II SA/Wa 1329/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. w przedmiocie wezwania do opróżnienia lokalu mieszkalnego postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym - M. P. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie w przedmiocie wezwania do opróżnienia lokalu mieszkalnego. Skarżący w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną. Oświadczył, że dochód miesięczny brutto osiągany przez niego i żonę wynosi łącznie 4.500 zł. Podał, że nie posiada majątku. Wymienił bieżące wydatki wskazując, że łącznie wynoszą 2.222 zł miesięcznie. Z uwagi na to, że informacje zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zawierały wszystkich danych niezbędnych do dokonania pełnej oceny rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy, pismem z dnia 17 października 2008 r., wnioskodawca wezwany został do nadesłania: kserokopii dokumentów wskazujących wysokość ponoszonych miesięcznie opłat za eksploatację mieszkania, opłat za gaz, energię elektryczną oraz telefony, kserokopii dokumentu potwierdzającego miesięczną spłatę kredytu, oświadczenia, czy kwota 600 zł poniesiona w ramach usług stomatologicznych jest stałym miesięcznym wydatkiem (w przypadku pozytywnej odpowiedzi strona obowiązana była nadesłać kopię rachunków z ostatnich trzech miesięcy), kserokopii rachunku wskazującego wysokość opłat za leki żony z ostatniego miesiąca, tj. września 2008 r. Oświadczyć należało również, czy w gospodarstwie domowym skarżący pozostaje jedynie z żoną, czy pozostają w nim również dzieci, czy na wnioskodawcy lub żonie spoczywają stałe zobowiązania finansowe (alimenty) wobec dzieci z pierwszego małżeństwa (w przypadku pozytywnej odpowiedzi wskazać należało ich wysokość), czy też zobowiązań takich nie ma, a pomoc, o której mowa we wniosku dotyczy dzieci prowadzących już własne gospodarstwa domowe. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał kopie rachunków ponoszonych opłat miesięcznych: faktura VAT [...] z października 2008 r. – 42,21 zł, [...] z października 2008 r. – 141,09 zł, czynsz – 439,67 zł, rata kredytu – 393,89, opłata za energię elektryczną – 56,22 zł, opłata za gaz z października 2008 r. – 23.84 zł (za 2 miesiące). Wnioskodawca oświadczył, że dowodów dotyczących kosztów leczenia jego i żony nie jest w stanie dostarczyć ze względu na odległe terminy przyjęć przez lekarzy, z których usług korzystają. W związku z wątpliwością, jaka pojawiła się po analizie nadesłanej umowy kredytowej, co do rzeczywistej wysokości dochodu miesięcznego brutto, skarżący wezwany został do nadesłania: zaświadczeń o wysokości uzyskiwanych przez niego i żonę wynagrodzeń miesięcznych brutto. W nadesłanych zaświadczeniach wskazano, że żona wnioskodawcy uzyskuje miesięcznie 2.260 zł brutto, natomiast skarżący z tytułu umowy o pracę – 3.239,61 zł brutto miesięcznie oraz z tytułu umowy zlecenia i umowy o dzieło 368,89 zł brutto miesięcznie (średnia z okresu ostatnich 3 miesięcy). Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego. Stosownie natomiast do art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji przedstawionych przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na podstawie przedstawionych zaświadczeń ustalono, że łączny miesięczny dochód w gospodarstwie domowym wynosi 5.868,50 zł brutto. Na podstawie zaś pozostałych nadesłanych dokumentów do stałych miesięcznych wydatków zaliczono: opłatę za telefon, telewizję, czynsz, ratę kredytu, opłatę za gaz i energię oraz za bilet miesięczny, a także koszt inhalatora dla żony (w kwocie 400 zł miesięcznie). Koszty te wynoszą łącznie 1.563 zł miesięcznie. Nie uwzględniono zaś, w związku z nieprzedstawieniem dowodów, jako stałego miesięcznego wydatku kwoty 600 zł za usługę stomatologiczną oraz kwoty 400-500 zł przeznaczanej, jak podano, na pomoc dzieciom z pierwszego małżeństwa. Wnioskodawca nie nadesłał na wezwanie oświadczenia w tym zakresie. Wysokość dochodu osiąganego w dwuosobowym wspólnym gospodarstwie domowym, także po uwzględnieniu stałych miesięcznych wydatków, nie pozwala przyjąć, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przedstawionych danych wynika, że nawet po odliczeniu kwoty 1.563 zł stałych miesięcznych wydatków rodzina dysponuje kwotą około 2.500 zł netto miesięcznie. Kwota ta nie należy do najniższych i nie pozwala stwierdzić, że wnioskodawca spełnił ustawową przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie posiada majątku, jednakże nie znajduje się w sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Informacje i dokumenty przedstawione przez wnioskodawcę nie pozwalają również przyjąć, że spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Strona nie znajduje się bowiem w sytuacji materialnej, która nie pozwala ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego skarżącego i rodziny. Dochód na jedną osobę w rodzinie, pozostający już po uwzględnieniu stałych wydatków, wynosi bowiem około 1.250 zł netto miesięcznie. W związku z tym, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.