II SA/Wa 1330/10
WyrokWSA w Warszawie2010-12-20
Skład orzekający: Janusz Walawski, Adam Lipiński, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wznawiając postępowanie na wniosek strony, jest zobowiązany do zbadania zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, nawet jeśli strona powołuje się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wszczęcie postępowania mimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godząc w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. W przypadku powołania się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, organ musi wyjaśnić kwestię zachowania przez stronę terminu do złożenia wniosku.Stan faktyczny
A. K. został zwolniony ze służby więziennej decyzją Dyrektora Generalnego Służby Więziennej. Następnie złożył wniosek o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji. Dyrektor Generalny Służby Więziennej wydał postanowienie o wznowieniu postępowania, ale następnie odmówił uchylenia pierwotnej decyzji. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. A. K. zaskarżył decyzję Ministra Sprawiedliwości do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów Kpa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej. Określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.) Sędzia WSA Adam Lipiński Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zwolnienia ze służby więziennej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
A. K. w dniu [...] kwietnia 2009 r. złożył do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej wniosek o zwolnienie ze służby na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 z późn. zm.).
Powyżej określony organ, działając na podstawie art. 39 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 43 ust. 1 powołanej ustawy, w dniu [...] kwietnia 2009 r. wydał decyzję personalną nr [...], którą z dniem [...] maja 2009 r. zwolnił ww. ze służby w Służbie Więziennej.
A. K. w dniu [...] stycznia 2010 r., powołując się na art. 145 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) złożył do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej wniosek o wznowienie postępowania zakończonego powyżej określoną decyzją oraz o uchylenie jej skutków prawnych.
Powyżej określony organ, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, art. 149 § 1 i art. 150 Kpa w dniu [...] lutego 2010 r. wydał postanowienie nr [...] o wznowieniu postępowania zakończonego wydaniem przez Dyrektora Generalnego Służby Więziennej decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. o zwolnieniu ww. ze służby w Służbie Więziennej.
W uzasadnieniu wniosku organ podał m.in., że w związku z treścią przedmiotowego wniosku należy go uwzględnić, a następnie przeprowadzić postępowanie określone w art. 149 § 2 Kpa.
Dyrektor Generalny Służby Więziennej, działając na podstawie art. 145 i art. 151 § 1 Kpa, w dniu [...] marca 2010 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił uchylenia własnej decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. o zwolnieniu A. K. ze służby w Służbie Więziennej z dniem [...] maja 2009 r. w związku ze złożeniem przez niego pisemnego wystąpienia ze służby.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że nie znaleziono podstaw do uwzględnienia wniosku ww. z dnia [...] stycznia 2010 r., a przedstawione przez niego dowody nie stanowią podstawy do uchylenia decyzji o jego zwolnieniu ze służby w Służbie Więziennej.
Minister Sprawiedliwości, po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, w dniu [...] kwietnia 2010 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał m.in., że odwołujący się, składając raport w sprawie zwolnienia ze służby, nałożył na właściwy organ ustawowy jednostronny obowiązek realizacji jego oświadczenia woli. Należy uznać za prawidłowe postępowanie organu pierwszej instancji, który słusznie wywiódł, że przedstawione dowody w sprawie, które zdaniem odwołującego się miały istotne znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia kwestii jego zwolnienia ze służby, nie korelują z trybem i podstawą prawną decyzji o zwolnieniu ze służby w dniu jej wydania (...).
Decyzja Ministra Sprawiedliwości stała się przedmiotem skargi wniesionej przez A. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżący w skardze zarzucił, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7-9, art. 10 § 1, art. 11, art. 81, art. 107 § 3 i art. 155 Kpa. Podnosząc te zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W świetle powyższych przepisów skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podać, iż wznowienie postępowania jest instytucją proceduralną, która ma celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia takiej sprawy, w której została wydana decyzja ostateczna (art. 145 § 1 Kpa).
Uchylenie decyzji z przyczyn uzasadniających wznowienie postępowania jest ograniczone czasowo.
Utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, albowiem wszczęcie takiego postępowania, na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 976/05).
Zgodnie z art. 148 § 1 Kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę o wznowieniu postępowania.
Natomiast art. 149 § 1 i 2 Kpa stanowi, iż wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
W rozpoznawanej sprawie organ wydał postanowienie o wznowieniu postępowania, jednakże nastąpiło to z naruszeniem art. 148 § 1 Kpa, gdyż organ nie zbadał, czy nie doszło do naruszenia terminu określonego w tym przepisie.
Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany jest wyjaśnić kwestię zachowania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w związku z powołaniem się przez niego na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
W ocenie Sądu, zaskarżone decyzje wydane zostały bez koniecznej analizy terminowości zgłoszonej przesłanki wznowieniowej, dającej podstawę do merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku o wznowienie postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
O niewykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 powyżej określonej ustawy.
Jednocześnie Sąd nie zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, ponieważ skarżący, z uwagi na treść art. 239 pkt 1 lit. d korzysta z ustawowego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych. Ponadto skarżący nie przedstawił Sądowi spisu innych poniesionych kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło