II SA/Wa 1308/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędzia WSA Ewa Kwiecińska Asesor WSA Joanna Kube (spr.) Protokolant Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J.O. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] na podstawie art. 134 kpa stwierdził, że odwołanie z dnia [...] maja 2004 r. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu J.O. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W dniu [...] listopada 2002 r. Prokuratura Rejonowa [...] złożyła na podstawie art. 182 kpa wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania J.O. z pobytu stałego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w związku z koniecznością przesłuchania wymienionego jako świadka w sprawie o sygn. akt [...] podjęto czynności w toku, których stwierdzono, że nie przebywa on w miejscu pobytu stałego, a nowego miejsca pobytu nie ustalono. Jak wynika z akt sprawy w toku postępowania administracyjnego najemcą lokalu nr [...] przy ul. [...] była J.O. – matka J.O.. Wobec niemożności ustalenia miejsca pobytu ostatnio wymienionego, organ I instancji prowadzący postępowanie z wniosku o jego wymeldowanie wystąpił na podstawie art. 34 § 1 kpa do Sądu o ustanowienie przedstawiciela dla osoby nieobecnej. Sąd Rejonowy dla [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r. sygn. akt [...] ustanowił w osobie B.W. przedstawiciela do reprezentowania interesów nieobecnego w prowadzonym postępowaniu o wymeldowanie. B.W. po zapoznaniu się w dniu 24 lutego 2003 r. z aktami sprawy nie wniosła zastrzeżeń do zebranego materiału dowodowego. Prezydent W. decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. orzekł o wymeldowaniu J.O. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Decyzja ta została doręczona B.W. w dniu [...] lutego 2003 r., która w terminie 14 dni od tej daty nie złożyła odwołania w związku, z czym decyzja organu I instancji uprawomocniła się. Wojewoda [...], w związku ze złożonym przez J.O. w dniu [...] maja 2004 r. od powyższej decyzji odwołaniem, wydał w dniu [...] maja 2004 r. postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia odwołania. Organ odwoławczy stwierdził, że termin do wniesienia odwołania należy liczyć od daty doręczenia decyzji wyznaczonemu przedstawicielowi dla osoby nieobecnej. Późniejsze doręczenie decyzji organu I instancji stronie, którą reprezentował w postępowaniu administracyjnym przedstawiciel wyznaczony w trybie art. 34 kpa nie powoduje otwarcia od początku dla strony terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Sądu J.O. wniósł o stwierdzenie nieważności ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący wskazał, że pozbawiony został możliwości obrony swoich praw. Stwierdził, że brak było podstaw do ustanowienia dla niego kuratora gdyż przebywał cały czas w lokalu, w którym był zameldowany. Uznał, że wyznaczony przedstawiciel działał na jego szkodę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, nie stwierdzając podstaw do zmiany zajętego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Przewidziane w art. 34 § 1 kpa wystąpienie organu administracji do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej ma na celu zapewnienie stronie należytej reprezentacji. Wystąpienie to należy odnosić do sytuacji, w której osoba będąca stroną w sprawie przed organem administracji opuściła miejsce stałego zamieszkania i miejsce jej nowego pobytu nie jest znane. Wystąpienie z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela jest czynnością z zakresu postępowania administracyjnego i ma charakter procesowy. Jej celem jest zapewnienie prawidłowego toku postępowania administracyjnego, które jest prowadzone z udziałem nieobecnej strony, i zagwarantowanie tej stronie należytej reprezentacji (por. wyrok NSA z dnia 2 listopada 1999 r. sygn. akt II SA/Kr 78/98, ONSA2000/4/164). Jak wskazują akta sprawy, Prezydent W. w dniu [...] lutego 2003 r. wystąpił na podstawie art. 34 § 1 kpa do Sądu o ustanowienie przedstawiciela dla nieobecnego J.O. w związku z prowadzoną sprawą o jego wymeldowanie z pobytu stałego. Należy zwrócić uwagę, że w zgromadzonej przez organ dokumentacji znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru pisma z dnia 4 grudnia 2002 r. wzywającego J.O. do stawienia się w Wydziale Ewidencji Ludności Urzędu Dzielnicy [...] w charakterze świadka w sprawie wymeldowania J.O.. Z informacji umieszczonych na tym dokumencie wynika, że wezwanie skierowane na adres [...] (k. 16 akt adm.), odebrał w urzędzie pocztowym w dniu 11 grudnia 2002 r. osobiście skarżący J.O. - jej syn. Niewyjaśnienie tej okoliczności w kontekście uznania go za nieobecnego przez organ I instancji powoduje, że podejmowane następnie działania zmierzające do ustanowienia kuratora dla osoby nieobecnej naruszają art. 10 i 34 kpa. W świetle tego faktu, należy również stwierdzić, że oświadczenie przedstawiciela B.W. z dnia [...] lutego 2003 r. o zapoznaniu się z aktami sprawy i nie wniesieniu zastrzeżeń, co do zebranego materiału dowodowego świadczy o bezczynności ustanowionego do reprezentowania interesów nieobecnej strony przed wydaniem decyzji, a także wadliwym jego działaniu. Wady postępowania w procedurze ustanowienia pełnomocnika oraz jego bierność nie mogą pozbawić strony prawa do rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji. Tak więc zadaniem organu odwoławczego po uchyleniu zaskarżonego postanowienia będzie przede wszystkim rozważenie skuteczności doręczenia ustanowionemu przedstawicielowi decyzji organu I instancji w związku z wadliwym trybem jego ustanowienia. Wobec wskazanego naruszenia przez organ odwoławczy art. 134 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 powołanej ustawy.