II SA/Wa 1330/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-05-10
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i dochodową, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Pomimo wezwania, strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową, co uniemożliwiło ocenę jej możliwości płatniczych. W zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wniosek był zbędny, gdyż strona korzystała z ustawowego zwolnienia z uwagi na przedmiot sprawy (status bezrobotnego).Stan faktyczny
J. P., po oddaleniu jego skargi przez WSA, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w celu wniesienia skargi kasacyjnej. Wskazał na niskie dochody (renta socjalna i rodzinna matki) i posiadanie jedynie mieszkania matki. Sąd wezwał stronę do przedstawienia dodatkowych dokumentów potwierdzających sytuację majątkową, jednak strona ich nie złożyła. Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody w przedmiocie utraty statusu osoby poszukującej pracy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2013 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby poszukującej pracy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
J. P., po oddaleniu jego skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 stycznia 2013 r., złożył wniosek o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, w celu wniesienia skargi kasacyjnej. Wskazał, że nie stać go na ustanowienie pełnomocnika z wyboru.
Podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z matką, a na dochód rodziny składa się otrzymywana przez niego renta socjalna w wysokości 682,27 zł oraz renta rodzinna otrzymywana przez matkę w kwocie około 2.100 zł – łącznie około 2.800 zł brutto. Wskazał, że znaczna część uzyskiwanych środków jest przeznaczana na leki.
Oświadczył, że jedyny majątek stanowi, należące do jego matki mieszkanie o powierzchni 64 m2, oprócz tego rodzina nie ma innych nieruchomości, wartościowych przedmiotów i nie dysponuje zasobami pieniężnymi.
W celu ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony, wnioskodawca pismem referendarza sądowego z dnia 8 kwietnia 2013 r. został wezwany do nadesłania - w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania - kserokopii odcinka renty E. P., dokumentów poświadczających wysokość stałych kosztów utrzymania oraz oświadczenia, jaka kwota jest przeznaczana miesięcznie na leki.
Powyższe wezwanie zostało uznane za doręczone J. P. w trybie zastępczym - art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - w dniu 25 kwietnia 2013 r.
Do dnia rozpoznania wniosku skarżący nie złożył wymaganych dokumentów.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Dlatego też pomoc państwa wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa.
Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie na skarżącym nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne i nie podlega ocenie w zakresie przesłanek ustawowych.
Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego.
Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających
z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie zaś z art. 255 cytowanej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Jak wynika z akt sprawy, strona do dnia rozpoznania przedmiotowego wniosku nie złożyła wymaganych do oceny jej sytuacji finansowej dokumentów.
W związku z powyższym, wobec braku wystarczających danych do ustalenia możliwości płatniczych wnioskodawcy uznano, że nie wykazał on w niniejszej sprawie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i matki.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262, art. 255, art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło