II SA/Wa 1331/15

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. A. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego i zakwalifikowanie i nieumieszczenie na liście osób oczekujących na najem lokalu postanawia: 1. przyznać K. A. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego. 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania K. A. prawa pomocy. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na uchwałę Zarządu [...] z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego i zakwalifikowanie i nieumieszczenie na liście osób oczekujących na najem lokalu, K. A. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu strona wyjaśniła, że jest samotną matką wychowującą [...] dzieci, posiada status uchodźcy, w Polsce nie posiada żadnego majątku, który mogłaby spieniężyć. Wskazała, że wraz z końcem czerwca 2015 r., kończy się jej program integracyjny w [...] Centrum Pomocy Rodzinie w ramach którego pobiera miesięcznie [...] zł, do tej pory podejmowała prace dorywcze, obecnie szuka stałego zatrudnienia. Wskazała, że wynajęcie mieszkania jest bardzo kosztowne, i jeśli nie zostanie jej przyznane prawo pomocy, utraci możliwość skorzystania z drogi sądowej kontroli legalności uchwały. Wnioskodawczyni ujawniła, że dysponuje dochodem w łącznej wysokości około [...] zł na który składają się dochód w kwocie [...] zł z programu integracyjnego [...] (świadczenia kończą się w czerwcu 2015 r.,), zasiłki rodzinne w kwocie [...] zł, praca dorywcza około [...] zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej jako p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o co wnioskuje K. A.) obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w ocenie referendarza sądowego rozpoznającego wniosek istnieją podstawy do jego częściowego uwzględnienia, to znaczy do zwolnienia skarżącej od uiszczenia wpisu od skargi i odmowy zwolnienia od uiszczenia kosztów w pozostałym zakresie. Na wstępie należy zauważyć, że do kosztów sądowych zalicza się opłaty sądowe (w tym wpis i opłaty kancelaryjne) oraz zwrot wydatków (art. 211 powołanej ustawy). Nie ulega wątpliwości, iż na obecnym etapie postępowania sądowego konieczne będzie uiszczenie przez skarżącą wpisu od skargi, którego wysokość wynosi 300 zł. Natomiast wysokość innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy. Zatem konieczność ich opłacenia powstanie być może w przyszłości na dalszym etapie postępowania sądowego. Podkreślić również należy, iż zasadą jest, że przyznanie prawa pomocy powinno być skierowane w pierwszej kolejności do osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej. W przypadku skarżącej brak jest podstaw do przyjęcia, że jej sytuacja majątkowa jest bardzo trudna. Co miesiąc uzyskuje ona stały dochód, ma również zabezpieczone potrzeby bytowe i stara się o mieszkanie komunalne. Nie można zatem stwierdzić, że pozostaje w ubóstwie. To uzasadnia odmowę zwolnienia wnioskodawczyni ze wszystkich kosztów sądowych. Ponieważ jednak ujawniony dochód jest źródłem utrzymania nie tylko skarżącej, ale również trójki jej dzieci, to uwzględniając to, że z tej kwoty wnioskodawczyni ponosi koszty utrzymania, zakupu żywności itd. należy stwierdzić, że jednorazowe uiszczenie najwyższej opłaty spośród wszystkich kosztów sądowych, to jest wpisu od skargi w wysokości [...] zł stanowi znaczne obciążenie dla jej budżetu. A skoro od jego uiszczenia uzależnione jest rozpoznanie skargi, to odmowa zwolnienia od wpisu pozbawiałaby stronę (co słusznie podniosła we wniosku) możliwości rozpoznania skargi przez sąd – zasadne jest zwolnienie skarżącej z kosztów w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu. Pozostałe koszty, zdecydowanie niższe od kwoty wpisu, ponadto rozłożone w czasie (na etapie całego postępowania sądowego) pozostają w zakresie jej zdolności finansowych. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji