II SA/Wa 1331/24

WyrokWSA w Warszawie2025-02-12

Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek, Anna Pośpiech-Kłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwolnieniu policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesieniu go do dyspozycji przełożonego, podjęta w związku z wszczęciem postępowania dyscyplinarnego i utratą zaufania przełożonego, jest zgodna z prawem, nawet jeśli nie przewiduje się dla niego nowego stanowiska ani zwolnienia ze służby?
Ratio decidendi
Decyzja o zwolnieniu policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesieniu go do dyspozycji przełożonego, oparta na art. 32 ust. 1 i art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, jest legalna, nawet jeśli nie przewiduje się dla policjanta nowego stanowiska ani zwolnienia ze służby. Kluczowe jest uznanie administracyjne przełożonego, które nie może być dowolne, ale opiera się na ocenie potrzeb służby i utraty zaufania, co może być uzasadnione wszczęciem postępowania dyscyplinarnego. Sąd administracyjny bada jedynie legalność procesu wydania decyzji, a nie celowość polityki kadrowej.
Stan faktyczny
Skarżący M. G. został zwolniony z zajmowanego stanowiska Zastępcy Dyrektora Biura Kryminalnego Komendy Głównej Policji i przeniesiony do dyspozycji Komendanta Głównego Policji. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o Policji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując, że faktyczną przesłanką jego przeniesienia było wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, a decyzja przekracza zasady uznania administracyjnego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za legalne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), , Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska oddala skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lipca 2024 r., nr [...], na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), zw. dalej "k.p.a.", utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2024 r., nr [...], w przedmiocie zwolnienia M. G. z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego Zastępcy Dyrektora Biura Kryminalnego Komendy Głównej Policji z dniem [...] maja 2024 r. oraz przeniesienia go do dyspozycji Komendanta Głównego Policji z dniem [...] maja 2024 r., a także nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Rozstrzygnięcia te zostały podjęte w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Materialnoprawną podstawę przeniesienia do dyspozycji policjanta, który został zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego, stanowił art. 37a pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145), zgodnie z którym policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Wydane na tej podstawie rozstrzygnięcie ma charakter uznaniowy. Zastrzeżono jednak, że chociaż Komendant Główny Policji ma swobodę kształtowania struktury podległych mu służb i doboru funkcjonariuszy do wykonywania zadań związanych z prawidłowym funkcjonowaniem formacji, to w każdym przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia do dyspozycji - na organie administracji - spoczywa bezwzględny obowiązek wszechstronnego zbadania i wyważenia sprawy. Organ administracji publicznej, rozpoznając sprawę, której rozstrzygnięcie miało charakter uznaniowy, powinien był więc ze szczególną skrupulatnością wyjaśnić stan faktyczny sprawy i w konsekwencji wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.) Ponadto treść decyzji powinna zawierać szczegółowe wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi organ administracji kierował się przy jej wydawaniu, co wynika wprost z art. 107 k.p.a. oraz z zasad ogólnych k.p.a., w tym zasady zaufania obywateli do organów państwa oraz zasady wyjaśnienia stronie zasadności rozstrzygnięcia wyrażonej w art. 11 k.p.a. Przekładając powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, w pierwszej kolejności wskazano, że uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego przedstawiało konkretne okoliczności, które przemawiały za przyjętym rozstrzygnięciem, uwzględniając stan faktyczny istniejący w dacie wydania decyzji. Wskazano, że służba w Policji stanowi szczególny rodzaj aktywności publicznej podlegającej określonym rygorom i ograniczeniom. Jednym z warunków jej pełnienia jest - wynikająca w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji - zasada, że służbę w Policji mógł pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, posiadający zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podlegającą szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów był się podporządkować. Granice tego podporządkowania określają ustawa o Policji oraz wydane na jej podstawie akty wykonawcze. Stosunek służbowy policjanta ma charakter administracyjnoprawny, w związku z czym przełożony właściwy w sprawach osobowych jednostronnie i władczo kształtuje istotne składniki tego stosunku. Wynika z tego, że konsensusu wymagała jedynie decyzja o dobrowolnym ubieganiu się o przyjęcie do służby, a nie ustalenie warunków jej pełnienia. W ten sposób przełożony zyskiwał znaczną możliwość kształtowania sytuacji prawnej pełniącego służbę. Można było zatem wywieść, że osoba decydująca się z własnej woli na podjęcie służby w umundurowanej formacji rezygnowała z pewnej części swobód obywatelskich. Przejawem tej szczególnej podległości służbowej są uprawnienia właściwego przełożonego do ustalenia stanowiska służbowego, na którym policjant pełnił służbę, związanego z potrzebami i dobrem służby, niekoniecznie odpowiadającego jego aspiracjom czy planom. Komendant Główny Policji, jako przełożony wszystkich policjantów, ma prawo do kształtowania polityki kadrowej oraz w jej ramach - czyniąc za priorytet potrzeby służby - decydowania o obsadzie stanowisk służbowych w podległych jednostkach organizacyjnych. Bezspornie, Komendant Główny Policji posiada autonomiczne prawo w zakresie doboru kadr, uwzględniając interes formacji wyrażający się koniecznością zapewnienia sprawnego, optymalnego realizowania ustawowych zadań formacji. W takiej sytuacji również interes służby (interes społeczny) polegający na obowiązku zapewnienia właściwego funkcjonowania jednostek Policji przeważać będzie nad indywidualnym interesem policjanta. Podkreślono, że postanowieniem z dnia [...] maja 2024 r., nr [...], wszczęto przeciwko skarżącemu postępowanie dyscyplinarne w którym postawiono zarzut popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 7 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (Dz. Urz. KGP z 2018 r. poz. 89) w zw. z § 6 pkt 3 i § 127 pkt 3 zarządzenia nr [...], tj. że w dniu [...] października 2022 r. w [...], pełniąc służbę na stanowisku zastępcy dyrektora Biura Kryminalnego KGP, naruszył dyscyplinę służbową, przekraczając przysługujące mu uprawnienia określone w przepisach prawa, w ten sposób, że polecił podwładnym podjęcie nieproporcjonalnych i nieekonomicznych w odniesieniu do okoliczności czynności operacyjnych, polegających na zastosowaniu "[...]", pomimo że nie posiadał wiedzy dotyczącej okoliczności utraty telefonu komórkowego należącego do ówczesnego Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji, jego wartości oraz faktycznego użytkownika, przy czym budując legendę dotyczącą możliwego zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa, niewłaściwie planował i koordynował działania podwładnych. Zdaniem organów, oficer, zajmujący wysokie stanowisko kierownicze, legitymujący się wieloletnim stażem służby oraz doświadczeniem, pełniący służbę w pionie kryminalnym - tak istotnym z punktu widzenia realizacji ustawowych zadań Policji służącej społeczeństwu i przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego (art. 1 ust. 1 ustawy o Policji) - który pozostaje pod zarzutem dyscyplinarnym przekroczenia uprawnień, poddaje w wątpliwość ocenę realizowanych przez policjanta zadań. W świetle powyższego organy podzieliły analizę kwestii związanych z zarządzaniem kadrami w Policji, szczególnie na wysokich stanowiskach kierowniczych. Zgodnie z tą analizą stanowisko zastępcy dyrektora biura w Komendzie Głównej Policji jest jednym z kluczowych w strukturze formacji, co wiąże się z odpowiedzialnością oraz oczekiwaniami przełożonych. Podkreślono, że osoba na takim stanowisku powinna cieszyć się zaufaniem swojego przełożonego, co jest niezbędne do efektywnej współpracy. W przypadku stwierdzenia, że poziom zaufania jest niewystarczający lub że wyniki pracy nie są satysfakcjonujące, przełożony ma prawo do podjęcia decyzji o zmianie na danym stanowisku. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zgadza się z oceną Komendanta, że w przypadku wysokich stanowisk kierowniczych, które są kluczowe dla realizacji zadań Policji, może dojść do sytuacji, w której funkcjonariusz, mimo poprawnego wykonywania obowiązków, zostanie zwolniony z powodu braku zaufania ze strony przełożonego. Właściwy przełożony ma prawo do kształtowania polityki kadrowej w sposób, który pozwoli na optymalne wykorzystanie zasobów ludzkich w Policji. Decydujące znaczenie w takich przypadkach ma nie tylko spełnienie formalnych kryteriów do objęcia stanowiska, ale także zaufanie przełożonego do konkretnego policjanta. W sytuacji, gdy zaufanie to zostaje naruszone, przełożony ma prawo do dokonania zmiany na danym stanowisku. Utrata przez skarżącego przymiotów niezbędnych do dalszego pełnienia służby na zajmowanym stanowisku, spowodowana postawieniem zarzutów dyscyplinarnych, które podważyły zaufanie do skarżącego, uniemożliwia efektywną współpracę z Komendantem Głównym Policji. Decyzja o zakończeniu współpracy na dotychczasowych zasadach została podjęta przy niezmienionych warunkach finansowych. Rozstrzygnięcie Komendanta Głównego Policji nie wyklucza możliwości wykorzystania doświadczenia i kwalifikacji skarżącego w innych zadaniach, zgodnie z potrzebami służby, przy realizacji innych zadań, ewentualnie po wyjaśnieniu okoliczności sprawy objętej postępowaniem dyscyplinarnym. W odniesieniu do zarzutu skarżącego, iż postępowanie dyscyplinarne prowadzone wobec niego nie potwierdza stawianych mu zarzutów, organy zauważyły, że zgodnie z art. 135g ustawy o Policji, obwiniony uznawany jest za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. W przypadku wątpliwości, powinny one być rozstrzygane na korzyść obwinionego. W związku z tym decyzja o zwolnieniu go z zajmowanego stanowiska oraz przeniesieniu do dyspozycji Komendanta Głównego Policji wydaje się przedwczesna i nieuzasadniona. Organy wyjaśniły, że zasada domniemania niewinności nie może być interpretowana w sposób, który wykluczałby jakiekolwiek konsekwencje prawne wynikające z toczącego się postępowania dyscyplinarnego w innych procedurach, takich jak postępowanie administracyjne związane ze stosunkiem służbowym policjanta. W takich przypadkach, nawet przed wydaniem prawomocnego orzeczenia, możliwe jest wprowadzenie ograniczeń dotyczących dostępu do wysokich stanowisk w Policji. Organ Policji, uzasadniając zaskarżony rozkaz personalny, wskazał na konieczność budowania właściwych relacji służbowych pomiędzy Komendantem Głównym Policji a kadrą kierowniczą. Relacje te powinny opierać się na pełnym zaufaniu, zrozumieniu oraz efektywnej komunikacji, co jest kluczowe dla realizacji celów służbowych. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu, dotyczących naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak wszczęcia postępowania z urzędu oraz brak zawiadomienia strony o tym wszczęciu, a w konsekwencji pozbawienie jej możliwości czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, Komendant stwierdził, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego jest kluczowym elementem, mającym na celu zapewnienie stronom możliwości realizacji ich uprawnień procesowych, zgodnie z przepisami k.p.a. Jego istotą jest umożliwienie stronom podejmowania działań, które mogą wpłynąć na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy. W związku z tym, kluczowe jest ustalenie, czy strona miała wiedzę o wszczęciu postępowania. W sytuacji, gdy strona uzyskała informację o prowadzeniu postępowania, nawet jeśli formalne zawiadomienie nie miało miejsca, nie można uznać, że uchybienie w tej kwestii miało wpływ na wynik sprawy. W analizowanej sprawie, mimo braku formalnego zawiadomienia, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że strona była świadoma postępowania i mogła korzystać ze swoich praw, w tym złożyć odwołanie. Aby skutecznie podnieść zarzut naruszenia zasad informowania stron oraz czynnego udziału w postępowaniu, konieczne jest wykazanie, że to uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, co w konsekwencji wpłynęło na wynik sprawy. W omawianym przypadku strona nie wykazała, że uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym zarzut braku wiedzy o wszczęciu postępowania został uznany za chybiony, ponieważ z akt sprawy wynika, że strona miała zapewniony dostęp do informacji i aktywnie uczestniczyła w postępowaniu. W odniesieniu do przedstawionych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów regulujących postępowanie dowodowe, Minister podkreślił, że kluczowe jest skoncentrowanie się na dowodach mających bezpośrednie znaczenie dla rozstrzygania kwestii związanych z zatrudnieniem skarżącego. W kontekście niniejszego postępowania, istotne są jedynie okoliczności, które mogą uzasadniać jego zwolnienie lub kontynuację pracy na dotychczasowym stanowisku. Minister zaznaczył, że omawiana sprawa nie dotyczy ustaleń dowodowych związanych z ewentualnym postawieniem zarzutów dyscyplinarnych, które są przedmiotem odrębnego postępowania. W związku z tym argumenty skarżącego dotyczące dowodzenia swojej niewinności wobec postawionych zarzutów dyscyplinarnych, są w tym postępowaniu drugorzędne. Wskazano, że nie każdy wniosek dowodowy zgłoszony przez stronę musi być uwzględniony. Kluczowe jest, aby wnioski te były uzasadnione i odnosiły się do istotnych okoliczności sprawy. Podkreślono, że organy administracji mają prawo oceny, które dowody są niezbędne do wyjaśnienia sprawy, co jest zgodne z zasadą efektywności postępowania. W związku z tym decyzje organów w zakresie przeprowadzania dowodów powinny być oparte na merytorycznej analizie oraz związku z przedmiotem sprawy. Organy administracji publicznej powinny działać w sposób zrównoważony, uwzględniając zarówno prawo stron do przedstawienia dowodów, jak i konieczność prowadzenia postępowania w sposób sprawny i zgodny z obowiązującymi przepisami. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 oraz art. 77 k.p.a., Minister stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zadośćuczyniono dyspozycjom tych przepisów. Komendant szczegółowo wyjaśnił zarówno faktyczny, jak i prawny kontekst sprawy, uwzględniając jednocześnie interes społeczny, który w tym przypadku koresponduje z interesem służby. Podano i przeanalizowano podstawę prawną rozstrzygnięcia, przywołując odpowiednie przepisy (art. 107 § 3 k.p.a.). Decyzja zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w art. 107 § 1 k.p.a. Organy nie naruszyły zasady przejrzystości postępowania, co buduje zaufanie uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Prawidłowo wyjaśniono uzasadnienie przesłanek, na których oparto decyzję (art. 11 k.p.a.), a także adekwatnie zebrano i rozpatrzono materiał dowodowy (art. 77 k.p.a.). Na podstawie całości materiału dowodowego stwierdzono, że zasadne jest zastosowanie regulacji zawartej w art. 37a ustawy o Policji (art. 80 k.p.a.). W odniesieniu do nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności Minister zauważył, że organ pierwszej instancji, nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności, miał na uwadze ważny interes społeczny, który w tym przypadku jest tożsamy z interesem służby. Interes ten wymaga zapewnienia prawidłowego funkcjonowania oraz realizacji zadań przez Komendę Główną Policji. W kontekście powyższego, zaskarżona decyzja, zdaniem organu II instancji, spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 k.p.a., ponieważ w jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące na istnienie przesłanek uzasadniających przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony. W tej sytuacji zarzuty skarżącego uznano za nieuzasadnione, ponieważ Komendant Główny Policji prawidłowo skorzystał z przysługującego mu na podstawie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji uprawnienia do przeniesienia funkcjonariusza do swojej dyspozycji na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...], utrzymującą w mocy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2024 r. nr [...], w przedmiocie zwolnienia skarżącego z zajmowanego stanowiska Zastępcy Dyrektora Biura Kryminalnego Komendy Głównej Policji oraz przeniesienia go z dniem [...] maja 2024 r. do dyspozycji Komendanta Głównego Policji, wniósł skarżący. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 32 ust. 1 w zw. z art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, a także art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., co miało wpływ na jej treść. Skarżący wskazał, że decyzja ta nie wyjaśnia w pełni stanu faktycznego oraz przekracza zasady uznania administracyjnego, co skutkowało jego zwolnieniem z zajmowanego stanowiska oraz przeniesieniem do dyspozycji Komendanta Głównego Policji, mimo że faktycznie nie jest przewidziany do mianowania na inne stanowisko ani do zwolnienia ze służby. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że faktyczną przesłanką przeniesienia skarżącego do dyspozycji Komendanta Głównego Policji jest prowadzone postępowanie dyscyplinarne, wszczęte na mocy postanowienia Komendanta Głównego Policji w dniu [...] maja 2024 r. Zarówno rozkaz personalny o zwolnieniu z zajmowanego stanowiska, jak i postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego zostały doręczone skarżącemu tego samego dnia, tj. [...] maja 2024 r., co poddaje w wątpliwość faktyczną przesłankę podjętego rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącego, zgodnie z art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, funkcjonariusz może być przeniesiony do dyspozycji jedynie w dwóch przypadkach: gdy przewiduje się powołanie lub mianowanie go na nowe stanowisko służbowe, lub w przypadku zwolnienia ze służby. Przeniesienie funkcjonariusza do dyspozycji z innych powodów jest niedopuszczalne, a decyzja w tej sprawie powinna być odpowiednio uzasadniona. Odnosząc się zaś do wszczętego postępowania dyscyplinarnego i postawionego zarzutu skarżący wyjaśnił, że w dniu [...] października 