II SA/Wa 1326/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie inwalidztwa postanawia: - odrzucić skargę - R. K. został skierowany przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA w [...] do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] (zwanej dalej: "Komisją Rejonową") celem uznania za inwalidę lub uznania za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Komisja Rejonowa dokonała badania lekarskiego Skarżącego i wydała w dniu [...] lutego 2020 r. orzeczenie o numerze [...]. W części A organ orzeczniczy rozpoznał u Skarżącego choroby (ułomności) wymienione w pkt 11 oraz stwierdził, że jest on niezdolny do służby w Policji. W części C II. "Wskazania" stwierdził, że badany nie może wykonywać żadnej pracy (pkt 1), wymaga stałej opieki drugiej osoby przy wykonywaniu podstawowych czynności życiowych(pkt 2), zaś w części C III. "Orzeczenie" wskazał, że "badany jest całkowicie niezdolny do pracy (pkt 1), zalicza badanego do pierwszej grupy inwalidzkiej (pkt 3), inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą (pkt 4), jest trwałe (pkt 7). Inwalidztwo istnieje od 10 grudnia 2019 r. (pkt 6). Po rozpatrzeniu odwołania kwestionującego ustalenia dotyczące inwalidztwa z dnia [...] marca 2020 r. orzeczeniem z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] Centralna Komisja Lekarska w [...] podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (zwana dalej: "Centralną Komisją") orzeczeniem z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] utrzymała w mocy orzeczenie Komisji Rejonowej, podzielając w całości ustalenia i ocenę organu I instancji. R. K. (zwany dalej: "Skarżącym"), pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. wniósł za pośrednictwem Centralnej Komisji Lekarskiej w [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie inwalidztwa. Skarżący nie zgodził się z ustaleniem dotyczącym daty, od której ustalono inwalidztwo. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, zaś Skarżącemu przysługuje prawo odwołania do sądu powszechnego od decyzji emerytalno-rentowej wydanej przez Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z przepisów ustawy z 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 398) wynika, że komisje lekarskie orzekają o zdolności kandydatów do służby, o zdolności funkcjonariuszy do służby, ale również o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów (niezdolnych do samodzielnej egzystencji) oraz o tym, czy stan zdrowia (inwalidztwo) funkcjonariusza (byłego funkcjonariusza) ma związek ze służbą, a także o zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej. Decyzja (orzeczenie) komisji lekarskiej obejmuje zatem dwa rozstrzygnięcia: pierwsze, dotyczy zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby, drugie: ustalenia związku stanu zdrowia (schorzenia) ze służbą, stopnia inwalidztwa m.in. dla celów emerytalno-rentowych. W związku z tym, orzeczenia komisji lekarskich można podzielić na dwie odrębne grupy. Pierwsza z nich jest związana z ustalaniem przez komisję zdolności do "służby". Oceniany jest stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia te stanowią zatem podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, przeniesiona na inne stanowisko służbowe, czy też z niej zwalniana. Na kanwie tychże, w praktyce Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że komisje lekarskie działające w sprawach funkcjonariuszy, czy też kandydatów do służb mundurowych, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami. Orzeczenia te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 maja 2015 r. o sygn. akt I OSK 2978/13; z dnia 9 listopada 2009 r. o sygn. akt I OSK 354/09). Drugą natomiast grupę orzeczeń wydawanych przez omawiane komisje stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów m.in. odszkodowawczych lub rentowych, albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw, niż ustawa o Policji. Orzeczenia z tej grupy zasadniczo poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach rentowych, emerytalnych czy odszkodowawczych. Orzeczenia te mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, stanowiąc jedną z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r. o sygn. akt I OSK 93/10; z dnia 29 maja 2008 r. o sygn. akt II OSK 667/08; z dnia 22 lipca 2010 r. o sygn. akt I OSK 220/10; uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998 r. o sygn. akt OPS 8/97). Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że od orzeczeń komisji lekarskich, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza już zwolnionego ze służby i ustalenia stopnia inwalidztwa, a także związku stwierdzonych schorzeń ze służbą do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego oraz ustalenia zdolności do "pracy" funkcjonariusza, w celu określenia grupy inwalidzkiej skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu i jak to wyżej już wskazano, są one poddawane kontroli przez sądy powszechne, w konsekwencji czego nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości. Zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji z dnia [...] maja 2020 r. należy do drugiej omawianej grupy orzeczeń, niemających samodzielnego bytu i niepodlegających kontroli sądów administracyjnych. W sprawie jest bowiem bezsporne, że orzeczenie wydane zostało na skutek skierowania wystosowanego do komisji lekarskiej przez Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA w [...] w celu ustalenia inwalidztwa, jak również związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Choć w orzeczeniu tym organ zawarł też stwierdzenie o trwałej niezdolności do służby w Policji, to nie ulega wątpliwości, że odwołanie nie kwestionowało tego rozstrzygnięcia. Odwołanie to kwestionowało ustalenie organu w zakresie inwalidztwa, w tym ustalenia daty od kiedy inwalidztwo istnieje. Zaskarżone orzeczenie rozstrzyga wyłącznie w zakresie kwestii podniesionych w odwołaniu. Także w skardze skarżący kwestionuje ustalenie organu dotyczące ustalenia daty powstania inwalidztwa, zdolności do pracy, jak również kwestie zdolności do samodzielnej egzystencji. Kwestie te nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.