II SA/Wa 1310/18

WyrokWSA w Warszawie2019-02-20

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Joanna Kube, Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zobowiązać funkcjonariusza do zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jeśli wcześniej nie rozstrzygnął ostatecznie o utracie prawa do tego świadczenia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest zasadna, jeśli wcześniej zostało ostatecznie stwierdzone, że funkcjonariusz pobrał świadczenie w nienależnej wysokości. W niniejszej sprawie, organ I instancji wydał ostateczną decyzję o utracie prawa do równoważnika, co stanowiło podstawę do wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia. Zarzuty dotyczące istnienia wspólnego gospodarstwa domowego nie mogły być przedmiotem oceny Sądu w ramach niniejszej sprawy, gdyż wykraczały poza zakres kontrolowanej decyzji, a mogły być badane jedynie w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją o utracie prawa do świadczenia.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz Straży Granicznej A. K. został zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w łącznej kwocie 14.947,20 zł. Decyzja ta została wydana po tym, jak organ I instancji stwierdził, że funkcjonariusz pobierał świadczenie w wyższej niż należna wysokości w określonych okresach, ponieważ nie posiadał członków rodziny, z którymi pozostawałby we wspólnym gospodarstwie domowym. Funkcjonariusz wniósł skargę do WSA, zarzucając niewłaściwą wykładnię przepisów dotyczących wspólnego gospodarstwa domowego i naruszenie przepisów procesowych. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - oddala skargę - Komendant Głównego Straży Granicznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A. K., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Decyzje te wydane zostały w następującym stanie faktycznym i prawnym: Komendant Centralnego Ośrodka Szkolenia Straży Granicznej decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], powołując się na art. 93 i 96 ust. 1 i art. 101 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2365 , z późn. zm.), w związku z § 6, § 8 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. Nr 118, poz. 1014, z późn. m.) oraz § 15 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1005), zobowiązał [...] SG A. K. do zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego pobranego w wyższej niż należna wysokości w łącznej kwocie 14.947,20 zł. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Komendant Centralnego Ośrodka Szkolenia Straży Granicznej w K. przyznał A. K. - funkcjonariuszowi w służbie stałej, równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przysługującego funkcjonariuszowi posiadającemu członków rodziny, tj. w wysokości 14,40 zł dziennie. Przedmiotowe świadczenie zostało przyznane na podstawie oświadczenia mieszkaniowego funkcjonariusza, z którego wynikało, że w miejscu pełnienia służby oraz miejscowościach pobliskich pełnienia służby ani on, ani członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego. Funkcjonariusz w dniu [...] czerwca 2008 r. złożył również oświadczenie, z którego wynikało, że na dzień złożenia oświadczenia mieszkał wraz z synem w D. przy ul. [...]. Dalej organ wyjaśnił, że w związku z rozbieżnościami co do miejsca zamieszkania podanego w oświadczeniu przez funkcjonariusza, w dniu [...] września 2017 r. Komendant Centralnego Ośrodka Szkolenia Straży Granicznej w K., wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że w okresie od [...] kwietnia 2008 r. do [...] grudnia 2011 r., pobierane świadczenie było świadczeniem nienależnym ze względu na brak prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez A. K. wraz z synem, co wynika z wyjaśnienia złożonego przez funkcjonariusza. Potwierdziła to także P. J. w złożonych wyjaśnieniach (nr wch. [...], z dnia [...] listopada 2017 r.,); "(...) ojciec ma dobry kontakt i bliskie relacje z dzieckiem i systematycznie przebywa w lokalu położonym przy ul. [...] w D. od 2008 r., do dnia dzisiejszego, ponadto od dnia [...] października 2007 r., ojciec spełnia obowiązek alimentacyjny wobec małoletniego syna." Organ wskazał następnie, że od [...] grudnia 2011 r. do [...] grudnia 2015 r., tj. od dnia zawarcia związku małżeńskiego oraz do dnia poprzedzającego stwierdzenie prawomocności wyroku Sądu Okręgowego w K. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie o sygn. akt [...], zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny na posiadanego członka rodziny. W związku z powyższym wydanie decyzji w niniejszym zakresie jest bezprzedmiotowe z uwagi na obowiązującą decyzję Nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. Natomiast od dnia [...] grudnia 2015 r., tj. od dnia stwierdzenia prawomocności ww. wyroku Sądu Okręgowego w K., wypłacany równoważnik za brak lokalu mieszkalnego w wysokości 14,40 zł jest świadczeniem nienależnym, bowiem funkcjonariusz od wskazanego dnia nie posiadał członków rodziny, z którymi pozostawałby we wspólnym gospodarstwie domowym. Od dnia [...] listopada 2015 r. do dnia wydania niniejszej decyzji funkcjonariusz jest tymczasowo zakwaterowany w pokojach Centralnego Ośrodka Szkolenia Straży Granicznej, gdzie mieszka sam bez członków rodziny. Komendant Centralnego Ośrodka Szkolenia Straży Granicznej podał także, że w związku z powyższym wydał w dniu [...] listopada 2017 r. decyzję nr [...] o utracie przez A. K. prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości należnej dla funkcjonariusza posiadającego członków rodziny od dnia [...] kwietnia 2008 r. do dnia [...] grudnia 2011 r. oraz od dnia [...] grudnia 2015 r. do dnia [...] listopada 2017 r. Od decyzji tej funkcjonariusz nie wniósł odwołania. Organ wskazał, że zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Wykonując delegację przepisu ust. 2 przywołanego art. 96, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania. Zgodnie zaś z § 8 ust. 1 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia kwoty równoważnika pieniężnego wypłacone za brak lokalu mieszkalnego podlegają zwrotowi w razie ich nienależnego pobrania na skutek podania nieprawdziwych danych w oświadczeniu, mających wpływ na istnienie uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość oraz niewykonania obowiązku, o którym mowa w § 7 ww. rozporządzenia, tj. niepoinformowaniu o zmianie mającej wpływ na uprawnienie do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość. Od decyzji tej A. K. wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Straży Granicznej. Zaskarżonej decyzji zarzucił pominięcie w sprawie definicji legalnej rodziny oraz zaniechanie ustalenia faktycznego istnienia gospodarstwa domowego. Podniósł, że w pojęciu rodziny pierwszą rolę odgrywa ładunek emocjonalny, a nie kwestie finansowe. Taki związek emocjonalny winien być badany za każdym razem indywidualnie i oceniany w konkretnej sytuacji. A. K. zarzucił, że organ poprzestał na połowicznym ustaleniu stanu faktycznego. Wskazał, że czuje się związany z matką i dzieckiem, wspiera ich rzeczowo, finansowo i emocjonalnie, uznaje tym samym, że rodzina i gospodarstwo domowe istnieje. Stan taki ustanie z nowym związkiem matki dziecka lub jego, ale do tej pory system ten funkcjonuje zgodnie z zasadami współżycia społecznego i przyjętymi zwyczajami. Komendant Główny Straży Granicznej powołaną na wstępie decyzją z dnia z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Komendant Główny Straży Granicznej podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Ponadto wskazał, że organ I instancji słusznie uznał, iż w świetle zgromadzonych dowodów nie można syna E. uznać za członka rodziny funkcjonariusza, pozostającego z nim we wspólnym gospodarstwie domowym zgodnie z definicją członka rodziny zawartą w art. 93 ustawy o Straży Granicznej z dnia 12 października 1990 r. Sam fakt utrzymywania, zgodnie z wyrokiem sądu, kontaktów z dzieckiem i ponoszenia kosztów wychowania i utrzymania w powiązaniu z art. 113 przytoczonej powyżej ustawy, nie jest tożsamy z pozostawaniem we wspólnym gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 93 ustawy o Straży Granicznej. Komendant Główny Straży Granicznej podniósł, że Komendant COS SG w decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. zobowiązał funkcjonariusza do niezwłocznego zawiadomienia o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, albo jego wysokości, poprzez złożenie oświadczenia mieszkaniowego. Funkcjonariusz nie zastosował się do powyższego i w aktach sprawy brak jest informacji o zmianie miejsca zamieszkania oraz zmianie stanu cywilnego. Wprawdzie w aktach znajduje się raport z dnia [...] stycznia 2012 r. o zawarciu związku małżeńskiego z A. O., ale nie zostało złożone oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości, do czego obliguje funkcjonariusza treść przepisu § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., który to przepis stanowi, że zawiadomienie o zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego następuje w formie oświadczenia mieszkaniowego funkcjonariusza. Również wyrok Sądu Okręgowego Wydziału [...] Cywilnego w K. z dnia [...] listopada 2015 r. orzekający o rozwodzie został złożony przez odwołującego się dopiero po wszczęciu postępowania, jako odpowiedź na wezwanie z dnia [...] września 2017 r. Organ podał także, że w dniu [...] listopada 2017 r. P. J. złożyła pismo, w którym wskazała, że nie jest w stanie udzielić precyzyjnej odpowiedzi dotyczącej wspólnego zamieszkiwania z A. K. Zaznaczyła jednakże, że od dnia [...] października 2007 r., ojciec spełnia obowiązek alimentacyjny wobec małoletniego syna zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w K. W ocenie organu powyższe oznacza, iż funkcjonariusz w datach wskazanych w decyzji nr [...] Komendanta COS SG z dnia [...] listopada 2017 r. o utracie prawa do równoważnika, od dnia [...] kwietnia 2008 r. do dnia [...] grudnia 2011 r. oraz od dnia [...] grudnia 2015 r. do dnia [...] listopada 2017 r. nie posiadał członków rodziny. Jedynie w okresie trwania związku małżeńskiego tj. od [...] grudnia 2011 r. do [...] grudnia 2015 r. przysługiwał mu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wysokości 14,40 zł dziennie. Zasadnie zatem organ I instancji uznał, że we wskazanych datach funkcjonariusz pobierał przedmiotowe świadczenie w wysokości przysługującej funkcjonariuszowi posiadającemu członków rodziny, o których mowa w art. 93 ustawy o Straży Granicznej jako nienależne i jako takie, winno zostać zwrócone. A. K. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 93 ustawy o Straży Granicznej poprzez dokonanie jego niewłaściwej wykładni, polegającej na przyjęciu, że pozostawaniem we wspólnym gospodarstwie domowym jest jedynie stałe zamieszkiwanie z innym członkiem rodziny, podczas gdy - zgodnie z zasadami wiedzy i zasad doświadczenia życiowego nie stanowi to warunku koniecznego dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, a systematyczne przebywanie przez skarżącego w miejscu zamieszkania syna, połączone z przekazywaniem na jego rzecz środków utrzymania, niezbędnych do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowo-bytowych dziecka wypełnia przesłanki pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym; 2) naruszenie przepisu prawa procesowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy wobec naruszenia wskazanego w punkcie pierwszym, jak również braku wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i wybiórczego potraktowania wyjaśnień złożonych przez P. J., polegającego na pominięciu okoliczności, że skarżący od 2008 r. aż do dnia dzisiejszego regularnie przebywa w miejscu zamieszkania syna, jak również zignorowania informacji o odbudowie więzi rodzinnych, przedstawionej przez skarżącego w treści odwołania, zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej odwołaniem decyzji i umorzenia postępowania. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że okoliczność, iż nie zamieszkuje nieprzerwanie w lokalu zajmowanym przez syna, nie może automatycznie przesądzać o braku pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym. Zdaniem skarżącego takie rozumowanie byłoby sprzeczne zarówno z zasadami wiedzy, jak i doświadczenia życiowego. Niejednokrotnie bowiem mamy do czynienia z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego pomimo tego, że członkowie rodziny razem nie zamieszkują, np. podczas pracy za granicą, czy w sytuacji pozostawania małżonków w separacji. Skarżący zaś, partycypując w utrzymaniu syna, pokrywa koszty związane z eksploatacją zajmowanej przez dziecko nieruchomości, jego wyżywienia i innych potrzeb, związanych z bieżącą egzystencją. Ponadto skarżący wskazał, że czuje się związany z matką i dzieckiem, wspiera ich nie tylko finansowo, ale również rzeczowo i emocjonalnie. Komendant Główny Straży Granicznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia, ewentualnie o oddalenie skargi. Wniosek o odrzucenie skargi organ uzasadnił tym, iż zaskarżona decyzja winna zostać uznana za doręczoną na podstawie art. 44 § 4 K.p.a. z dniem 15 maja 2018 r., natomiast skarga została nadana przesyłką pocztową poleconą w dniu 25 czerwca 2018 r., a zatem została wniesiona z uchybieniem terminu 30-dniowego na jej wniesienie. Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi organ podtrzymał natomiast argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.). Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy na wstępie wyjaśnić, iż nie było podstaw do odrzucenia skargi z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Nie można bowiem uznać, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy doszło do skutecznego doręczenia zaskarżonej decyzji w trybie art. 44 § 4 K.p.a. z dniem [...] maja 2018 r. Z adnotacji i pieczęci zamieszczonych na kopii koperty znajdującej się w aktach administracyjnych wynika, że przesyłka zawierająca decyzję Komendant Głównego Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 25 kwietnia 2018 r. oraz, że po raz pierwszy awizowano ją w dniu 30 kwietnia 2018 r., a następnie w dniu 15 maja 2018 r. zwrócono do nadawcy jako nie podjętą w terminie. Na przesyłce tej brak jakichkolwiek informacji o jej powtórnym awizowaniu. Przepis art. 44 § 3 K.p.a. bezwzględnie wymaga natomiast dla przyjęcia prawidłowości doręczenia zastępczego pozostawienia powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Skutek prawny doręczenia mogą mieć tylko takie czynności doręczającego, które realizują wszystkie wymogi określone w § 1-3 art. 44 K.p.a. Z uwagi zatem na brak adnotacji na kopercie o powtórnym awizowaniu, nie można uznać, że zaskarżona decyzja została doręczona skutecznie w trybie art. 44 § 4 K.p.a. Termin 30-dniowy do wniesienia skargi rozpoczął tym samym bieg dopiero od daty doręczenia decyzji w dniu [...] maja 2018 r., a zatem skarga został wniesiona z zachowaniem powyższego terminu. Podstawę materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2365 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. Nr 118, poz. 1014, ze zm.). Stosownie do brzmienia art. 92 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w ustawie resortowej formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Straży Granicznej, w szczególności: przydział lokalu mieszkalnego (art. 93 ustawy), prawo do równoważnika pieniężnego (art. 96 ust. 1 ustawy), prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej lub towarzystwie budownictwa społecznego albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 98 ust. 1 ustawy). Stosownie do treści art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Natomiast zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się funkcjonariuszowi Straży Granicznej w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członek jego rodziny nie posiada wymienionych w tym przepisie lokali, domu, czy kwatery. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Komendant Centralnego Ośrodka Szkolenia Straży Granicznej w K. przyznał A. K. - funkcjonariuszowi w służbie stałej, równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przysługującego funkcjonariuszowi posiadającemu członków rodziny, tj. w wysokości 14,40 zł dziennie. Następnie zaś, w związku z rozbieżnościami co do miejsca zamieszkania podanego w oświadczeniu przez funkcjonariusza, w dniu [...] września 2017 r. Komendant Centralnego Ośrodka Szkolenia Straży Granicznej w K., wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości i po przeprowadzeniu postępowania wydał w dniu [...] listopada 2017 r. decyzję nr [...] o utracie przez A. K. prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości należnej dla funkcjonariusza posiadającego członków rodziny od dnia [...] kwietnia 2008 r. do dnia [...] grudnia 2011 r. oraz od dnia [...] grudnia 2015 r. do dnia [...] listopada 2017 r. Organ stwierdził, że we wskazanych okresach wypłacany równoważnik za brak lokalu mieszkalnego w wysokości 14,40 zł jest świadczeniem nienależnym, bowiem funkcjonariusz w tych okresach nie posiadał członków rodziny, z którymi pozostawałby we wspólnym gospodarstwie domowym. Od decyzji tej A. K. nie wniósł odwołania. W następstwie uprawomocnienia się powyższej decyzji Komendant Centralnego Ośrodka Szkolenia Straży Granicznej w K. wydał decyzję z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], w której zobowiązał A. K. do zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego pobranego w wyższej niż należna wysokości w łącznej kwocie 14.947,20 zł w okresie od dnia [...] kwietnia 2008 r. do dnia [...] grudnia 2011 r. oraz od dnia [...] grudnia 2015 r. do dnia [...] listopada 2017 r., która została utrzymana w mocy decyzją Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...]. Przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania stanowi, że kwoty równoważnika pieniężnego wypłacone za brak lokalu mieszkalnego podlegają zwrotowi w razie ich nienależnego pobrania na skutek: 1) podania nieprawdziwych danych w oświadczeniu, o którym mowa w § 5, mających wpływ na istnienie uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość, 2) niewykonania obowiązku, o którym mowa w § 7, 3) zaistnienia innych okoliczności uzasadniających zwrot nienależnie otrzymanego świadczenia. Zgodnie z kolei z ust. 2 tego paragrafu, w razie nienależnego pobrania przez funkcjonariusza równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, organy, o których mowa w § 6, wydają decyzję o jego zwrocie. O tym, że A. K. pobrał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wyższej niż należna wysokości w okresie od dnia [...] kwietnia 2008 r. do dnia [...] grudnia 2011 r. oraz od dnia [...] grudnia 2015 r. do dnia [...] listopada 2017 r. Komendant Centralnego Ośrodka Szkolenia Straży Granicznej w K. rozstrzygnął w odrębnym postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...]. Z tego względu zarzuty podniesione w skardze, iż we wskazanych wyżej okresach A. K. pozostawał z synem we wspólnym gospodarstwie domowym, a tym samym pobierał równoważnik w należnej wysokości, nie mogły być przedmiotem oceny Sądu w ramach niniejszego postępowania. Wykraczają one bowiem poza zakres kontrolowanej sprawy. Okoliczności te mogły być przedmiotem badania w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Komendant Centralnego Ośrodka Szkolenia Straży Granicznej w K. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...]. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie mogła być natomiast wyłącznie decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Straży Granicznej w K. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], którą zobowiązano A. K. do zwrotu pobranego w nienależnej wysokości równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Skoro Komendant Centralnego Ośrodka Szkolenia Straży Granicznej w K. rozstrzygnął w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], że A. K. pobrał równoważnik pieniężny w nienależnej wysokości, to zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., zobowiązany był w następstwie tego wydać decyzję o zwrocie tego nienależnego świadczenia. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Komendant Głównego Straży Granicznej oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło