II SA/Wa 132/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej i odmowy przyznania prawa do zasiłku postanawia 1. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. odmówić ustanowienia dla A. F. adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 132/11 oddalił skargę A. F. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej i odmowy przyznania prawa do zasiłku. Skarżący wniósł o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Pismem z dnia 10 sierpnia 2011 r. wnioskodawca wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2011 r. oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i odmawiającego ustanowienia adwokata. Na podstawie informacji przedstawionych przez stronę w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd ustalił, co następuje. Skarżący jest osobą wobec której orzeczono umiarkowany stopień niepełnosprawności. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną oraz dwiema pełnoletnimi uczącymi się córkami. Posiada dom o powierzchni "do 60 m2" oraz działkę o powierzchni 35 arów. Wnioskodawca i osoby, które pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają oszczędności. W rubryce nr 10 urzędowego formularza skarżący wskazał, że uzyskuje rentę w wysokości 750 zł brutto miesięcznie, zaś żona z tytułu pracy osiąga dochód w wysokości 1650 zł brutto miesięcznie. W związku z tym, że przedstawione przez stronę dane nie pozwalały na pełną ocenę sytuacji finansowej w gospodarstwie domowym, skarżący wezwany został pismem z dnia 7 czerwca 2011 r. do nadesłania w terminie 7 dni: kserokopii dokumentu wskazującego wysokość uzyskiwanej renty oraz wynagrodzenia za pracę żony i kserokopii rachunków wskazujących wysokość stałych miesięcznych wydatków. W przypadku braku kserokopii rachunków wnioskodawca obowiązany był złożyć oświadczenie o wysokości poszczególnych wydatków. W odpowiedzi na wezwanie skarżący, przy piśmie z dnia 7 lipca 2011 r., nadesłał: dowód opłaty za gaz – 366,90 zł (zapłacono 5 lipca 2011 r.), dowód opłaty za energię elektryczną – 345,95 zł (zapłacono 24 czerwca 2011 r.). Wnioskodawca nadesłał również dowód wypłaty renty w wysokości 879,09 zł netto (1030,87 zł brutto) oraz kartę informacyjną leczenia szpitalnego od dnia 26 czerwca 2011 r. do 28 czerwca 2011 r. Dodatkowo skarżący oświadczył, że wysokość podatku od nieruchomości wynosi około 250 zł rocznie zaś pozostałe kwoty wydatkowane są na wyżywienie i leki. Wysokości wydatków na leki nie podał. Wnioskodawca nie nadesłał kserokopii dokumentu wskazującego wysokość dochodu miesięcznego uzyskiwanego przez żonę i nie wskazał powodu jego nienadesłania. W sprzeciwie z dnia 10 sierpnia 2011 r. wnioskodawca oświadczył, że nadesłane dowody opłat za energię elektryczną i gaz obejmują okresy miesięczne. Jednocześnie podał, że nie ponosi opłat za telewizor i telefon ponieważ nie posiada tych urządzeń. Wskazał ponownie na zły stan swego zdrowia i konieczność ponoszenia wydatków na leki, których wysokości jednak nie określił. Oświadczył, że ze względu na kłopoty z żoną nie przedstawił dowodu wskazującego wysokość dochodów przez nią uzyskiwanych. Zapewnił, że są one bardzo niskie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości podlega ponownemu rozpoznaniu. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, a do takich należy niniejsza sprawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z tego względu Sąd, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 260 P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 postanowienia. W odniesieniu do wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata, Sąd wskazuje, że prawo pomocy w tym zakresie przysługuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ppsa). Na podstawie wszystkich przedstawionych przez skarżącego informacji, w tym zawartych w piśmie z dnia 10 sierpnia 2011 r., stwierdzić należy, że strona nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji i dokumentów przedstawionych przez stronę. Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania z urzędu postępowania w celu uzyskania odpowiednich dokumentów poświadczających rzeczywistą sytuację finansową i możliwości płatnicze strony. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. W niniejszej sprawie skarżący nie przedłożył, na wezwanie z dnia 7 czerwca 2011 r., kserokopii dokumentu wskazującego wysokość wynagrodzenia uzyskiwanego przez żonę. Dokumentu tego nie przedłożył również wraz ze sprzeciwem, wskazując, że przyczyną jego nienadesłania są kłopoty z żoną. Zapewnił jednocześnie, że dochody żony są bardzo niskie. W ocenie Sądu oświadczenie to nie jest wystarczającą podstawą do ustalenia faktycznego dochodu w gospodarstwie domowym. Wysokość uzyskiwanych dochodów nie może budzić żadnych wątpliwości. Tymczasem, już biorąc pod uwagę oświadczenie o wysokości dochodu skarżącego złożone w urzędowym formularzu (750 zł brutto) i rzeczywistą wysokość uzyskiwaną przez stronę, która wynika z nadesłanego dowodu wypłaty, tj. 1.030,87 zł brutto (879,09 zł netto) stwierdzić należy, że wątpliwości, co do rzeczywistej wysokości dochodu uzyskiwanego w gospodarstwie domowym istnieją. Wątpliwości tych nie rozwiało oświadczenie wnioskodawcy, że dochody żony są bardzo niskie. Podstawę oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy stanowią dokładne dane m.in. o wysokości dochodu w gospodarstwie domowym oraz wysokości stałych miesięcznych wydatków (art. 252 § 1 P.p.s.a.). Poprzez nienadesłanie kserokopii dokumentu wskazującego wysokość wynagrodzenia uzyskiwanego przez żonę wnioskodawca uniemożliwił w istocie ustalenie faktycznego dochodu we wspólnym gospodarstwie domowym. Powoływane przez skarżącego uzasadnienie nienadesłania dokumentu (kłopoty z żoną) nie zmienia tego, że rzeczywista sytuacja w gospodarstwie domowym nie została wykazana. Usprawiedliwienie niewykonania wezwania powołane przez stronę nie stanowi okoliczności, która rozwiałaby wątpliwości, co do faktycznej wysokości dochodu osiąganego przez żonę skarżącego. Tym samym, informacja o wysokości stałego wydatku w gospodarstwie domowym w wysokości 733,68 zł, na który składa się opłata za energię elektryczną, gaz oraz 1/12 wysokości podatku od nieruchomości, nie może zostać odniesiona do faktycznego dochodu, jaki osiągany jest w gospodarstwie domowym. Z tego też względu, nie można stwierdzić, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga przy tym, że w toku postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy ocenie Sądu podlega wyłącznie sytuacja dochodowa i stan majątkowy wszystkich osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. Ustawodawca nie uzależnił możliwości przyznania prawa pomocy od sytuacji zdrowotnej wnioskodawcy. Z tego też względu argumenty powołane przez skarżącego w tym zakresie nie mogły stanowić podstawy oceny w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Sądu, przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. nie została w niniejszej sprawie spełniona. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w postanowieniu.