2022 r. ówczesny zastępca Komendanta Głównego Policji, poinformował zastępcę dyrektora Biura Kryminalnego KGP, o prawdopodobnym dokonaniu kradzieży telefonu komórkowego na szkodę ówczesnego Podsekretarza Stanu w MSWiA. Polecił on podjęcie czynności mających na celu ustalenie sprawców przestępstwa i odzyskanie utraconego mienia. Skarżący, jako osoba odpowiedzialna za nadzór nad pracą Wydziału Kryminalnego KGP, podjął się wykonania tego polecenia. Wydał stosowne polecenia, których istotą było wykorzystanie technicznego środka wsparcia. Skarżący podkreślił, że użycie tego urządzenia było najbardziej adekwatne do zaistniałej sytuacji. Zgodę na jego wykorzystanie udzielił zastępca Biura Kryminalnego KGP właściwy ds. techniki operacyjnej. W wyniku podjętych działań policjanci z Wydziału Kryminalnego KGP doprowadzili do odzyskania utraconego telefonu. W świetle powyższych okoliczności, zarzut dyscyplinarny dotyczy realizacji polecenia przełożonego, związanego z ustawowym zadaniem policji, którym było wykrycie sprawcy przestępstwa oraz odzyskanie utraconego mienia, w związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przestępstwa. Skarżący zaznaczył, że na obecnym etapie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego złożył wniosek o uzupełnienie postępowania, którego celem jest wykazanie braku podstaw do stawianych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), zw. dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie narusza ono przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o Policji do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, Komendant BSWP, Komendant CBZC, Dyrektor CLKP, komendanci wojewódzcy Policji albo Komendant [...] Policji i komendanci powiatowi (miejscy, rejonowi) Policji oraz Komendant-Rektor Akademii Policji w [...] i komendanci szkół policyjnych. Natomiast w myśl art. 37a pkt 1 ustawy o Policji policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Cytowany art. 32 ust. 1 ustawy o Policji jest przepisem o charakterze kompetencyjnym, w którym określono jedynie organy uprawnione do podejmowania decyzji w sprawach w nim wymienionych, lecz nie określono żadnych kryteriów i przesłanek, którymi winny kierować się organy przy podejmowaniu rozstrzygnięć w tych sprawach. Brak określenia przesłanek materialnoprawnych dla decyzji w przedmiocie mianowania policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia i zwalniania z tych stanowisk w innych przepisach ustawy wskazuje, że jest to przepis materialnoprawny, który w swej istocie nie przewiduje materialnych ograniczeń dla organów w zakresie tych decyzji. W związku z tym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o Policji, z uwagi na brak regulacji w tym przedmiocie, możliwe jest zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego (por. wyroki NSA z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1118/10 i z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1736/12). Natomiast instytucja określona w art. 37a ustawy o Policji służy rozwiązaniu sytuacji, w której brak jest podstaw, by policjanta przenieść na niższe stanowisko służbowe, brak jest stanowisk równorzędnych, a dobro służby wymaga zwolnienia policjanta z dotychczas zajmowanego stanowiska. Gwarancją ochrony interesu policjanta jest w tej sytuacji ograniczony do 12 miesięcy czas przeniesienia oraz zachowanie dotychczasowych warunków uposażenia. Sama możliwość podjęcia takiego działania przez przełożonych służyć ma należytemu zarządzaniu jednostką zmilitaryzowaną, wymagającą sprawnego mechanizmu dowodzenia, zapewniającego możliwość natychmiastowego reagowania na zaistniałe potrzeby. Osiągniecie tego celu w realiach służby mundurowej jaką jest Policja wymaga niekiedy podejmowania decyzji personalnych o niezwłocznym skutku. Przy czym zastosowanie omawianego przepisu nie jest uzależnione od spełnienia przesłanek skonkretyzowanych w przepisach prawa, lecz opiera się na konstrukcji uznania administracyjnego (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2773/15). W rozpoznawanej sprawie owo uznanie administracyjne nie miało charakteru dowolnego. Podkreślenia wymaga, że dokonywana przez sąd administracyjny kontrola legalności tego rodzaju aktów jest nader wąska i zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa wydanie decyzji było dopuszczalne, czy organ nie przekroczył granic swojej dyskrecjonalności oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Decyzje o mianowaniu policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania mają bowiem charakter decyzji uznaniowych. W takim przypadku kontrola dotyczy procesu wydania decyzji, tj. spełnienia przez organ wymogów proceduralnych, ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne. Dotyczy ona zatem tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi. Natomiast nie obejmuje ona tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej, czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. W tego typu sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy decyzja organów nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów, nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje organów i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowej. Sprawdzeniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji została spełniona powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony, przy czym zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został ustalony i wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie (por. wyroki NSA z dnia 1 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 464/15 i z dnia 12 października 2011 r. sygn. akt I OSK 474/11). W związku z tym w sprawach dotyczących zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji właściwego przełożonego, na podstawie art. 32 ust. 1 i art. 37a pkt 1 ustawy o Policji sądy nie mogą wkraczać w kompetencje właściwych organów i oceniać, czy określona osoba powinna dalej piastować zajmowane stanowisko. W przedmiotowej sprawie Sąd nie dopatrzył się przekroczenia granic uznania administracyjnego. Organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni przytoczonych wyżej przepisów prawa i właściwie je zastosowały, zaś uzasadnienia podjętych rozkazów personalnych nie pozostawiają wątpliwości co do przyczyn ich podjęcia. Przede wszystkim w sprawie istotne jest, że stosunek służbowy policjanta ma charakter administracyjnoprawny, a w związku z tym brak jest w nim cechy równości stron, gdyż charakteryzuje się on podległością i dyspozycyjnością funkcjonariusza wobec zwierzchnika, który jednostronnie i władczo kształtuje istotne składniki tego stosunku. Zwalnianie i przenoszenie policjantów do dyspozycji mieści się w kategoriach szczególnych uprawnień przełożonych. Przełożony funkcjonariuszy ma prawo do kształtowania polityki kadrowej i do decydowania o obsadzie stanowisk służbowych w podległej sobie jednostce organizacyjnej. W niniejszej sprawie powodem zwolnienia skarżącej ze stanowiska było wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, co doprowadziło do utraty przez przełożonego zaufania do skarżącego. Te okoliczności mogą uzasadniać zwolnienie z zajmowanego stanowiska, o ile znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Natomiast z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] maja 2024 r., nr [...], wszczęto przeciwko skarżącemu postępowanie dyscyplinarne w związku z przedstawieniem mu zarzutu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 7 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (Dz. Urz. KGP z 2018 r. poz. 89) w zw. z § 6 pkt 3 i § 127 pkt 3 zarządzenia nr [...]. Mając to na uwadze, słusznie organy podkreśliły, że sytuacja w której oficer zajmujący wysokie stanowisko kierownicze, legitymujący się wieloletnim stażem służby oraz bogatym doświadczeniem, pełniąc służbę w pionie kryminalnym – kluczowym dla realizacji ustawowych zadań Policji, mającej na celu ochronę bezpieczeństwa obywateli oraz utrzymanie porządku publicznego (zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji) – staje w obliczu zarzutu dyscyplinarnego dotyczącego przekroczenia uprawnień określonych w przepisach prawa, rodzi wątpliwości co do oceny efektywności i rzetelności wykonywanych przez niego zadań. Z tych powodów organy dostrzegły konieczność zmiany personalnej na stanowisku Zastępcy Dyrektora Biura Kryminalnego Komendy Głównej Policji, co nieodzownie wiązało się z zamiarem powołania lub mianowania skarżącego na inne stanowisko służbowe albo zwolnieniem ze służby w rozumieniu art. 37a ustawy. Kluczowym elementem zarządzania w strukturach Policji jest zaufanie, które przełożony musi mieć do swojego podwładnego. Wysokie stanowiska kierownicze w Policji, ze względu na ich strategiczny charakter, wymagają nie tylko odpowiednich kwalifikacji i doświadczenia, ale także umiejętności budowania relacji opartych na zaufaniu. W takich przypadkach nie tylko formalne kryteria zatrudnienia mają znaczenie, ale również relacje interpersonalne oraz zdolność do współpracy. Przełożony, mając na uwadze cele organizacji, ma prawo do podejmowania decyzji, które mogą wpływać na skład kadrowy, w celu zapewnienia efektywności działania jednostki. W związku z tym, zaufanie i umiejętność współpracy stają się kluczowymi aspektami, które mogą decydować o predyspozycjach policjanta do piastowania wysokich stanowisk kierowniczych. Funkcjonariusz w czasie całej służby pozostaje podporządkowany przełożonym, którzy w zależności od bieżących potrzeb kadrowych i organizacyjnych mogą kształtować warunki służby w celu zagwarantowania optymalnej realizacji zadań służbowych. O ile wystąpią rzeczywiste i konkretne zdarzenia przemawiające przeciwko pozostawieniu określonego funkcjonariusza na dotychczasowym stanowisku, decyzji o zwolnieniu z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji nie można przypisać cechy dowolności. W wyłącznej gestii organu pozostaje ocena dalszej przydatności danego funkcjonariusza do służby na określonym stanowisku i z tych względów, jeżeli zdaniem przełożonego interes służby wymaga zwolnienia policjanta z konkretnego stanowiska w celu zapewnienia realizacji zadań przypisanych do tego stanowiska, organ może skorzystać z uprawnienia, o jakim mowa w art. 37a pkt 1 ustawy. Jedynym ograniczeniem w takiej sytuacji jest obowiązek wskazania prawdziwych i skonkretyzowanych okoliczności faktycznych uzasadniających decyzję organu, co w niniejszej sprawie zostało spełnione. Przepis ten – dla spełnienia zawartej w nim normy – nie wymaga jednak, wbrew twierdzeniom skarżącego, aby przełożony wskazał, jakie to będzie stanowisko. Nie zawiera też wymogu wskazania celu przeniesienia funkcjonariusza do dyspozycji przełożonego. Z uwagi na przedstawiony powyżej stosunek służbowy policjanta oraz możliwość jego władczego kształtowania przez przełożonego, wybór właściwego postępowania wobec podległych mu funkcjonariuszy należał właśnie do organu I instancji. Przepis art. 37a ustawy o Policji pozwala bowiem – w przypadkach w nim wskazanych – na czasowe przeniesienie zwolnionego policjanta do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Przepis ten został prawidłowo wskazany jako materialnoprawna podstawa podjętych decyzji, nie jest władny do oceny działań Komendanta, który dobiera podwładnych pod względem skutecznego wykonywania powierzonych zadań. W takiej sytuacji również interes służby polegający na obowiązku zapewnienia właściwego funkcjonowania jednostek Policji przeważać będzie nad indywidualnym interesem policjanta. Każdy policjant winien jest podporządkować się szczególnej dyscyplinie służbowej, wyrażającej się w potrzebie pełnienia służby w tej jednostce, i na takim stanowisku, na którym - w ocenie przełożonych - jego umiejętności i osiągnięcia zawodowe zostaną najlepiej wykorzystane dla potrzeb służby. Policjant pozostający w służbie musi liczyć się z tym, iż z racji administracyjnoprawnego charakteru stosunku służbowego poddaje się z góry narzuconej możliwości kształtowania tego stosunku przez właściwego przełożonego, który jednostronnie i władczo weryfikuje istotne składniki tego stosunku. Przedmiotowe rozstrzygnięcie nie zmierza do zakończenia stosunku służbowego skarżącego. W okresie pozostawania w dyspozycji zachowane zostaje ponadto wynagrodzenie policjanta (art. 121 ust. 1 ustawy o Policji). W konsekwencji powyższego, chybione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 37a pkt 1 ustawy o Policji. Reasumując Sąd uznał, że zarówno Komendant Główny Policji, jak i Minister Spraw Wewnętrznych wyjaśnili stan faktyczny i prawny sprawy. W sposób wystarczający dokonali oceny materiału dowodowego sprawy, wskazali fakty uznane za udowodnione, dowody, na których się oparto, zaś w uzasadnieniu prawnym wskazano i przeanalizowano podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.). Decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane w oparciu o art. 107 § 1 k.p.a. Organy nie naruszyły zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy, wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy (art. 77) i oceniły na podstawie całokształtu materiału dowodowego, że zasadnym jest zastosowanie dyspozycji art. 37 a ustawy o Policji (arf. 80 k.p.a.). Organy nie naruszyły także art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W sprawie niniejszej zgromadzone dowody były bowiem wystarczające do poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do zastosowania art. 32 ust. 1 w zw. z art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w sposób wyczerpujący uzasadnił swoje stanowisko i wykazał, dlaczego interesowi służby należy przyznać prymat nad interesem skarżącego. Ponadto podkreślić należy, że kognicja Sądu ogranicza się do badania zgodności z prawem wydanych przez organy Policji rozkazów personalnych, nie zaś do oceny celowości bądź słuszności podjętych działań. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło