II SA/Wa 1310/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant ref. staż. Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 149 § 3 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie utraty przez R. J. statusu osoby bezrobotnej z dniem 22 maja 2006 r. W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister Pracy i Polityki Społecznej podniósł, iż ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] orzekającą o utracie przez R. J. statusu osoby bezrobotnej z dniem 22 maja 2006 r. z powodu niestawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie i niepowiadomieniu w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Wskazane decyzję zostały poddane kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który prawomocnym wyrokiem z dnia 8 maja 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 1129/06 oddalił skargę strony. H. J. - pełnomocnik strony w dniu 27 stycznia 2010 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie utraty statusu bezrobotnego przez R. J.. We wniosku strona jako przesłanki wznowienia postępowania wskazała art. 145 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. Pełnomocnik R. J. podniósł, iż jego syn z powodu pomyłki nie zgłosił się w wyznaczonym terminie w powiatowym urzędzie pracy. Następnego dnia zaś stawił się i usprawiedliwił nieobecność. Wnioskodawca wskazał również na brak aktu prawnego, który określa "co zalicza się do uzasadnionego niestawiennictwa w wyznaczonym terminie". Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., wydaną na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania z wniosku strony. Nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem strona wniosła odwołanie od decyzji Wojewody [...]. Minister Pracy i Polityki Społecznej nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy. Organ odwoławczy wskazał, iż termin do złożenia podania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Aby wywołać skutek prawny strona musi zachować termin określony w tym przepisie i udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. doręczono R. J. w dniu 19 lipca 2006 r. W tej dacie więc wnioskodawca dowiedział się o przedmiotowej decyzji. Od tej daty rozpoczął bieg miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania. Pełnomocnik strony składając w dniu 27 stycznia 2010 r. wniosek o wznowienie postępowania uchybił terminowi, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Organ II instancji podniósł, iż nie została także udowodniona wskazana przez stronę przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Z akt sprawy wynika bowiem, że dnia 21 marca 2006 r. wyznaczono R. J. termin zgłoszenia w powiatowym urzędzie pracy przypadający na dzień 22 maja 2006 r. Strona zgłosiła się w urzędzie pracy dnia 23 maja 2006 r. i złożyła oświadczenie, że powodem niezgłoszenia w wyznaczonym terminie był, dokonany przez nią nieprawidłowy zapis w notatniku. Jednocześnie strona oświadczyła, że nie składa żadnych dowodów w sprawie. Organ zatrudnienia uznał wyjaśnienia strony jako nieuzasadnione niestawiennictwo w dniu 22 maja 2006 r. Do dnia wniesienia odwołania, jak też do dnia wydania decyzji przez Wojewodę [...] z dnia [...] lipca 2006 r. R. J. nie złożył nowych dowodów w sprawie. Zatem przywołana przez stronę fałszywość dowodów jako przesłanka wznowienia postępowania jest bezzasadna, skoro strona nie przedstawiła żadnych dowodów w sprawie, a złożone w dniu 23 maja 2006 r. oświadczenie strony nie budzi wątpliwości organu jako własnoręcznie złożone przez stronę. Organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie w trybie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. ograniczone jest wystąpieniem określonych warunków, tj. w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu, zaś sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. W rozpoznawanej sprawie taka okoliczność nie miała miejsca. Ustawodawca nie określił ustawowych przesłanek usprawiedliwienia nieobecności bezrobotnego w wyznaczonym terminie. Organ zatrudnienia dokonuje więc oceny czy przyczyna niezgłoszenia jest zasadna i czy została odpowiednio udokumentowana. Mając powyższe na uwadze organ I instancji ocenił, że przyczyna niezgłoszenia była nieuzasadniona wydając w dniu [...] maja 2006 r. decyzję orzekającą utratę statusu bezrobotnego z dniem 22 maja 2006 r., a organ II instancji nie znalazł podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Tym samym, w ocenie Ministra, brak jest podstaw do wznowienia postępowania w sprawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2006 r. Decyzja Ministra Pracy i Spraw Socjalnych z dnia [...] czerwca 2010 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika R. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze strona wniosła o uchylnie decyzji Prezydenta Miast [...] z dnia [...] maja 2006 r., z powodu jej wydania w oparciu o "sfałszowane" ustalenia faktyczne. W ocenie strony skarżącej Minister Pracy i Spraw Socjalnych naruszył przepisy stanowiące podstawę jej wydania, albowiem nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego sprawy. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest częściowo uzasadniona. Jak wynika z akt administracyjnych, pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 27 stycznia 2010 r. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2006 r. orzekającą o utracie przez R. J. statusy osoby bezrobotnej. Jako podstawę wznowienia postępowania strona wskazała dwie przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, należy przede wszystkim rozważyć, w jakich okolicznościach organ orzekający władny jest wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Z brzmienia tego przepisu: "odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji" wynika tylko forma rozstrzygnięcia, natomiast nie wynikają jego przesłanki. Te zaś należy wywieść z treści § 2 w art. 149 k.p.a., który stanowi, iż organ orzekający zobligowany jest do przeprowadzenia dwojakiego rodzaju postępowania: w fazie pierwszej - co do przyczyn wznowienia oraz w fazie drugiej - co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Należy mieć przy tym na względzie, że wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, z tym że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145 a następuje tylko na żądanie strony. Mając na względzie treść przepisu art. 149 § 2 k.p.a., należy stwierdzić, iż przeprowadzenia postępowania w fazie pierwszej, to jest co do przyczyn wznowienia, następuje na podstawie postanowienia o wznowieniu postępowania. Taka konstrukcja powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że postanowienie o wznowieniu postępowanie musi poprzedzać ocenę przyczyn wznowienia, a to z kolei implikuje, iż ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna. Jeżeli tak, to przesłanką decyzji o odmowie wznowienia postępowania, wydanej na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., nie może być negatywny wynik ustaleń co do przyczyn wznowienia. W rozpoznawanej sprawie zarówno Minister Pracy i Polityki Społecznej, jak i Wojewoda [...] bezpodstawnie przyjęli, iż skoro strona nie udowodniła ziszczenia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., to nie ma podstaw do wznowienia postępowania w sprawie utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Jednakże powodem do odmowy wznowienia postępowania nie może być brak podstaw do wznowienia postępowania, gdyż ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna (patrz nadal aktualna teza wyroku NSA z dnia 20 czerwca 1991 r. sygn. akt IV SA 487/91 publik. ONSA 1991, nr 2, poz. 50). Przesądzenie przez organ, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa może mieć miejsce tylko w przypadku merytorycznego badania jej zaistnienia. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 k.p.a. i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 k.p.a. (przykładowo wyrok NSA z dnia 26 maja 1989 r., sygn. akt IV SA 339/89, publik. ONSA 1989, nr 1, poz. 50). Postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, zmierzające do wzruszenia tej decyzji, może być prowadzone tylko po wydaniu przez właściwy organ i doręczeniu wszystkim stronom wymaganego postanowienia o wszczęciu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) bądź też zawiadomienia (art. 61 § 4, art. 186 k.p.a.). W sytuacji gdy strona wnosi o wznowienie postępowania, powołując się na okoliczności, które wyczerpują co najmniej jedną z przyczyn wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., organ właściwy do rozpoznania tego wniosku uprawniony jest do prowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 k.p.a. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej, jak i decyzja ją poprzedzająca, w części orzekającej o odmowie wznowienia postępowania z przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 149 § 1 i 3 k.p.a., co niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Natomiast organy orzekające w sprawie zasadnie stwierdziły postawę do odmowy wznowienia postępowania z powołaniem się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem wnioskodawca niewątpliwe uchybił jednomiesięcznemu terminowi do wniesienia podania o wznowienie, którego bieg należy liczyć od dnia doręczenia stronie decyzji ostatecznej (art. 148 § 2 k.p.a.). Rozpoznając sprawę ponownie właściwy organ w pierwszej kolejności zbada, czy podanie R. J. o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. zostało złożone z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. W przypadku stwierdzenia zachowania terminu do wniesienia podania, organ wyda postanowienie o wszczęciu postępowania, zgodnie z dyspozycja art. 149 § 1 k.p.a. oraz zbada, czy wskazana przez stronę przesłanka wznowieniowa wystąpiła i mając na uwadze prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 maja 2007 r. sygn. akt IV SA/GL 1129/06 oceni, jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w związku z art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.