II SA/Wa 1328/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowa udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezesa Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego [...] na rzecz skarżącego B. P. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. B. P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Prezesa Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] maja 2019 r. (nr [...]) o odmowie udostępnienia skarżącemu informacji publicznej przetworzonej. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że B. P. w dniu 13 lutego 2019 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego w W. (za pośrednictwem poczty elektronicznej) o udzielenie informacji czy przed Sądem toczyło się w ostatnich pięciu latach lub toczy się postępowanie z udziałem lub z wniosku Gminy [...] (inne niż zarejestrowane pod sygn. akt[...] ), dotyczące nieruchomości położonej przy ul. [...] i [...] w [...] (obr.[...] dz.[...] ). Prezes Sądu Rejonowego w W. w piśmie z dnia [...] lutego 2019 r. poinformował B. P., że nie posiada informacji w kształcie żądanym przez skarżącego. Prezes Sądu wyjaśnił, że w Wydziale [...] Cywilnym w ostatnich pięciu latach w systemie elektronicznym SAWA zostało zarejestrowanych 340 spraw z udziałem Gminy Miasta [...]. System informatyczny nie zawiera jednak informacji o nieruchomości będącej przedmiotem postępowania, zatem udostępnienie żądanych informacji wymagałoby fizycznego wglądu w akta sądowe wymienionych spraw. W konsekwencji Prezes Sądu Rejonowego w W. wezwał B. P. do wykazania powodów, ze względu na które udostępnienie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na to pismo. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Prezes Sądu Rejonowego w W. decyzją z dnia [...] marca 2019 r. (nr [...]) wydaną na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 16 ust 1 ustawy z dnia 6 wrzenia 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429) oraz art. 104 § 1 k.p.a., odmówił B. P. udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego, ponieważ informacje objęte tym wnioskiem stanowią informację przetworzoną, zaś wnioskodawca nie wykazał, że uzyskanie tych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Prezes Sądu Rejonowego w W. dodał, że nie dopatrzył się istnienia szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu informacji objętej wnioskiem. B. P. wniósł odwołanie od tej decyzji, w którym stwierdził, że sporna informacja publiczna nie jest informacją przetworzoną. Odwołujący się dodał, że "pozbawienie właścicieli prawa do informacji o prowadzonych postępowaniach pod pretekstem zbytniej złożoności dla udzielenia tak prostej informacji może świadczyć o braku właściwej organizacji informacji sądowej" oraz że ta nieruchomość została zasiedziana przez podmiot, który faktycznie jej nie posiadał. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Prezes Sądu Okręgowego [...] w [...] decyzją z dnia [...] maja 2019 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Prezes Sądu Okręgowego [...] w [...] wyjaśnił, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacja publiczna przetworzona to informacja, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym, podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych na podstawie posiadanych informacji prostych. W ten sposób staje się niejako nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści lub postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych. Prezes Sądu Okręgowego [...] w [...] zgodził się z Prezesem Sądu Rejonowego w W., że "ręczne" przejrzenie 340 akt spraw w celu wydobycia żądanych przez B. P. informacji, należy zakwalifikować jako przetworzenie informacji publicznej. W konkluzji powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. akt SK 27/14 (dotyczący rozmienia pojęcia informacji publicznej przetworzonej i szczególnej istotności interesu publicznego jako przesłanki udostępnienia informacji) stwierdził, że nie miał podstaw do przetworzenia tej informacji publicznej, której domaga się skarżący. B. P. w skardze na tę decyzję wniósł o jej uchylenie. Skarżący podniósł, że żądana informacja publiczna jest informacją prostą, a nie przetworzoną. Prezes Sądu Okręgowego [...] w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako p.p.s.a.) wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd jest obowiązany do badania jego zgodności z prawem w pełnym zakresie, nie ogranicza się do zarzutów skargi. Uwzględnia więc z urzędu naruszenia prawa, których nie podnosi strona wnosząca skargę. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Zaskarżoną do Sądu decyzją Prezes Sądu Okręgowego [...] w [...], utrzymał w mocy decyzję (z dnia [...] marca 2019 r.), którą Prezes Sądu Rejonowego w W., na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art.16 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmówił udostępnienia skarżącemu informacji publicznej zgodnie z jego wnioskiem złożonym za pomocą poczty elektronicznej w dniu 13 lutego 2019 r., ponieważ uznał, że jest to informacja publiczna przetworzona, a wnioskodawca nie wykazał szczególnego interesu publicznego w jej udostępnieniu. Prezes Sądu Rejonowego w W., do którego skarżący zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej powołał się w decyzji na przepis art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (który stanowi, że odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji), niemniej pominął ust. 2 tego przepisu, w myśl którego, do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwaliło się stanowisko, że przepisy k.p.a. mają zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji. Oznacza to, do takiego wniosku mają zastosowanie m. in. art. 63 § 3 i § 3a pkt 1 k.p.a. W konsekwencji jeżeli wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie zawiera własnoręcznego (kwalifikowanego podpisu elektronicznego) wnoszącego, to nie jest dopuszczalna odmowa udostępnienia żądanej informacji (np. na skutek nie wykazania przez wnioskodawcę szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonej) bez wcześniejszego wezwania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. do jego podpisania, w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (por. np. wyroki NSA z dnia 4 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 873/15, z dnia 26 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2534/16, z dnia 27 września 2017 r. sygn. akt I OSK 7/17, z dnia 12 października 2017 r. sygn. akt I OSK 430/17, z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 758/16, z dnia 22 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 2957/17, z dnia 18 stycznia 2019 r. sygn. akt I OSK 1742/18, z dnia 14 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 88/18, orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy przypomnieć, że B. P. wniosek o udostępnienie informacji publicznej przesłał do Sądu Rejonowego w W. za pośrednictwem "zwykłej" poczty elektronicznej. W konsekwencji wniosek ten z oczywistych względów nie został własnoręcznie podpisany przez niego ani również opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, a więc nie spełnia wymogu pisma procesowego, o którym mowa w art. 63 § 3 k.p.a. W tej sytuacji Prezes Sądu Rejonowego w W. zobowiązany był wezwać skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Tylko taki podpisany wniosek mógł wszcząć postępowanie w sprawie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Ustalenie, że kontrolowany akt został wydany z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), sprawia że nie jest dopuszczalna merytoryczna ocena zarzutów zawartych w skardze. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Prezesa Sądu Okręgowego [...] w [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezesa Sądu Rejonowego w W. z [...] marca 2019 r. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.