II SA/Wa 1332/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-03-15

Skład orzekający: Iwona Dąbrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i dochody, mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, mimo wielokrotnych wezwań sądu do przedstawienia stosownych dokumentów. Brak usunięcia wątpliwości co do stanu majątkowego uniemożliwia uwzględnienie wniosku o prawo pomocy zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw. Sąd wezwał skarżącego do przedstawienia dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i dochody, jednak skarżący nie usunął wszystkich wątpliwości i nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów, co doprowadziło do odmowy przyznania prawa pomocy przez sąd.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I. S. z dnia 24 sierpnia 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi I. S. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - Postanowieniem z dnia 26 września 2012 r. referendarz sądowy odmówił I. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł sprzeciw. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W wyniku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W treści formularza wniosku z dnia 24 sierpnia 2012 r. I. S. oświadczył, że wraz z żoną utrzymuje się z przyznanego mu świadczenia rentowego w wysokości 1.633, 89 zł brutto. Oświadczył, że zarówno on, jak i jego żona nie posiadają żadnego majątku i oszczędności. Nadto stwierdził, że żona nie pracuje. Do wniosku skarżący nie dołączył żadnych dokumentów źródłowych potwierdzających zamieszczone we wniosku informacje. Pismem z dnia 31 sierpnia 2012 r. skarżący został wezwany do przedstawienia, dokumentów źródłowych poświadczających dochody oraz możliwości płatnicze, tj.: kserokopii wyciągu z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, oświadczenia wskazującego, czy żona skarżącego jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna (z prawem lub bez prawa do zasiłku), kserokopii rachunków lub faktur wskazujących wysokość stałych miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym, kserokopii zeznania o wysokości dochodu osiągniętego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2011 (ewentualnie zeznania rocznego o poniesionej stracie) lub zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu lub obrotu z tytułu działalności gospodarczej za 2011 r. Ponadto wezwano skarżącego do złożenia kserokopii dokumentu wskazującego wysokość przychodu (dochodu) lub straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za miesiąc lipiec 2012 r., a także oświadczenia zawierającego informacje, czy nieruchomości wymienione w rubryce nr 2.1, 2.2 urzędowego formularza wniosku PPF stanowią własność skarżącego lub jego żony. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący złożył do akt pismo, w którym oświadczył, że wprawdzie posiada rachunek bankowy dotyczący prowadzonej działalności gospodarczej, ale rachunek ten objęty jest zajęciem komorniczym w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, przy czym na rachunku tym figuruje ujemne saldo związane z zaległym kredytem obrotowym. Stwierdził też, że żona nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy. Natomiast w odniesieniu do wezwania w części dotyczącej prowadzonej działalności gospodarczej i osiąganego z tego tytułu dochodu, oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej pod firmą [...], a jest jedynie zarządcą przymusowym tego przedsiębiorstwa, ustanowionym przez sąd. Wyjaśnił, że z tego powodu nie może przedstawić dokumentów potwierdzających wysokość przychodu osiągniętego z tej działalności, a znikoma, jak stwierdził, działalność firmy prowadzona jest na rachunek przeciwników procesowych w sprawie o wydanie tego przedsiębiorstwa. Dodał również, że nie posiada deklaracji PIT za 2011 r., ponieważ wszelkie dokumenty dotyczące działalności gospodarczej zostały skradzione, co uniemożliwiło mu złożenia stosownego rozliczenia podatkowego. Zaznaczył, że o fakcie tym powiadomił urząd skarbowy i Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Poza tym wyjaśnił, że nieruchomości, które wymienił w formularzu nie są formalnie przedmiotem własności ani jego, ani jego żony, ale uważa się za ich właściciela, a w sprawie tych nieruchomości toczą się dwa postępowania sądowe w przedmiocie uzgodnienia treści ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym. Do pisma skarżący dołączył kopie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego i zakazu wypłat wystawione przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] w dniu [...] sierpnia 2011 r., kopię postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. (sygn. akt [...] ) w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia roszczenia powodów A. i I. S. poprzez ustanowienie zarządu przymusowego nad wyżej wymienionym przedsiębiorstwem, oświadczenie A. S. z dnia [...] września 2012 r. o braku rejestracji jako osoby bezrobotnej, a także rachunki za energię elektryczną i wodę – w średniej miesięcznej wysokości wynoszącej ok. 490 zł. W związku z wątpliwościami Sądu co do sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego, Sąd pismem z dnia 4 grudnia 2012 r. wezwał skarżącego do nadesłania dokumentów i oświadczeń o wysokości aktualnych źródłach utrzymania za ostatnie 3 miesiące, dokumentu (wyciągu z rachunku bankowego), z którego wynika rzeczywista wysokość uzyskiwanego dochodu z zarządu nad przedsiębiorstwem, informacji na co przeznaczany jest dochód uzyskiwany z zarządu, informacji czy skarżący pobiera wynagrodzenie za sprawowany zarząd, a jeżeli tak to w jakiej wysokości, informacji czy w toku sprawowania zarządu doszło do zmiany sposobu jego wykonania za zgodą sądu, wyciągu z rachunku założonego na potrzeby prowadzonej działalności, szacunkowego zestawienia dochodu osiągniętego w 2011 r., popartego stosowymi wyciągami z rachunku za ten okres. Jednocześnie Sąd wezwał skarżącego do udzielenia informacji czy pełnomocnik procesowy skarżącego występujący w postępowaniu cywilnym jest pełnomocnikiem z wyboru, jeżeli tak to należy wskazać źródło finansowania tak udzielonej pomocy prawnej, a jeżeli jest pełnomocnikiem z urzędu to należy nadesłać postanowienie sądu o jego ustanowieniu. W odpowiedzi na wezwanie skarżący podniósł, że wraz z żoną utrzymują się z otrzymywanej przez niego renty w wysokości 1358 zł, nie pobiera wynagrodzenia za sprawowany zarząd przedsiębiorstwem, zarządzane przedsiębiorstwa nie przynosi dochodu, ponieważ wszelki przychód przeznaczany jest na pokrycie kosztów jego bieżącego utrzymania i spłatę zaległości, w związku ze znikomą skala działalności przedsiębiorstwa nie został założony rachunek bankowy na potrzeby zarządu. Ponadto skarżący wyjaśnił, że nie doszło do zmiany sposobu wykonywania zarządu, a pełnomocnik w sprawie sądowej jest pełnomocnikiem z wyboru, którego pomoc prawna finansowana była e środków pochodzących z działalności gospodarczej. Pismem z dnia 9 stycznia 2013 r. Sąd wezwał skarżącego do nadesłania kserokopii rachunków lub faktur wskazujących na wysokość stałych miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym, tj. opłaty za energię elektryczną, gaz czynsz oraz kserokopii bądź wydruku dokumentującego wysokość otrzymywanego świadczenia rentowego z ZUS. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie. Oceniając złożone oświadczenia skarżącego należy wskazać, że zgodnie z art. 255 P.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Wykazanie zatem sytuacji majątkowej jest każdorazowo obowiązkiem wnioskodawcy, bowiem sąd administracyjny nie prowadzi w tym zakresie postępowania z urzędu. Tym samym, zgodnie z wolą ustawodawcy, wydanie prawidłowego orzeczenia w zakresie prawa pomocy możliwe jest tylko wówczas, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony. W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. Skarżący nie uczynił bowiem zadość doręczonemu wezwaniu z dnia 9 stycznia 2013 r. i nie wykazał sytuacji majątkowej w prowadzonym gospodarstwie domowym, tj. nie usunął budzącego wątpliwości oświadczenia co do aktualnej wysokości źródła swojego utrzymania i stanu majątkowego. Nadesłane przez skarżącego dokumenty i oświadczenia nie dają podstaw do jednoznacznego ustalenia sytuacji majątkowej skarżącego i jego możliwości płatniczych, w szczególności w zakresie wysokości osiąganego dochodu (źródeł utrzymania) oraz posiadanych oszczędności. W konsekwencji, I. S. nie usunął budzącego wątpliwości oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a tym samym nie wykazał przesłanek określonych w art. 246 § 1 P.p.s.a. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie 246 § 1 w związku z art. 260 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło