II SA/Wa 1317/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-12
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Andrzej Góraj, Konrad Łukaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja Lekarska prawidłowo zakwalifikowała zaburzenia adaptacyjne-sytuacyjne jako podstawę do uznania kandydata do służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym za niezdolnego do służby, zgodnie z § 73 pkt 1 wykazu chorób i ułomności?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest władny do merytorycznej oceny stanu zdrowia kandydata do służby, a jedynie do kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo zakwalifikował rozpoznanie do przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 2016 r. i wydał prawidłowe uzasadnienie. Ponowne badania przeprowadzone przez organ były uzasadnione rozbieżnościami w opiniach, a wnioski z ostatniej opinii psychiatrycznej mogły być oparte na całości dokumentacji medycznej, w tym rozpoznaniu z Poradni Zdrowia Psychicznego. Kryteria oceny zdolności do służby dla kandydatów są ostrzejsze niż dla funkcjonariuszy już pełniących służbę, co jest uzasadnione interesem społecznym i specyfiką służby.Stan faktyczny
Centralna Komisja Lekarska (CKL) uchyliła orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej i wydała własne, uznając kandydata do służby w CBA, D. P., za niezdolnego do służby z powodu zaburzeń adaptacyjnych-sytuacyjnych (§ 73 pkt 1 wykazu chorób i ułomności). Rozpoznanie oparto na opiniach psychologicznych i psychiatrycznych, a także dokumentacji medycznej z Poradni Zdrowia Psychicznego. D. P. zaskarżył orzeczenie CKL do WSA w Warszawie, podnosząc, że nie wskazano konkretnego rodzaju zaburzenia osobowości, a jego wieloletnia służba w Policji świadczy o braku takich zaburzeń i odporności na stres.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2019 r. sprawy ze skargi D. P. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym - oddala skargę -
Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej zwana "CKL") po zapoznaniu się z odwołaniem z dnia [...] września 2017 r. (wpływ do CKL w dniu [...] października 2017 r.) od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej zwanej "[...]") nr [...] z dnia [...] września 2018 r. oraz całością zgromadzonej dokumentacji orzeczniczej skierowała Odwołującego się – D. P. na dodatkowe konsultacje psychiatryczne i psychologiczne.
Badania psychologiczne odbyły się: w dniu [...] stycznia 2018 r. w Pracowni Badań Psychologicznych CSK MSWiA w [...] (na wniosek [...]), i w dniu [...] lutego 2018 r. w Pracowni Badań Psychologicznych w CSK MSWiA w [...] na wniosek psychiatry oceniającej w dniu [...] lutego 2018 r. Odwołujący się był również konsultowany dwukrotnie z polecenia CKL przez psychiatrów (w dniu [...] lutego 2018 r., [...] marca 2018 r. i w dniu [...] maja 2018 r.). CKL po zapoznaniu się z opisem wykonanych trzech badań psychologicznych i oceną badających psychiatrów oraz dokumentacją medyczną z Poradni Zdrowia Psychicznego, o którą CKL wnioskowała (SP ZOZ MSWiA w [...] - PZP), w której lecząca psychiatra rozpoznała u Odwołującego się zaburzenia neurasteniczne oraz zaburzenia depresyjne i lekowe mieszane zalecając [...] i [...], przychyliła się do wniosku oceniającej psycholog w dniu [...] stycznia 2018 r. oraz opinii badającej w dniu [...] maja 2018r, psychiatry. W wyżej przywołanej opinii psychologicznej w testach stwierdzono obniżoną zdolność działania pod presją czasu, osobowość profil nierzetelny (F-K = -21), układ skal kontrolnych i ich wartości sugerują zafałszowanie w kierunku lepszego przystosowania. Profil kliniczny w normie, wyróżnia się skłonność do reakcji konwersyjnych i somatyzacyjnych w stresie. Badająca w konkluzji rozpoznała cyt. "nie spełnia psychologicznych wymogów do służby w CBA - sytuacyjne reakcje dezadaptacyjne". Koresponduje to z opinią psychiatry wydającego opinię po zapoznaniu się z całokształtem zgromadzonej dokumentacji medycznej w dniu [...] maja 2018 r., w której Badająca wskazuje, że Odwołujący się miał wykonane trzykrotne badanie psychologiczne, a w związku z faktem, że w dwóch z nich, wykazano elementy patologicznego funkcjonowania, w jednym zaburzenia osobowości, to należy uznać istnienie zaburzeń adaptacyjnych - sytuacyjnych, za jedyną podstawę dyskwalifikującą Orzekanego, jako kandydata do służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, gdyż schorzenie to należy kwalifikować zgodnie z § 73p1 wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, na którego podstawie wydaje się orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności lub niezdolności kandydata do służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym albo funkcjonariusza tej służby stanowiącego załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 2016 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1328), gdzie w rubryce 6 widnieje kategoria N - niezdolny do służby w CBA grupa II.
Powyższe rozpoznanie, w opinii organu odwoławczego, znajduje potwierdzenie we wnioskowanej przez CKL dokumentacji medycznej z Poradni Zdrowia Psychicznego w [...]. Wobec powyższego CKL na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 481) uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie i w jego miejsce wydała własne orzekając jak w sentencji orzeczenia z [...] maja 2018 r. ustalając u badanego reakcje adaptacyjne-sytuacyjne (§73 p1r6N) i uznając badanego za niezdolnego do służby w CBA.
Od powyższego orzeczenia skargę do tut. Sądu wywiódł D.P..
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż informacja o zaburzeniach osobowości, została mu przekazana ustnie przez lekarza orzecznika podczas komisji lekarskiej, którą odbył w dniu [...] września 2017 r. w [...], jednak nie był on w stanie wskazać jaki to rodzaj zaburzenia osobowości (gdyż jest wiele rodzajów) oświadczając, iż będzie to wskazane w orzeczeniu. Jednak w treści orzeczenia nie został określony rodzaj zaburzenia.
Podniósł dalej, że w orzeczeniu [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] numer [...] stwierdzono u niego "zaburzenia osobowości § [...]" (nie wskazując typu). W związku, iż występują:
- zaburzenia osobowości - osobowość [...],
- zaburzenia osobowości - osobowość [...],
- zaburzenia osobowości - osobowość [...],
- zaburzenia osobowości - osobowość [...],
- zaburzenia osobowości - osobowość [...],
- zaburzenia osobowości - osobowość [...],
- zaburzenia osobowości - osobowość [...],
Zaburzenia osobowości różnią się od siebie, zatem bez dokładnego wskazania rodzaju zaburzenia nie sposób się odnieść do orzeczenia.
Skarżący podkreślił też, że:
- od 18 lat czynnie pracuje w Policji w Wydziale dw. z [...] prowadząc postępowania przygotowawcze. W tym czasie współpracował z Prokuraturą na wszystkich szczeblach tj. Rejonową, Okręgową, Regionalna (wcześniej Apelacyjną). Aktywna i wzorowa współpraca z Prokuraturą znajduje odzwierciedlenie w przesyłanych do przełożonych pochwałach od Prokuratorów nadzorujących postępowania,
- jest osobą bezpośrednio zaangażowaną i realizującą najtrudniejsze postępowania przygotowawcze na szczeblu Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], ( m.in. jednoosobowo prowadziłem postępowanie przygotowawcze przeciwko 53 osobom dotyczącego zorganizowanej grupy przestępczej w ramach wyłudzenia [...])
- aktualnie wchodzi w skład Międzynarodowej Grupy powołanej do [...] przy obrocie [...] (w skład tej Grupy mają wchodzą również funkcjonariusze CBA),
- jest ekspertem w ramach grupy powołanej na szczeblu Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] w sprawie do zabójstwa.
W ocenie skarżącego narażenie na sytuacje stresujące jest nieodzowną częścią codziennej pracy zawodowej w Policji. Stwierdził, że jest odporny na stres i posiada predyspozycje psychiczne zarówno do pracy w Policji jak i do pracy w CBA. Gdyby miał zaburzenia osobowości to nie mógł by pełnić służby w Policji i osiągać sukcesów zawodowych.
Podniósł także iż psycholog, który przeprowadzał badania nie wskazał na jakie konkretnie zaburzenia osobowości cierpi skarżący.
Wyjaśnił, iż od 2000 r. (przyjęcie do Policji), przeprowadza co 2 lata badania okresowe wymagane dla każdego funkcjonariusza Policji. Stwierdził, że swój stan zdrowia uważa za dobry.
Nadto skarżący opisał przebieg badań w których uczestniczył.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz.2107 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe orzeczenie według powyższych kryteriów, uznać należało, iż nie narusza ono prawa.
Przystępując do rozpoznawania niniejszej skargi w pierwszej kolejności wyjaśnić należało, iż Sąd administracyjny właściwy jest wyłącznie do oceny skarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem. Nie może zaś wypowiadać się co do merytorycznej poprawności rozpoznania stanu zdrowia, dokonanego przez Komisję lekarską. Nie posiada bowiem w tym zakresie stosownej wiedzy medycznej. Ustawodawca nie wyposażył też Sądu administracyjnego we właściwe instrumentarium procesowe, umożliwiające dokonywania takiej oceny, np. przy pomocy biegłych sadowych.
Ocena skarżonego rozstrzygnięcia według powyższych kryteriów doprowadziła tut. Sąd do wniosku, iż odpowiada ono prawu. Organ poczynione rozpoznanie zakwalifikował do poprawnie dobranych przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 23 sierpnia 2016 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w CBA. Organ sporządził też prawidłowe uzasadnienie wyjaśniając w sposób wyczerpujący motywy swego postępowania.
Za poprawne uznać też należało działanie organu polegające na tym, że wobec istniejących pewnych rozbieżności w opiniach psychologicznych i psychiatrycznych ponowił badania, starając się dociec faktycznego stanu zdrowia badanego. W efekcie miał podstawy ku temu, aby oprzeć się na wnioskach zawartych w ostatniej opinii psychiatrycznej z [...] maja 2018 r.
