II SA/Wa 131/13
WyrokWSA w Warszawie2013-03-25
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Jacek Fronczyk, Olga Żurawska – Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo, nawet jeśli nie jest to przestępstwo o charakterze kryminogennym i jest uregulowane w ustawie szczególnej (Kodeks spółek handlowych), stanowi obligatoryjną przesłankę do odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo, niezależnie od tego, czy sankcja karna znajduje się w Kodeksie karnym czy w innej ustawie (w tym przypadku Kodeksie spółek handlowych), stanowi obligatoryjną przesłankę do odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską. Ustawodawca w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji nie pozostawił organom Policji marginesu uznaniowego w tej kwestii, a samo ustalenie faktu skazania za umyślne przestępstwo implikuje wydanie decyzji odmownej.Stan faktyczny
Skarżący R. R. ubiegał się o pozwolenie na broń palną myśliwską. Komendant Wojewódzki Policji odmówił wydania pozwolenia, powołując się na prawomocny wyrok skazujący skarżącego za umyślne przestępstwo z art. 586 K.s.h. Komendant Główny Policji utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że skazanie za umyślne przestępstwo jest obligatoryjną przesłanką odmowy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji oraz naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Sędziowie WSA Jacek Fronczyk Olga Żurawska – Matusiak Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2013 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 lit a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2012r. nr [...], odmawiającą wydania R. R. pozwolenia na broń palną myśliwską.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant Główny Policji podniósł, iż [...] Komendant Wojewódzki Policji odmówił wydania R. R. pozwolenia na broń palną myśliwską w związku z ustaleniem, iż został on skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2011 r., sygn. akt. [...] na karę jednego miesiąca pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby wynoszący dwa lata. Sąd uznał wymienionego winnym tego, że [...], tj. czynu z art. 586 K.s.h. Wobec powyższych okoliczności jako podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał art. 15 ust. 1 pkt 6 lit a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. W myśl wskazanych przepisów, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Przepisy te mają charakter obligatoryjny, wiążą zatem organy Policji w sposobie rozstrzygnięcia sprawy.
W odwołaniu od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2012 r. pełnomocnik R. R. wniósł o jej zmianę i wydanie stronie pozwolenia na broń palną myśliwską, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wydanemu rozstrzygnięciu pełnomocnik strony zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 lit a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji oraz licznych przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, 8, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 K.p.a. Podniósł, iż przestępstwo z art. 586 K.s.h., za które strona została prawomocnie skazana, nie należy do żadnego rodzaju przestępstw określonych w kodeksie karnym i nie jest przestępstwem o kryminogennym podłożu, a jego byt jest nieodzownie związany z funkcjonowaniem przedsiębiorstw. Wskazał również, iż w praktyce i doktrynie jest wiele uwag, wskazujących na uzasadnione wątpliwości, czy czyn opisany w art. 586 K.s.h. winien pociągać do odpowiedzialności karnej. Istnieje również projekt nowelizacji Kodeksu spółek handlowych w zakresie dotyczącym penalizacji tego przestępstwa, co wynika z wątpliwości zgłaszanych wobec tego przepisu.
Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i rozstrzygnięciem z dnia [...] listopada 2012 r. zaskarżoną decyzje utrzymał w mocy. W motywach rozstrzygnięcia przywołał treść art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) oraz wskazał, że ustawodawca sam rozstrzygnął, iż wskazaną w tym przepisie przesłankę zagrożenia uzasadnia sam fakt skazania za przestępstwo umyślne. Do oceny, czy w danej sprawie istnieje przesłanka odmowy wydania lub cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem - choć pełnomocnik strony się z tym nie zgadza - ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub o nie się ubiegająca jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Przestępstwo z art. 586 K.s.h., za które strona została skazana, można popełnić wyłącznie umyślnie. Niezależnie od odpowiedzialności cywilnej, określonej w art. 299 K.s.h., art. 586 K.s.h., reguluje odpowiedzialność karną członków zarządu w związku z niezgłoszeniem wniosku o upadłość. Sprawcą przestępstwa, o którym mowa w tym przepisie, może być tylko członek zarządu lub likwidator, którzy umyślnie popełnili przestępstwo. Przepis ten nie odnosi się do innych organów spółki (rady nadzorczej, komisji rewizyjnej), prokurentów, pełnomocników, ponieważ nie mają oni obowiązku zgłoszenia upadłości (Komentarz prof. Andrzej Kidyba, Lex).
Wobec powyższych okoliczności, ustalenie, że odwołujący się został skazany za umyślne przestępstwo jest dla organów Policji wiążące w sprawie odmowy wydania mu pozwolenia na broń. Ustawodawca nie daje organom Policji możliwości wyboru konsekwencji administracyjnoprawnych, jednocześnie przyznając bezwzględne pierwszeństwo interesowi społecznemu, przed słusznym interesem obywatela (art. 7 K.p.a.), i to niezależnie od innych ustaleń czy dowodów, choćby świadczących o stronie pozytywnie. Dlatego też oparcie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nastąpiło wyłącznie na wskazanym wyżej wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2011 r., sygn. akt [...], a uprzednie jego uzyskanie przez organ I instancji wyczerpuje niezbędny do załatwienia sprawy materiał dowodowy. To przepisy prawa materialnego określają bowiem zakres postępowania dowodowego, tj. w ich świetle należy oceniać ogólną zasadę, o której mowa w art. 77 § 1 K.p.a. Przywołane zaś przez pełnomocnika w odwołaniu orzecznictwo sądów administracyjnych odnosi się do postępowań prowadzonych na podstawie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w poprzednim brzmieniu (obowiązującym do 9 marca 2011 r.), które nie było tak jednoznaczne i pozostawiało organom Policji pewien margines na ocenę uznaniową zachowania stron tych postępowań. Stąd wynikała konieczność ustalania wielu szczegółowych kwestii, w tym okoliczności czynu, motywacji sprawcy, itp. Nie ma to jednak znaczenia dla niniejszego postępowania, które zostało wszczęte po 10 marca 2011 r.
Odnosząc się do twierdzenia pełnomocnika strony, zawartego w odwołaniu, iż przestępstwo określone w art. 586 K.s.h. nie należy do żadnego rodzaju przestępstw określonych Kodeksem karnym, Komendant Główny Policji wyjaśnił, iż w systemie polskiego prawa karnego Kodeks karny jest jedną z wielu ustaw, zawierającą przepisy prawa karnego, które zawarte są również w wielu ustawach szczególnych, np. w ustawie prawo autorskie, ustawie prawo własności przemysłowej, ustawie prawo łowieckie, ustawie o broni i amunicji, itd. Przepisy takie zawiera również w tytule V: przepisy karne - ustawa Kodeks spółek handlowych. Dla bytu niniejszej sprawy istotny jest fakt, że odwołujący się jest w świetle prawa osobą skazaną za przestępstwo umyślne, niezależnie z jakiej ustawy karnej, bądź zawierającej przepisy o takim charakterze.
Biorąc powyższe pod uwagę, organ II instancji stwierdził, iż argumenty pełnomocnika strony, zawarte w odwołaniu, nie dawały podstaw do wydania jej pozwolenia na broń.
Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2012 r. stała się przedmiotem skargi, wniesionej przez pełnomocnika R. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Strona zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, wyrażające się w niewłaściwym zastosowaniu powyższego przepisu i przyjęciu, że sam fakt skazania za przestępstwo umyślne stanowi obligatoryjną przesłankę odmowy wydania pozwolenia na broń, podczas gdy literalne brzmienie cytowanego przepisu nie daje podstaw do takiego stwierdzenia; w rozpoznawanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających odmowę wydania pozwolenia na broń;
2) naruszenie art. 7, 8 i 77 § 1 K.p.a., wyrażające się w zaniechaniu przeprowadzenia postępowania dowodowego zarówno przez organ I jak i II instancji, pomimo tego, że istniał obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego, umożliwiającego dokonanie istnienia bądź braku "uzasadnionej obawy", o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy;
3) naruszenie art. 80 K.p.a., wyrażające się w dokonaniu przez organ administracji wybiórczej i dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, tj:
- oparciu zaskarżonej decyzji wyłącznie na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...], wydanego w dniu [...] maja 2011 r., podczas gdy na podstawie powyższego dowodu nie sposób przyjąć, że w stosunku do skarżącego zachodzi podejrzenie, że może użyć broni w sposób sprzeczny z prawem,
- pominięciu dokumentów, zgromadzonych w aktach sprawy, w postaci pozytywnej opinii w miejscu zamieszkania, posiadania zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią oraz dokumentów wskazujących na fakt, że skarżący jest osobą zaangażowaną w życie lokalnej społeczności;
4) naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., wyrażające się w tym, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia przesłanek określonych powyższym przepisem; uzasadnienie przedmiotowej decyzji nie jest oparte o udokumentowane fakty, mające znaczenie w sprawie, lecz o bezpodstawne domniemania; w sprawie nie istnieją żadne udokumentowane zdarzenia, mogące sugerować, że istnieje uzasadniona obawa użycia przez skarżącego broni myśliwskiej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Wskazując na powyższe zarzuty oraz powołując argumentację zbieżną z przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I Instancji, strona skarżąca wniosła o uchylnie zaskarżonej decyzji oraz decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2012 r., a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg. norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. W konsekwencji, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty rzeczy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje zgodność rozstrzygnięcia z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
W świetle powyżej określonych kryteriów skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji jest zgodna z prawem.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji ( tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 576), który stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.
Podkreślić należy, iż sformułowanie "nie wydaje się", jakim ustawodawca posłużył się w powołanym przepisie, wskazuje na to, że po stronie organu istnieje obowiązek odmowy wydania pozwolenia na broń osobie spełniającej przedmiotowe przesłanki. Natomiast okolicznością niesporną jest, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2011 r., sygn. akt. [...] za popełnienie przestępstwa, które można popełnić tylko w sposób umyślny. Nie ma przy tym najmniejszego znaczenia, czy sankcja karna jest umieszczona w Kodeksie karnym, czy też w innej ustawie.
Z tych też względów organ Policji nie był, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, zobowiązany do badania, czy skarżący stanowi zagrożenie dla siebie, porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego. Tę kwestie rozstrzygnął sam ustawodawca, nie pozostawiając organom Policji jakiegokolwiek luzu decyzyjnego. Ustalony fakt prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne wprost implikował wydanie decyzji odmownej dla strony.
Należy też mieć na uwadze, iż w polskim prawodawstwie uprawnienie do posiadania broni palnej nie należy do zakresu konstytucyjnych praw i wolności obywatelskich. Wręcz przeciwnie, uprawnienie to stanowi odstępstwo od generalnej zasady, iż prawo do posiadania broni jest ściśle reglamentowane i zawarowane jedynie dla ogólnie ujmowanej grupy funkcjonariuszy służb mundurowych. Skoro więc omawiane uprawnienie stanowi wyjątek od reguły, to takie ustalenie prowadzi do konkluzji, iż przepisy regulujące przedmiotową kwestię winny być interpretowane w sposób wysoce restrykcyjny. Racjonalny ustawodawca założył, że prawo do broni może być wydane tylko w szczególnych okolicznościach i tylko przy spełnieniu restrykcyjnych wymogów ustawowych. Wobec tego nie dopuszcza do sytuacji, by dostęp do broni palnej miały osoby, które swym postępowaniem w sposób umyślny naruszają prawo, za które to naruszenie ustawodawca przewiduje sankcję karną.
Reasumując, wobec wystąpienia przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, organy Policji były zobligowane do podjęcia decyzji o odmowie wydania skarżącemu pozwolenia na broń. Decyzja wydawana na tej podstawie nie narusza prawa materialnego, jak też nie narusza przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na końcowy wynik sprawy.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło