowotnych na szczególnym poziomie, pozwalającym na pełnienia tej służby w każdych okolicznościach, w tym na poligonach lub poza granicami kraju, gdzie często dostęp do specjalistycznej pomocy medycznej jest utrudniony. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że istotna jest tu ochrona zarówno dóbr samego Kandydata (jego zdrowia wobec obciążeń służbą), lecz także interesu publicznego – sprawności funkcjonowania Sił Zbrojnych, gdzie wydolność fizyczna i niezawodność wykonywania zadań przez poszczególne osoby ma kluczowe znaczenie dla zdolności operacyjnych całych jednostek. Wobec tego wcześniejsze pełnienie obowiązków przez Kandydata nie ma znaczenia dla wydanego przez organ aktu, skoro był on badany w kontekście spełnienia warunków do służby żołnierza zawodowego. W konsekwencji wnioski dowodowe Kandydata zostały oddalone, bowiem zaświadczały o służbie pełnionej przez niego w okresie poprzedzającym ubieganie się o przyjęcie do służby zawodowej, w której musi wykazywać się pełną sprawnością, wynikającą z niebudzącego wątpliwości stanu zdrowia. Przy czym stan ten został skutecznie przez komisje obu instancji zakwalifikowany jako uniemożliwiający pełnienie tej służby. Podobnie, przedłożonych jako dowód badań właściwych komisji lekarskich, nie uwzględniono przy orzekaniu, gdyż obejmowały one swym zakresem stan zdrowia Kandydata w innym celu, niż odbywanie służby jako żołnierz zawodowy. W takiej sytuacji decyzji Centralnej Komisji o utrzymaniu w mocy orzeczenia Komisji Rejonowej nie można uznać za wadliwe, nawet gdyby przyjąć, za właściwe wydanie decyzji reformatoryjnej, gdzie inaczej określono by rozpoznanie – kwalifikacja do pkt 9 lub 10 zamiast pkt 12 w § 38 Załącznika. Nie ma znaczenia, czy Centralna Komisja winna była wydać rozstrzygnięcie reformatoryjne, skoro poczynione w sprawie Kandydata ustalenia jednoznacznie wykluczają możliwość pełnienia przez niego zawodowej służby wojskowej, z uwagi na ustalony stan zdrowia i przyznaną kategorię w związku z ubieganiem się o jej pełnienie. Rozpoznając więc ponownie sprawę, w istocie w jej całokształcie, organ odwoławczy nie uchybił regule dwuinstancyjności. Naruszenie przepisów postępowania – wobec braku szczegółowego odniesienia się przez organ w uzasadnieniu, co do zarzutu niewłaściwej kwalifikacji schorzeń Kandydata – nie mogło mieć natomiast, jak wskazano istotnego znaczenia dla wyniku sprawy. Orzekając w sprawie nie naruszono więc przepisów prawa materialnego, zakreślających reguły kwalifikacji żołnierzy w kwestii zdolności do służby wojskowej jak i przepisów postępowania, co do powinności właściwego wyjaśnienia sprawy – jej okoliczności faktyczne nie są sporne. Wobec zarzutów skargi ani także z urzędu, Sąd nie dostrzegł więc w zaskarżonym akcie wad, które uzasadniałyby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.