Wbrew zarzutom skargi, zarówno organ odwoławczy, jak i lekarz psychiatra konsultujący badanego w dniu [...] maja 2018 r. mogli uwzględnić dokumentację medyczną m.in. z Poradni Zdrowia Psychicznego w [...], w tym rozpoznanie dokonane w tej placówce medycznej. Lekarz musiał bowiem ocenić całokształt peregrynacji medycznych strony. Centralna Komisja orzeka zaś o zdolności do służby na podstawie całokształtu materiału dowodowego obrazującego stan zdrowia badanej osoby.
W tym miejscu dodatkowo wyjaśnić należało, iż fakt stwierdzenia przez badającego stronę w dniu [...] maja 2018 r. lekarza, iż w dniu badania strona nie wykazuje zaburzeń, nie uniemożliwiało temu lekarzowi odniesienia się do wcześniejszych badań i wyartykułowania negatywnych wniosków co do istnienia po stronie badanego zdolności do służby w CBA. Na tym bowiem polega specyfika przeprowadzania konsultacji przez lekarzy specjalistów, że poza badaniem pacjenta i wywiedzionymi z tego wnioskami, wypowiadają się o zdrowiu badanej osoby na podstawie całości dokumentacji medycznej dotyczącej pacjenta. Co do zasady, wnioski wysnute przez lekarza opiniującego stronę w dniu [...] maja 2018 r. korespondują z wcześniejszymi rozpoznaniami.
Wobec argumentacji zawartej w skardze, dodatkowo wyjaśnić należało, iż nie było sporne w sprawie to, że skarżący poddawany był badaniu jako kandydat do danej służby w CBA, a nie jako osoba służbę tę pełniąca. Powyższe było zaś działaniem prawidłowym i organ badając skarżącego nie mógł uwzględniać faktu pełnienia przez niego służby w policji. Na tego typu odniesienie nie pozwalają bowiem przepisy obowiązującego oprawa.
Ta zaś okoliczność (że badano stronę jako kandydata do służby w CBA) jest zaś o tyle ważna dla rozpoznawanej sprawy, gdyż prawodawca, określając materię zdolności do służby, przewidział ostrzejsze kryteria dotyczące stanu zdrowia kandydatów do służby, od kryteriów jakim muszą sprostać osoby służbę taką już pełniące. Tego typu rozróżnienie pomiędzy obydwoma grupami (kandydatów i osób pełniących służbę), jest zaś w pełni zrozumiałe, i nie powoduje naruszenia konstytucyjnej zasady równości. Należy bowiem brać pod uwagę to, że osoby pełniące służbę w konkretnej formacji, mają większą "wartość" dla służby, gdyż posiadają już stosowne doświadczenie zawodowe jak i wykształcenie, czy też posiadły umiejętności umożliwiające jak najlepsze pełnienie obowiązków. Skoro zaś organy, zainwestowały już niejako w wykształcenie osoby pełniącej służbę, oczywistym jest, że podchodzą z większą ostrożnością do materii ich zdolności do służby, a w efekcie do ewentualnej konieczności pozbywania się ze służby pełnowartościowych i przyuczonych do niej osób.
Nadto nie sposób pomijać również tego, że niektóre schorzenia czy niesprawności, stanowią wynik i skutek samej służby. W takim zaś wypadku nieuprawnionym byłoby stawianie znaku równości pomiędzy kandydatami do służby a osobami, które już ją pełnią, posiadły stosowne doświadczenie służbowe, i uległy w czasie służby wypadkom czy doznały jakiś urazów.
Co zaś się tyczy kandydatów do służby, to zrozumiałym jest, że ich potencjalny
"pracodawca", chce by osoby te miały nieskazitelny stan zdrowia. Zasadnie biorą bowiem pod uwagę taką ewentualność, iż służba – będąca bardzo wymagającym zajęciem dla osób ją pełniących – może spowodować uszczerbek na zdrowiu. Jeśliby więc do służby przyjmowano osoby posiadające już pewne ułomności fizyczne, to nie sposób byłoby wykluczyć tego, że nawet drobny uraz doznany w czasie służby, mógłby taką osobę z niej eliminować. Taka zaś sytuacja byłaby nie do zaakceptowania choćby z punktu widzenia interesu społecznego, postrzeganego w tym, aby służbę w konkretnej formacji mundurowej pełniły osoby z dużym doświadczeniem w tej konkretnej formacji, które pozostaje w oczywistej korelacji z długością pełnienia samej służby. Ten zaś interes, z całą pewnością przeważa nad tzw. słusznym interesem strony upatrywanym w możliwości pełnienia przez nią służby w innej formacji.
W świetle powyższego, jako prawidłowe jawiło się skarżone rozstrzygnięcie. W związku z powyższym, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, w tym nie dopuścił się naruszeń zarzucanych badaną skargą, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło