II SA/Wa 132/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 16 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. z dnia 26 sierpnia 2009 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. – przedstawicielki ustawowej małoletniej P. Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia - oddalić wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 132/09 oddalił skargę M. S. – przedstawicielki ustawowej małoletniej P. Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Pismem z dnia 17 kwietnia 2009 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o uzasadnienie przedmiotowego wyroku, którego odpis wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej dnia 01 czerwca 2009 r. Następnie pismem z dnia 12 czerwca 2009 r. skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 19 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 132/09 zostało przyznane ww. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata i na tej podstawie Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła adw. M. B. pełnomocnikiem z urzędu dla M. S. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia wskazano, że skarżąca w ww. sprawie nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej: ppsa. Wyznaczony adwokat, po uzyskaniu pełnomocnictwa skarżącej do reprezentowania skarżącej w przedmiotowej sprawie oraz po zapoznaniu się z aktami sprawy, pismem z dnia 20 sierpnia 2009 r. poinformował Sąd, że w przedmiotowej sprawie nie znalazł podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 132/09 i wystąpił o zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 132/09 zostało przyznane adw. M. B. należne wynagrodzenie. Pismem z dnia 26 sierpnia 2009 r. skarżąca ponownie wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie jej w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Strona podniosła, że nie zgadza się z wydanym przez Sąd wyrokiem oraz decyzją Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a ustanowiony w ramach prawa pomocy adwokat nie znalazł podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku postanowieniem referendarza sądowego z dnia 01 września 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 132/09 wniosek skarżącej z dnia 26 sierpnia 2009 r. został oddalony. Odpis przedmiotowego postanowienia został doręczony skarżącej dnia 08 września 2009 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). Pismem z dnia 13 września 2009 r. (data stempla pocztowego – 14 września 2009 r.) skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od przedmiotowego postanowienia z dnia 01 września 2009 r., podnosząc, że wyznaczony pełnomocnik powinien wnieść skargę kasacyjną od wyroku wydanego w jej sprawie. Do przedmiotowego wniosku skarżąca dołączyła pismo datowane na dzień 13 września 2009 r., którym odwołała adw. M. B. od reprezentowania jej w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne (art. 243 § 2 ppsa). W myśl art. 254 § 1 ww. ustawy, rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy. Natomiast zgodnie z treścią art. 260 ww. ustawy, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Wnioskiem z dnia 12 czerwca 2009 r. skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i zgodnie z wnioskiem postanowieniem referendarza sądowego z dnia 19 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 132/09 ustanowiono dla niej adwokata z urzędu, wskazując jednocześnie, że w przedmiotowej sprawie nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Następnie pismem z dnia 26 sierpnia 2009 r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ponowny wniosek o przyznanie ww. w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W ocenie Sądu, w związku z tym, że stronie zostało przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata ze wskazaniem, że skarżąca w ww. sprawie nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ppsa, to ponowny wniosek skarżącej w tym przedmiocie jest bezzasadny. Należy podkreślić, iż w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata (radcy prawnego) w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat (radca prawny) nie spełnił oczekiwań skarżącej, czy też, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, strona wypowiada pełnomocnictwo przyznanemu jej z urzędu adwokatowi. Wyznaczenie adwokata (radcy prawnego) z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności procesowych np. sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi o skorzystaniu przez stronę z prawa pomocy przyznanego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 132/09. W powyższej sytuacji strona nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego adwokata (radcy prawnego) z urzędu, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. Fakt, że strona, której zostało przyznane prawo pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, nie zgadza się ze stanowiskiem zajętym w sprawie przez tego pełnomocnika, z tego powodu, że odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej, nie stanowi podstawy do jego zmiany. Zarzuty dotyczące wadliwego działania wyznaczonego pełnomocnika mogą być natomiast rozpatrzone w trybie skargowym przez Okręgową Radę Adwokacką, do której strona może zwrócić się o wyznaczenie innego pełnomocnika, wskazując na nienależyte wypełnienie obowiązków przez uprzednio wyznaczonego pełnomocnika. Odnosząc się do wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e ppsa, strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, tym samym rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne. W związku z powyższym, brak jest podstaw do ponownego rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w przedmiotowej sprawie, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Dlatego na podstawie art. 243 § 2 w związku z art. 254 § 1 oraz art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.