II SA/Wa 1306/06
WyrokWSA w Warszawie2006-12-15
Skład orzekający: Joanna Kube, Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przydziale tymczasowej kwatery policjantowi w służbie stałej, wydana mimo niespełnienia wymogów stanu technicznego i sanitarnego lokalu, może zostać uznana za rażąco naruszającą prawo w rozumieniu przepisów o stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli decyzja o przydziale tymczasowej kwatery policjantowi w służbie stałej została wydana z naruszeniem przepisów dotyczących stanu technicznego i sanitarnego lokalu, to naruszenie to nie miało charakteru rażącego. Rażące naruszenie prawa wymaga łącznego spełnienia przesłanek oczywistości naruszenia, charakteru przepisu oraz racji ekonomicznych lub gospodarczych, a w tym przypadku te przesłanki nie zostały spełnione. W związku z tym, skarga na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności pierwotnej decyzji o przydziale kwatery została oddalona.Stan faktyczny
R. D., policjant, otrzymał tymczasową kwaterę decyzją Komendanta Powiatowego Policji. Po latach złożył wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji, argumentując, że nie spełniała ona ustawowych przesłanek do przydziału. Organy obu instancji odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że naruszenie prawa nie było rażące. R. D. zaskarżył decyzję Komendanta Głównego Policji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji i stwierdzenia nieważności pierwotnej decyzji o przydziale kwatery.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Asesor WSA Janusz Walawski, Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nr [...]Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...] kwietnia 2002 r. w przedmiocie przydziału tymczasowej kwatery - oddala skargę -
Komendant Powiatowy Policji w K. decyzją z [...] kwietnia 2002 r. nr [...], przydzielił tymczasową kwaterę nr [...] przy ul. [...] w S. o powierzchni użytkowej 86,19 m² (52,99 m² powierzchni mieszkalnej) R. D., obejmując przydziałem jego rodzinę, tj. żonę i dwóch synów. Decyzję tę opatrzono klauzulą, że traci ona moc z chwilą zwolnienia wymienionego funkcjonariusza ze służby lub przeniesienia do służby w innej jednostce.
W dniu 9 stycznia 2006 r. R. D. złożył do Komendanta Wojewódzkiego Policji w G.wniosek o stwierdzenie nieważności wyżej powołanej decyzji.
Organ ten, decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Policji w K. z [...] kwietnia 2002 r. nr [...], na podstawie art. 88 w związku z art. 90 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału i opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżnienia tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884) oraz art. 157 § 1 i 2 kpa.
Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w G..
Organ uzasadniając wskazaną decyzję ostateczną powołał się na treść art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, znajdującego się w rozdziale 8 zatytułowanym "Mieszkania funkcjonariuszy Policji", który stanowi, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Po przywołaniu treści art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266), definiującego pojęcie lokalu jako lokalu mieszkalnego służącego do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych organ wskazał na treść art. 90 ustawy o Policji, przewidującego kategorie lokali mieszkalnych, które mogą pozostawać w dyspozycji organów Policji. Zaznaczono, że w zasobach jednostek Policji pozostają dwa rodzaje lokali mieszkalnych, tj. lokale docelowe oraz tymczasowe kwatery. Zwrócono uwagę, że § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału i opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżnienia tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1469) precyzuje, że na tymczasowe kwatery dla policjantów przeznacza się lokale mieszkalne, pokoje gościnne, pokoje w hotelu lub bursie albo pomieszczenia mieszkalne usytuowane w budynkach przeznaczonych na cele służbowe lub na terenie obiektu zamkniętego, o należytym stanie technicznym i sanitarnym.
Organ stwierdził, że w świetle wyżej powołanych przepisów lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w S. przez to, że znajduje się w budynku Rewiru Dzielnicowego w S. należy do kategorii lokali mieszkalnych, mających na celu zaspokajanie potrzeb mieszkalnych policjantów na czas określony.
Wywiedziono, że skoro R.D. złożył wniosek o przyznanie kwatery tymczasowej, w którym wykazał, że zarówno on sam, jak i członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, to istniała podstawa prawna do przydziału na rzecz zainteresowanego przedmiotowego lokalu mieszkalnego.
Zdaniem organu, przydzielony lokal nie spełniał wymogów zawartych w § 10 ust. 1 powołanego ostatnio rozporządzenia, tj. nie był w należnym stanie technicznym oraz sanitarnym, jednak wynikająca z tego faktu oczywistość naruszenia prawa przy wydaniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2002 r. nie oznacza, że to naruszenie miało charakter rażący.
W skardze do Sądu skarżący wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji utrzymanej nią w mocy, a także o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...]kwietnia 2002 r. nr [...]. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi R. D. podniósł, że w zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do zarzutu wydania decyzji o przydziale kwatery tymczasowej mimo braku ustawowych przesłanek do jej przydzielenia. W ocenie skarżącego w dniu wydania decyzji o przydziale kwatery tymczasowej nie były spełnione przesłanki z art. 88 ust. 2, art. 96 ust. 4 oraz art. 96 ust. 5 ustawy o Policji, ponieważ nie był policjantem w służbie przygotowawczej, policjantem przeniesionym z urzędu do pełnienia służby w innej miejscowości, ani też delegowanym do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości.
Wskazał, że w dacie wydania przedmiotowej decyzji, a także w dacie złożenia wniosku o przydział lokalu mieszkalnego (w czasie pełnienia służby w KPP w K.) spełniał warunki do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego o jakich mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, ponieważ był policjantem w służbie stałej. Nie istniały także warunki uniemożliwiające wydanie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego wymienione w art. 95 ust. 1 ustawy o Policji.
Zdaniem wnoszącego skargę, organ nie miał podstaw prawnych przyjąć, że lokal mieszkalny znajdujący się w budynku przeznaczonym na cele służbowe (budynek rewiru dzielnicowych) nie może stanowić lokalu mieszkalnego dla funkcjonariusza Policji, o jakim mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, a może być jedynie tymczasową kwaterą.
Skarżący wskazał także na przepis art. 95 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji, z którego wywodzi, że policjantowi może być przydzielony lokal mieszkalny położony w budynku przeznaczonym na cele służbowe. Zatem uważa, że odmowa przydzielenia mu lokalu mieszkalnego w czasie pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w K. była nieuzasadniona. Zwrócił uwagę, że w budynku przy ul. [...] w S. znajdują się dwa inne lokale, gdzie zamieszkują na stałe rodziny policjantów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że przy wydaniu decyzji o przydziale R. D. kwatery tymczasowej naruszony został przepis § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r., zgodnie z którym tymczasowa kwatera winna pozostawać w należytym stanie technicznym oraz sanitarnym gdyż, jak wynika z protokołu odbiorczego z dnia [...] kwietnia 2002 r. lokal ten nie spełniał zawartych w tym przepisie wymogów. Jednakże wykazane naruszenie prawa nie miało charakteru rażącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sprawa przydziału R. D. tymczasowej kwatery decyzją Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...]była badana przez organ nadzoru z punktu widzenia podstaw do stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 kpa.
Tryb przewidziany w powołanym przepisie jest trybem nadzwyczajnym, stanowiącym wyłom w zasadzie trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 kpa, a która to zasada stanowi istotną wartość w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej).
O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, jakie wywołuje decyzja.
Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1134/04 LEX nr 165717).
Wbrew zarzutom skargi, decyzja Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...], nie została wydana bez podstawy prawnej. Obowiązujące bowiem przepisy pragmatyki służbowej policjantów przewidują w art. 88 ustawy o Policji przyznanie policjantowi kwatery tymczasowej. Wskazana decyzja nie obraża również w sposób rażący przepisów prawa, stanowiących podstawę jej wydania.
Zgodnie z przepisem art. 88 ustawy o Policji, stanowiącym materialnprawną podstawę powołanej ostatnio decyzji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych (ust. 1). Policjant w służbie przygotowawczej może otrzymać tymczasową kwaterę (ust. 2).
W ocenie Sądu, stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania decyzji Komendanta Powiatowego Policji w K., tj. w dniu [...] kwietnia 2002 r. nie daje podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Jak wynika z akt sprawy skarżący w dniu 3 kwietnia 2002 r. złożył wniosek o przyznanie tymczasowej kwatery. Organ wnioskiem tym był związany z uwagi na treść § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 131, poz.1469), według którego tymczasową kwaterę przydziela się policjantowi na jego pisemny wniosek. Jednocześnie należy podkreślić, że z akt rozpatrywanej sprawy nie wynika, że skarżący przed datą wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2002 r. składał do Komendanta Powiatowego Policji w K. w trybie § 6 powołanego ostatnio rozporządzenia pisemny wniosek o przyznanie lokalu mieszkalnego docelowego.
Należy podkreślić, że w świetle zarówno przepisów rozdziału 8 ustawy o Policji jak i powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. brak jest podstaw do przyjęcia, że przyznanie tymczasowej kwatery policjantowi w służbie stałej rażąco narusza prawo.
Na ocenę legalności zaskarżonej decyzji nie miał wpływu fakt, że w podstawie rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji (jak i w decyzji utrzymanej nią w mocy) organ powołał się na przepis § 10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału i opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżnienia tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, który jeszcze nie obowiązywał w dacie wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2002 r. Podnieść bowiem należy, że Komendant Główny Policji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołał się na rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.
Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie od organu kosztów postępowania, ponieważ zgodnie z art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. d tej ustawy skarżący był zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło