II SA/Wa 1329/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Góraj (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2019 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. W dniu [...].03.2018 r. [...] S.S. został skierowany przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej RWKL) w celu zweryfikowania orzeczonej niezdolności do pełnienia czynnej służby wojskowej. W dniu [...].04.2018 r. RWKL wydala postanowienie Nr [...], którym odmówiła wszczęcia sprawy. W uzasadnieniu RWKL wskazała, że S.S. orzeczeniem TWKL [...] Nr [...] z dnia [...].02.2004 r. został uznany inwalidą trzeciej grupy w związku ze służbą wojskową i otrzymał kategorię "N", tj. trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz że tym samym orzeczeniem został uznany za trwale niezdolnego do czynnej służby wojskowej i otrzymał kategorię zdrowia "E". Postanowienie RWKL zostało zaskarżone przez stronę do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie (CWKL), która postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. utrzymała je w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że działając na skierowanie Dyrektora WBE w [...] RWKL w [...] słusznie postanowiła odmówić wszczęcia sprawy w celu zweryfikowania orzeczonej niezdolności do pełnienia czynnej służby wojskowej, gdyż na podstawie § 13 ust. 1 rozporządzenia MON z dnia 10 stycznia 2006 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1078 z późn. zm.) do wojskowej komisji lekarskiej kieruje się z urzędu: 1. emerytów i rencistów, jeżeli nastąpiło potwierdzone przez lekarza pogorszenie stanu ich zdrowia; 2. niebędących emerytami ani rencistami żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, którzy złożyli wniosek o ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego i świadczeń pieniężnych z tego tytułu; 3. inwalidów terminie badania kontrolnego: a) wynikającym żart. 21a ust. 1 ustawy, b) wyznaczonym przez wojskową komisje lekarską, c) wcześniejszym niż wskazany w lit. a lub b, jeżeli nastąpiło potwierdzone przez lekarza pogorszenie stanu zdrowia inwalidy i zachodzi przypuszczenie, że ustalona grupa inwalidztwa może ulec zmianie; 4. żołnierzy zawodowych w przypadkach, o których mowa w art. 5 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593, późn. zm.) Do RWKL mogą być również kierowani na podstawie ust. 2 § 13 powyższego rozporządzenia MON z 10 stycznia 2006 r. emeryci i renciści oraz niebędący emerytami ani rencistami żołnierze zwolnieni z zawodowej służby wojskowej na ich wniosek, jeżeli nastąpiło potwierdzone przez lekarza pogorszenie stanu zdrowia. Do zażalenia zostały zaś dołączone dokumenty wskazujące na poprawę w stanie zdrowia [...] S.S.. Nie zaistniało zatem pogorszenie stanu zdrowia, tym samym nie zachodzą przesłanki do skierowania zainteresowanego do RWKL przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego. Ponadto jak podkreślił organ w uzasadnieniu postanowienia, strona posiada kategorią E - oznaczającą trwałą niezdolność do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i czasie wojny na mocy art. 29 ust. 3e ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1430 i 2217 oraz z 2018 r., poz. 138), Od powyższego postanowienia skargę do tut. Sądu wywiódł S.S. zarzucając : 1. naruszenie prawa materialnego, w szczególności przepisów zawartych w art. 29 ust. 1a pkt 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U, z 2017 r. poz. 1430) poprzez nieuwzględnieniu przytoczonego przepisu przy ocenie stanu faktycznego pomimo jego zasadności w występującym w sprawie stanie faktycznym, 2. naruszenie art. 7 i art. 8 KPA poprzez niewystarczające przeanalizowanie stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, w szczególności okoliczności, że Skarżący został skierowany do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w związku z jego wnioskiem o przyjęcie go do [...], 3. naruszenie art. 9 KPA poprzez nieudzielenie Skarżącemu informacji o innych podstawach prawnych umożliwiających zmianę Orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w zakresie określenia zdolności do czynnej służby wojskowej. Wskazując na powyższe zarzuty skargi wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji, 2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący w uzasadnieniu wskazał, że będąc byłym żołnierzem zawodowym złożył wniosek o przyjęcie go do [...]. W związku ze złożonym wnioskiem Wojskowa Komenda Uzupełnień w [...] skierowała go do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w celu określenia aktualnej zdolności do zawodowej służby wojskowej. RWKL w [...] odmówiło wykonania badania, w związku z wydaniem skierowania przez niewłaściwy organ administracji publicznej. RWKL poinformowało Skarżącego, że właściwym organem do wydania skierowana w jego wypadku jest Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego. Po złożeniu do RWKL w [...] nowego skierowania tym razem wydanego przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego, RWKL w [...] postanowieniem z dnia [...].04.2018 r. odmówiła wszczęcia sprawy, powołując się na art. 29 ust. 3e ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej. W ocenie skarżącego organy rozpatrujące niniejszą sprawę nie przeanalizowały dostatecznie stanu faktycznego. Skarżący złożył wniosek o przyjęcie do Wojsk Obrony Terytorialnej. Oba skierowania na badania zostały wydane w celu ustalenia zdolności do pełnienia służby w Wojskach Obrony Terytorialnych. Na podstawie art. 29 ust. la pkt. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej wojskowe komisje lekarskie orzekają o zdolności do pełnienia służby w rodzajach wojsk i służb oraz na stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych wymagających szczególnych predyspozycji zdrowotnych. Z racji na doświadczenie zawodowe skarżący uważa, że byłby cennym członkiem Wojsk Obrony Terytorialnej. W związku z posiadanym doświadczeniem, poprawą stanu zdrowia oraz chęcią przyjęcia Skarżącego do Wojsk Obrony Terytorialnej przez Komendanta Wojskowej Komisji Uzupełnień zastosowanie art. 29 ust. 1a pkt. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej jest według strony ze wszech miar zasadne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2103 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należało, iż jest ono poprawne. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy istniały przesłanki opisane w art. 61a K.p.a. uniemożliwiające organowi wszczęcie postępowania. Zgodnie z treścią w/powołanej normy prawnej gdy żądanie o którym mowa w art.61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Sformułowanie przywołanego przepisu wskazuje wprost, że ustawodawca przewidział dwie przeszkody uniemożliwiające wszczęcie postępowania administracyjnego tj. - wniesienie żądania przez osobę niebędącą stroną - sytuację gdy istnieją inne uzasadnione przyczyny dla których postępowanie nie może być wszczęte. W realiach faktycznych niniejszej sprawy, w świetle zarzutów skargi i motywów skarżonego rozstrzygnięcia, należało się skupić na drugiej z w/w przesłanek. Co zaś się tyczy owych "innych uzasadnionych przyczyn", to w doktrynie jak i judykaturze przyjęło się uważać za nie takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Przykładowo chodzi tu o sytuację, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, albo zapadło rozstrzygnięcie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (wyrok WSA w W-wie z 28.06.2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 755/16). Szczególną uwagę należało zwrócić na materię "istnienia postawy prawnej działania". Należy bowiem mieć na względzie to, iż zgodnie z konstytucyjną zasadą legalizmu, organy administracji mogą działać wyłącznie w ramach zakreślonych przez przepisy prawa. Oznacza to, że mogą podejmować postępowanie wyłącznie w sytuacji, gdy przepis prawa zezwala na to. Jeśli zaś brak jest prawnego umocowania organu do działania, a zwłaszcza w sytuacji, gdy konkretny przepis prawa zabrania określonego działania, oczywistym jest, iż organy administracji są zobowiązane do odmowy wszczęcia postępowania. W przeciwnym razie dopuściłyby się bowiem bezprawnego działania. Przenosząc powyższe rozważania na materię niniejszej sprawy, uznać należało skarżone rozstrzygnięcie za prawidłowe. Sporną materię posiadania przez komisje lekarskie uprawnienia do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej, reguluje ustawa z 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1430). Generalną zasadą, sformułowaną w art.3a w/powołanego aktu prawnego jest zaś to, że w czasie pokoju nie kieruje się do wojskowych komisji lekarskich osób, wobec których wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej - "E". Ustawodawca przyjął bowiem, że stwierdzona ostatecznym orzeczeniem trwała niezdolność do czynnej służby wojskowej, eliminuje ostatecznie osobę z takim rozpoznaniem ze służby. Powyższą konstatację ustawodawcy należy zaś uznać za w pełni zrozumiałą i logiczną. Na tym bowiem polega trwałość niezdolności do służby, że nie przewiduje się poprawy stanu zdrowia osoby z taką kategorią. Gdyby zaś dopuszczać możliwość ponownych ustaleń kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, w sytuacji ustalonej już trwałej niezdolności do tej służby, to prowadziłoby to do sytuacji, że orzeczenia o trwałej niezdolności do służby traciłyby ów charakter trwałości. Następowałaby wiec wtedy swoista ponowna weryfikacja w trybie zwykłym, ostatecznych rozstrzygnięć organów administracji. Takiej możliwości co do zasady, przepisy procedury administracyjnej nie przewidują jednak. W świetle powyższego, w sytuacji gdy okolicznością niesporną jest, iż w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczne orzeczenie komisji lekarskiej ustalające, ze skarżący jest trwale niezdolny do czynnej służby wojskowej, komisja lekarska nie mogła dokonywać ponownej oceny tej zdolności w czasie pokoju. Zobowiązana więc była do tego, aby wydać skarżone postanowienie odmawiając wszczęcia spornego postępowania. Żaden z przepisów prawa, nie zezwalał bowiem komisji na to, aby w istniejącym stanie faktycznym procedować ponownie kwestię zdolności strony do czynnej służby wojskowej. Biorąc pod uwagę powyższe, bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostawała kwestia tego, jaki organ skierował stronę na badania do komisji lekarskiej. Żaden organ kierujący, nie posiada bowiem uprawnienia, by kształtować obowiązki komisji lekarskich w sposób sprzeczny z przepisami obowiązującego prawa, tj. art. 3a ustawy o powszechnym obowiązku obrony. Co się tyczy powoływanych przez skarżącego przepisów ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, to w istniejącym w sprawie stanie faktycznym nie znajdowały one zastosowania. Brak w nich jest bowiem upoważnienia dla komisji lekarskich, do dokonywania ponownej oceny zdolności do czynnej służby wojskowej osób, wobec których wydano już ostateczne orzeczenie o trwałej niezdolności do takiej służby. Na marginesie dodać należało, iż w realiach faktycznych sprawy nie znajdowały również zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie (...) gdyż również nie odnoszą się one do problematyki zdolności do zawodowej służby wojskowej osób z orzeczoną trwałą do niej niezdolności. Nadto prawodawca w w/w rozporządzeniu przewidział możliwość badania inwalidów, tylko w sytuacji pogorszenia się ich stanu zdrowia. Skarżący w niniejszym postępowaniu podnosił zaś okoliczności wprost przeciwne powołując się na poprawę swego zdrowia. Bez wpływu na wynik sprawy pozostawał też brak poinformowania strony przez organ o możliwości zmiany orzeczenia o trwałej niezdolności do służby w drodze postępowania nadzwyczajnego. Skutki takiego uchybienia nie dotyczą bowiem postępowania będącego przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.).