II SA/Wa 131/25
WyrokWSA w Warszawie2025-09-04
Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska, Andrzej Góraj, Dorota Kozub-Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Wojskowa Komisja Lekarska prawidłowo zakwalifikowała stan zdrowia skarżącego do kategorii D (niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej) zamiast kategorii E (trwale i całkowicie niezdolny do służby wojskowej), biorąc pod uwagę przedstawioną dokumentację medyczną i opinie specjalistów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie, uznając, że organ odwoławczy nie przeprowadził wszechstronnego postępowania wyjaśniającego. Organ nie odniósł się w sposób wyczerpujący do przedstawionej dokumentacji medycznej, w szczególności do opinii lekarza ortopedy wskazującej na całkowitą niezdolność do służby wojskowej oraz do różnicy między kwalifikacją do kategorii D a E, która opiera się na stopniu upośledzenia sprawności ustroju. Brak należytego uzasadnienia i nierzetelne zebranie materiału dowodowego stanowiły naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący, L. W., został skierowany do wojskowej komisji lekarskiej w celu ustalenia zdolności do służby wojskowej. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska zakwalifikowała go do kategorii D z powodu wielopoziomowej dyskopatii kręgosłupa. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, rozpatrując odwołanie skarżącego wraz z nową dokumentacją medyczną, utrzymała kwalifikację do kategorii D, mimo że skarżący domagał się kwalifikacji do kategorii E (trwale i całkowicie niezdolny do służby). Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym nierzetelne zebranie dowodów i brak należytego uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , Protokolant starszy referent Edyta Brzezicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2025 r. sprawy ze skargi L. W. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia zdolności do służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie, 2. zasądza od Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] na rzecz skarżącego L. W. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] sierpnia 2024 r. Szef Wojskowego Centrum Rekrutacji [...] (dalej: "Szef WCR", "uczestnik postępowania") skierował przeniesionego do rezerwy bez odbycia czynnej służby wojskowej L. W. (dalej: "skarżący"), w stopniu szeregowego rezerwy, do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej: "RWKL", "organ pierwszej instancji") w celu wydania orzeczenia w przedmiocie zdolności do pełnienia służby wojskowej.
Po przeprowadzeniu postępowania orzeczniczego, organ pierwszej instancji orzeczeniem z [...] września 2024 r. nr [...] przyznał skarżącemu kategorię D - niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej, według grupy I załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 466 ze zm.; dalej: "zał. nr 1 do rozp. z 2024 r."). U podstaw takiej kwalifikacji legła rozpoznana u skarżącego wielopoziomowa dyskopatia kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z zespołem bólowym upośledzająca sprawność ruchową, którą RWKL przypisała do § 34 pkt 2 zał. nr 1 do rozp. z 2024 r.
W uzasadnieniu ww. orzeczenia organ pierwszej instancji wskazał, że stwierdzone w wyniku wykonanych badań rozpoznanie powoduje niezdolność do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej, na podstawie wykazu stanowiącego zał. nr 1 do rozp. z 2024 r.
W odwołaniu od powyższego orzeczenia skarżący podniósł, iż jego stan zdrowia istotnie pogorszył się w ciągu ostatnich tygodni. Obecne występują objawy zespołu bólowego kręgosłupa i kończyn dolnych oraz osłabienie siły mięśniowej bardzo utrudniające poruszanie się. Z tego powodu otrzymał skierowanie do szpitala celem przeprowadzenia kolejnej operacji kręgosłupa. Pierwszą operację kręgosłupa skarżący przebył w marcu 2012 r.; przeprowadzono ją metodą inwazyjną z usunięciem części dysków oraz m.in. odbarczeniem worka oponowego i korzenia nerwowego. Po tej operacji nastąpiła poprawa stanu zdrowia, lecz w ostatnich miesiącach 2024 r. doszło do nawrotu rwy kulszowej i ww. objawów, a leczenie nieoperacyjne nie przyniosło pożądanego skutku.
Do odwołania skarżący załączył dokumentację medyczną w postaci:
- karty informacyjnej leczenia szpitalnego z [...] marca 2012 r.,
- badania MR, tj. rezonansu magnetycznego, kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego (LS) z [...] sierpnia 2024 r.,
- konsultacji neurochirurgicznej z [...] sierpnia 2024 r.,
- skierowania z [...] września 2024 r. do szpitala na oddział neurochirurgiczny,
- konsultacji ortopedycznej z [...] września 2024 r.,
- uzupełnienia z [...] września 2024 r. opinii medycznej z [...] lipca 2024 r., sporządzonego przez lekarza [...] chirurga ortopedę traumatologa.
Po rozpatrzeniu odwołania, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej: "CWKL", "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy") orzeczeniem z [...] października 2024 r. nr [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej: "k.p.a."); art. 84 ust. 2 oraz art. 190 ust. 1 i ust. 10 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 825 ze zm.; dalej: "u.o.O."); § 3 i § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013 ze zm.; dalej: "rozp. z 2012 r."), a także § 11 ust. 1 i § 12 ust. 1-3 rozp. z 2024 r., uchyliła orzeczenie organu pierwszej instancji oraz wydała nowe orzeczenie, w którym (tak jak RWKL) zakwalifikowała skarżącego do kategorii D (niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej) przy tożsamym rozpoznaniu, tj. wielopoziomowa dyskopatia kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z zespołem bólowym upośledzająca sprawność ruchową, przy czym schorzenie to organ odwoławczy przypisał do § 34 pkt 6 zał. nr 1 do rozp. z 2024 r.
W uzasadnieniu orzeczenia organ drugiej instancji zrelacjonował dotychczasowy tok postępowania i zaznaczył, że jego zespół orzeczniczy wnikliwie zapoznał się z nadesłaną dokumentacją orzeczniczo-lekarską. Z treści odwołania wynika, iż sporna jest ocena przez RWKL nasilenia choroby kręgosłupa, która determinuje zdolność skarżącego do służby wojskowej. Dalej organ odwoławczy zacytował wynik badania MR kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego (LS) z [...] sierpnia 2024 r. oraz treść uzupełnienia z [...] września 2024 r. opinii medycznej z [...] lipca 2024 r., sporządzonego przez lekarza [...] chirurga ortopedę traumatologa, a błędnie określonego przez CWKL jako opinia medyczna z [...] lipca 2024 r. W odniesieniu do kolejnego dokumentu załączonego do odwołania - konsultacji neurochirurgicznej z [...] sierpnia 2024 r., CWKL odnotowała: "W badaniu podmiotowym wspomniano o przebytej w 2012 r. sekwestrektomii L5/S1 prawostronnej oraz wyraźnym nasileniu dolegliwości od 1,5 miesiąca z drętwieniem lewej kończyny dolnej. Stwierdzono również na podstawie wywiadu obecność zaostrzeń kilka razy do roku. Dość skąpo opisane badanie przedmiotowe wykazało, że pacjent bez większych problemów stał w czasie wizyty. Konsultujący neurochirurg zalecił przeprowadzenie kompleksowej rehabilitacji, natomiast w przypadku braku poprawy leczenie operacyjne".
W ocenie organu drugiej instancji, prawidłowo rozpoznano u skarżącego wielopoziomową dyskopatię kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z zespołem bólowym upośledzającą sprawność ruchową. Treść dokumentów diagnostycznych (badanie obrazowe) oraz treść dokumentów z leczenia, jak również wyniki konsultacji neurochirurgicznej i ortopedycznej wskazują, iż u skarżącego występuje związany z tym przewlekły zespół bólowy korzeniowo-nerwowy, nerwobóle z częstymi zaostrzeniami i objawami przedmiotowymi, a więc upośledzającymi sprawność ustroju, co odpowiada kwalifikacji orzeczniczej według § 34 pkt 6 zał. nr 1 do rozp. z 2024 r. ("Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa upośledzająca sprawność ustroju" - kategoria D). Jak podkreślił organ odwoławczy, podczas służby wojskowej w ramach szkolenia wykonywane są zadania, które często obciążają układ kostno-stawowy, zwłaszcza podczas musztry czy wielokilometrowych marszów, co z pewnością nasili istniejące dolegliwości i uniemożliwi kontynuowanie marszu, biegu itp. Dlatego CWKL ostatecznie uważa, że ww. schorzenie kręgosłupa powoduje niezdolność skarżącego do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej.
Chcąc zakwalifikować chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa do kategorii E (§ 34 pkt 7 zał. nr 1 do rozp. z 2024 r. - "Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa znacznie upośledzająca sprawność ustroju"), musiałaby ona znacznie upośledzać sprawność ustroju, co oznaczałoby praktycznie unieruchomienie pacjenta, a tak w przypadku skarżącego nie jest.
Opisane wyżej orzeczenie organu drugiej instancji stało się przedmiotem skargi skarżącego (reprezentowanego przez adwokata M. M.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucono:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 7 i art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a., polegające na:
a) nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy w zakresie przeprowadzonej operacji kręgosłupa i jej wpływu poprzez wielopoziomową dyskopatię kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z zespołem bólowym na zdolność do czynnej służby wojskowej, w szczególności w kontekście aktualnego pogorszenia stanu zdrowia skarżącego. Organ ograniczył procedurę do przyjęcia dokumentacji medycznej, co trwało zaledwie około jednej minuty na etapie pierwszej komisji, uniemożliwiając tym samym rzetelne i wszechstronne rozpoznanie sprawy. W wyniku wniesionego odwołania, w trakcie postępowania przed drugą komisją, skarżącemu nie zapewniono możliwości bezpośredniego kontaktu z lekarzem - cała procedura została przeprowadzona w sposób korespondencyjny, co stanowiło naruszenie zasady bezpośredniości oraz pogłębiło braki w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego,
b) nieuwzględnieniu istotnych dokumentów dostarczonych przez skarżącego, w tym opinii lekarza ortopedy [...], stwierdzającej, iż skarżący "nie sprosta wymaganiom służby wojskowej zarówno w czasie pokoju, jak i wojny" oraz wskazującej na konieczność przeprowadzenia kolejnej operacji i rehabilitacji, co organ powinien był uwzględnić,
c) pominięciu obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co jest szczególnie istotne w sprawach dotyczących oceny stanu zdrowia oraz zdolności do służby wojskowej;
2) art. 11 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na:
( braku należytego uzasadnienia wydanego orzeczenia, w szczególności niewyjaśnienie, jakie konkretne zadania w ramach Terytorialnej Służby Wojskowej mógłby wykonywać skarżący, mimo że organ sam przyznał, iż wykonywanie obowiązków służbowych w służbie wojskowej może prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia skarżącego,
( niewskazaniu powodów, dla których stan zdrowia skarżącego nie został zakwalifikowany jako znacznie upośledzający sprawność ustroju, co odpowiadałoby kategorii E, mimo jednoznacznych wyników dokumentacji medycznej;
3) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez:
( uchylenie orzeczenia RWKL i wydanie nowego orzeczenia, które nie uwzględniało stanu zdrowia skarżącego zgodnie z dokumentacją medyczną i opinią specjalistów. Okoliczność ta może budzić uzasadnione wątpliwości co do rzetelności działań organu;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) § 12 ust. 2 rozp. z 2024 r. poprzez:
( niezastosowanie tego przepisu i zaniechanie przeprowadzenia dodatkowych badań specjalistycznych, mimo że dostarczona dokumentacja oraz opinie medyczne wskazywały na konieczność dalszej diagnostyki i uwzględnienia jej wyników w orzeczeniu;
2) § 34 pkt 7 zał. nr 1 do rozp. z 2024 r. poprzez:
( błędne zakwalifikowanie stanu zdrowia skarżącego jako odpowiadającego § 34 pkt 6 zał. nr 1 do rozp. z 2024 r. ("Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa upośledzająca sprawność ustroju"), podczas gdy stan faktyczny jednoznacznie wskazuje na spełnienie kryteriów § 34 pkt 7 zał. nr 1 do rozp. z 2024 r. ("Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa znacznie upośledzająca sprawność ustroju"). W tym kontekście skarżący zaakcentował, iż stan jego zdrowia, zgodnie z dokumentacją medyczną i opiniami specjalistów, wskazuje na znaczące ograniczenie sprawności ustroju. Dowodem na to jest konieczność częstego przebywania w pozycji leżącej, co wynika z intensywnych dolegliwości bólowych oraz zaawansowanej choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa. Takie okoliczności jednoznacznie świadczą o "znacznym upośledzeniu" sprawności organizmu, a tym samym o spełnieniu przesłanek kwalifikujących go do kategorii E.
W świetle ww. zarzutów skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego orzeczenia CWKL (błędnie podając, że utrzymuje ono w mocy orzeczenie RWKL) oraz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął poszczególne jej zarzuty. Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy oparł się na ograniczonym zakresie dokumentacji, pomijając kluczowe dowody takie jak:
( przeprowadzenie [...] marca 2012 r. operacji kręgosłupa, polegającej na prawostronnej fenestracji L5-S1, usunięciu wypadniętych części dysku oraz odbarczeniu worka oponowego i korzenia nerwowego;
( skierowanie na oddział neurochirurgiczny z [...] września 2024 r., które jasno wskazuje na konieczność hospitalizacji i operacji;
( opinię lekarza ortopedy [...] z [...] września 2024 r., w której stwierdzono całkowitą niezdolność skarżącego do pełnienia służby wojskowej zarówno w czasie pokoju, jak i wojny;
( wyniki badań obrazowych (rezonansu magnetycznego kręgosłupa) z [...] sierpnia 2024 r., potwierdzające zaawansowanie choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa i konieczność pilnej interwencji chirurgicznej.
Organ drugiej instancji nie odniósł się również do zaawansowanych zmian neurologicznych i motorycznych takich jak osłabienie siły mięśniowej kończyn dolnych, które uniemożliwiają wykonywanie jakichkolwiek obowiązków służbowych.
CWKL nie uwzględniła faktów wynikających z dostarczonych dowodów, które jednoznacznie wskazują na całkowitą niezdolność skarżącego do pełnienia służby wojskowej. Decyzja o zakwalifikowaniu go do kategorii D, umożliwiającej ograniczone pełnienie obowiązków w ramach Terytorialnej Służby Wojskowej, została podjęta bez uwzględnienia zaawansowanego charakteru jego schorzeń. Tymczasem dokumentacja medyczna wskazuje na spełnienie kryteriów kwalifikacji do kategorii E, co powinno skutkować orzeczeniem o całkowitej niezdolności do służby wojskowej.
W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 81 ust. 1 u.o.O., postępowanie rekrutacyjne mające na celu powołanie do służby wojskowej prowadzi szef wojskowego centrum rekrutacji. W myśl art. 87 ust. 1 u.o.O. wojskowe komisje lekarskie wydają orzeczenie o zdolności danej osoby do służby wojskowej na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w przypadku potrzeby również obserwacji szpitalnej. Przepis art. 58 ust. 6 stosuje się. Stosownie zaś do treści art. 58 ust. 6 u.o.O., ustala się następujące kategorie zdolności do czynnej służby wojskowej, z wyłączeniem zawodowej służby wojskowej:
1) kategoria A - zdolny do służby wojskowej, co oznacza zdolność do odbywania lub pełnienia określonego rodzaju służby wojskowej, o której mowa w art. 129, a także zdolność do odbywania służby zastępczej;
2) kategoria B - czasowo niezdolny do służby wojskowej, co oznacza przemijające upośledzenie ogólnego stanu zdrowia albo ostre lub przewlekłe stany chorobowe, które w okresie do 24 miesięcy od dnia badania rokują odzyskanie zdolności do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju;
3) kategoria D - niezdolny do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej;
4) kategoria E - trwale i całkowicie niezdolny do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.
Na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 87 ust. 3 u.o.O., zostało wydane rozp. z 2024 r. (obowiązujące od 29 marca 2024 r.), którego zał. nr 1 stanowi wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. W objaśnieniach ogólnych zał. nr 1 do rozp. z 2024 r. podano, że grupa I (kolumna czwarta wykazu) obejmuje (m.in.) osoby przeniesione do rezerwy bez odbycia czynnej służby wojskowej, do których zalicza się skarżący. Jedynym schorzeniem, jakie rozpoznały u skarżącego wojskowe komisje lekarskie obu instancji, jest wielopoziomowa dyskopatia kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z zespołem bólowym upośledzająca sprawność ruchową. Rozpoznanie to RWKL przyporządkowała do § 34 pkt 2 zał. nr 1 do rozp. z 2024 r. ("Skolioza II stopnia i wady kręgosłupa wrodzone lub nabyte upośledzające sprawność ustroju"), ale organ drugiej instancji zmienił tę kwalifikację, uznając, iż rozpoznane schorzenie odpowiada § 34 pkt 6 zał. nr 1 do rozp. z 2024 r. ("Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa upośledzająca sprawność ustroju"), przy czym z obiema ww. jednostkami w kolumnie (rubryce) czwartej (obejmującej pierwszą grupę badanych, do której należy skarżący) wiąże się kategoria D (niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej).
Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, realizowana przez sąd administracyjny, jest ograniczona i w istocie sprowadza się do weryfikacji prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja była zgodna z przepisami określającymi zasady orzekania o zdolności do służby oraz tryb postępowania komisji lekarskich w tych sprawach. Chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach rozp. z 2012 r. oraz rozp. z 2024 r. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do kontroli fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań stanu psychofizycznego, a więc weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny jego warunków zdrowotnych.
Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami przewidzianymi w przepisach k.p.a., co powoduje, że istotnego znaczenia nabiera kwestia poprawnego ustalenia okoliczności sprawy, a w szczególności zebranie odpowiednich danych medycznych, gdyż tylko pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do kategorii tej służby. Posiłkując się w tym zakresie zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., obowiązkiem organu jest dokładne zbadanie sprawy - tak, aby nie było najmniejszych wątpliwości co do przebiegu stanu faktycznego oraz zachodziła jasność co do możliwości zakwalifikowania konkretnego schorzenia do danej jednostki zał. nr 1 do rozp. z 2024 r. Regułę tę dodatkowo wzmacnia obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, co potwierdza art. 77 § 1 k.p.a. Dopiero dysponując całokształtem materiału dowodowego, organ może ocenić daną okoliczność i uznać ją za udowodnioną w świetle art. 80 k.p.a. Tak więc to należycie ustalony stan faktyczny sprawy umożliwia prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego i rozstrzygnięcie sprawy w sposób odpowiadający prawu. Przyjęty bowiem przez ustawodawcę model kontroli administracji publicznej, co do zasady nie przewiduje dla sądu administracyjnego możliwości dokonywania ustaleń stanu faktycznego sprawy administracyjnej, która podlega jego kontroli.
W motywach zaskarżonej decyzji CWKL przytoczyła wyniki badania MR kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z [...] sierpnia 2024 r. oraz treść sporządzonego [...] września 2024 r. uzupełnienia opinii medycznej z [...] lipca 2024 r. W tym ostatnim dokumencie stwierdzono: "Przyczyną choroby jest dyskopatia lędźwiowo krzyżowa z przepuklina jądra miażdżystego na poziomie L5 - SI z objawami silnej rwy kulszowej prawostronnej", a we wnioskach podano: "Jako lekarz chirurg ortopeda traumatolog, lekarz orzecznik stwierdzam ze pacjent prezentuje obecnie przede wszystkim objawy rwy kulszowej lewostronnej w objawami neurologicznymi w postaci osłabienia motoryki kk dolnych szczególnie lewej oraz zaburzeń czucia w postaci neuropatii obwodowej. Nastąpiło nasilenie dolegliwości bólowych neuropatycznych ciągłych (...) Stwierdzam że obecny stan zdrowia pacjenta pogorszył się w ciągu ostatnich 3-4 miesięcy i nie sprosta On wymaganiom służby wojskowej w czasie pokoju i wojny. Rokowanie co do oceny możliwości jakiejkolwiek pracy będzie można ocenić na podstawie wyników nowej operacji kręgosłupa i po rehabilitacji pooperacyjnej za około 12 miesięcy". Pomimo obszernego zacytowania treści ww. dokumentów, organ odwoławczy nie odniósł się do nich. Nadto, wskazując w zaskarżonym orzeczeniu, iż "sporna jest ocena przez RWKL nasilenia choroby kręgosłupa, która determinuje zdolność orzekanego do służby wojskowej", organ drugiej instancji nie rozważył dostatecznie, dlaczego przypisał zdiagnozowane u skarżącego schorzenie do pkt 6, a nie pkt 7 § 34 zał. nr 1 do rozp. z 2024 r. Opisy chorób w ww. punktach różnią się jednym wyrazem - "znacznie" (§ 34 pkt 6 zał. nr 1 do rozp. z 2024 r. to "Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa upośledzająca sprawność ustroju", a § 34 pkt 7 zał. nr 1 do rozp. z 2024 r. - "Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa znacznie upośledzająca sprawność ustroju"). W tym aspekcie CWKL bardzo lakonicznie się wypowiedziała, przyjmując, że znaczne upośledzenie sprawności ustroju "oznaczałoby praktycznie unieruchomienie pacjenta, a tak w przypadku skarżącego nie jest". Tak zdawkowe sformułowanie - zważywszy na brak objaśnień szczegółowych do § 34 pkt 6 i pkt 7 zał. nr 1 do rozp. z 2024 r. - jest stanowczo niewystarczającym uzasadnieniem wyboru kwalifikacji przy bardzo zbliżonych w opisie schorzeniach.
W tym miejscu trzeba zaakcentować, iż uzasadnienie decyzji winno też spełniać rolę edukacyjną w stosunku do adresatów decyzji oraz innych podmiotów, a także powinno umożliwiać kontrolę poprawności decyzji, w tym również przez sąd administracyjny, który nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia decyzji o oznaczonej treści. Zatem to do komisji lekarskich orzekających w sprawie, a nie Sądu, należy wyjaśnienie w sposób przekonujący podstaw zakwalifikowania skarżącego do określonej kategorii. Z uzasadnienia orzeczenia powinno jasno wynikać, dlaczego stwierdzone schorzenie lub ułomność umożliwia albo uniemożliwia pełnienie służby.
Ponadto dostrzec wypada, iż w przypadku trzeciego z pięciu dokumentów załączonych do odwołania, a mianowicie konsultacji neurochirurgicznej z [...] sierpnia 2024 r., organ odwoławczy w zaskarżonym orzeczeniu podsumował: "(...) Dość skąpo opisane badanie przedmiotowe wykazało, że pacjent bez większych problemów stał w czasie wizyty (...)", podczas gdy w omawianym dokumencie w ramach badania fizykalnego podano: "Pacjent nadal stoi w czasie wizyty".
W związku z tym, że wszelkie ustalenia związane ze stanem zdrowia skarżącego są elementem stanu faktycznego sprawy, a kontrola prawidłowości ustaleń faktycznych organu jest jednym z podstawowych obowiązków sądu administracyjnego, tutejszy Sąd uznał, iż doszło do naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z § 34 pkt 6 zał. nr 1 do rozp. z 2024 r. i wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżone orzeczenie CWKL.
Ponownie rozpatrując sprawę, CWKL uwzględni rozważania prawne Sądu, w szczególności rzetelnie (a nie w sposób wybiórczy) odniesie się do całej zebranej dokumentacji - nie tylko tej przedłożonej przez skarżącego, ale także pozyskanej z urzędu w ramach obligatoryjnych badań i konsultacji, dokona jej analizy, a następnie wyda orzeczenie, które wyczerpująco i wszechstronnie uzasadni.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł, rozstrzygnięto w punkcie drugim sentencji wyroku na mocy art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło