II SA/Wa 1334/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-21
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Danuta Kania, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Zarządu Dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego narusza prawo, jeśli organ nie zbadał w sposób należyty wyjątków od kryteriów formalnych, wynikających z ciężkiej sytuacji zdrowotnej i braku tytułu prawnego do zajmowanego lokalu?Ratio decidendi
Uchwała Zarządu Dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego narusza prawo, jeśli organ nie zbadał w sposób należyty wyjątków od kryteriów formalnych, wynikających z ciężkiej sytuacji zdrowotnej wnioskodawcy oraz braku tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Organ administracji publicznej ma obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy i odniesienia się do wszystkich istotnych okoliczności, w tym dokumentów potwierdzających trudną sytuację zdrowotną i faktyczny brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, co może uzasadniać zastosowanie przepisów wyłączających stosowanie podstawowych kryteriów.Stan faktyczny
Skarżąca B. D. wniosła skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy odmawiającą jej zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. Organ odmówił, powołując się na przekroczone kryterium metrażowe oraz posiadany tytuł prawny do wynajmowanego lokalu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów, wskazując na swoją ciężką sytuację zdrowotną, która uniemożliwia jej powrót do pracy i wpływa na jej dochody, a także na fakt utraty tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Andrzej Góraj Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant starszy referent – Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi B. D. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu – stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały –
Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia sposobu zadysponowania mieszkaniowym zasobem miasta stołecznego Warszawy, działając na podstawie § 45 pkt 2, 4 i 5 i § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy Wola, stanowiącego załącznik Nr 17 do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r., poz.420.), § 6 pkt 8 uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r., poz. 6725.) oraz § 4 i § 22 ust. 5 oraz § 24 ust. 1 uchwały Nr LVII1/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937ze zm.) uchwalił, co następuje:
§ 1
Zarząd Dzielnicy [...] nie wyraża zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu Pani B. D., zamieszkała: ul. [...] m. [...] w W.
§ 2
Wykonanie uchwały Zarząd Dzielnicy [...] powierza Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...].
§ 3
Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
W uzasadnieniu uchwały podano, że skarżąca B. D. (lat 57), ubiega się o najem lokalu, a ostatni adres stałego zameldowania posiadała w lokalu nr [...] przy ul. [...] w K., którego była właścicielem i który to lokal sprzedano w 2010 r. W złożonym oświadczeniu podała, że w 2010 r. przyjechała do W. , pracowała w szpitalu w M. w tym czasie zamieszkiwała w wynajmowanych lokalach między innymi przy: ul. [...], ul. [...], ul. [...], ul. [...], ul. [...]. Obecnie wg oświadczenia zamieszkuje z osobą obcą w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., który wynajmuje na podstawie umowy z dnia [...] lutego 2017 r. i lokal ten składa się z 1 pokoju, aneksu kuchennego oraz łazienki, a powierzchni użytkowa wynosi 29,00 m2, powierzchnia mieszkalna 21,28 m2 (pomiar własny). W lokalu zamieszkują 2 osoby i na jedną osobę przypada 10,64 m2 powierzchni mieszkalnej. Skarżąca posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, a jej średni miesięczny dochód wynosi 1.278,14 zł. W tym stanie rzeczy Komisja Mieszkaniowa sprawę zaopiniowała negatywnie, zaś wniosek został rozpatrzony na podstawie § 4 i § 22 ust. 5 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, tj. przekroczone kryterium metrażowe oraz posiadany tytuł prawny do wynajmowanego lokalu na podstawie umowy najmu lokalu z dnia [...] lutego 2017 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca B. D. wniosła u stwierdzenie nieważności uchwały, zarzucając jej naruszenie art. 2 i 7 Konstytucji oraz uchwały Nr LVII1/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy. W uzasadnieniu podała, że przy jej podejmowaniu nie uwzględniono treści § 5 ust. 2 pkt 3) lit. a) i b), które mają w jej sprawie zastosowanie. Mianowicie w 2013 r. stwierdzono u niej zwyrodnienie stawu kolanowego i konieczność przeprowadzenia operacji wymiany stanu kolanowego. Do tej pory jednak nie można było wykonać tej operacji, ponieważ najpierw miała dwa rozległe zawały serca w 2014 i 2015 r., potem owrzodzenie podudzi i w następstwie tego przeszczep skóry w 2016 r. Trzy miesiące po powrocie do pracy dostała sepsy, trafiła do szpitala, a potem przebywałam na zwolnieniu lekarskim do marca 2017 r., znów powróciła do pracy, a w czerwcu 2017 r. ponownie dostałam sepsy. W szpitalu stwierdzono, że choruje również na [...], które zostały operacyjnie usunięte. W tej sytuacji nie może już wrócić do pracy, zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] listopada 2014 r. do [...] marca 2020 r. Aktualnie porusza się o kulach, zaś utrzymuje się z wcześniejszej emerytury w wysokości 1103,85 zł netto, a po potrąceniu komorniczym dostaje "na rękę" 776,42 zł. Z kolei mieszkanie wynajmuje za kwotę 1100,- zł miesięcznie, a za wiedzą właścicielki mieszkania, mieszka wspólnie ze swoim znajomym, który dokłada się do połowy czynszu, chociaż nie zawsze. Aktualnie nie ma możliwości podjęcia pracy i nie może liczyć na pomoc ze strony dzieci, gdyż jeden syn jest niewidomy od urodzenia, a drugi ma dwoje dzieci i jego zarobki nie pozwalają na utrzymanie zarówno jego rodziny, jak i pomoc czy alimenty dla niej. Otrzymuje pomoc i zasiłki celowe z OPS i podjęła starania o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, wówczas jej dochody netto z emerytury wystarczą na utrzymanie lokalu komunalnego.
W odpowiedzi na skargę, Zarząd Dzielnicy [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 10 grudnia 2018 r. podtrzymała stanowisko skarżącej podkreślając, że wymieniona sygnalizowała wcześniej okoliczności dotyczące jej ciężkiej sytuacji zdrowotnej, podobnie jak OPS, jednakże organ nie zweryfikował tej informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści § 4 uchwały nr LVIII/1751/2009 rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z Nr 132, poz. 3937), który stanowił materialnoprawną podstawę uchwały, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom:
1) które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto
2) w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego.
Natomiast w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że w wynajmowanym przez skarżącą lokalu, na jedną osobę przypada 10,64 m2. W ten sposób rzeczywiście została przekroczona norma powierzchni 6,00 m2 zawarta w § 4 pkt 1.
Jednakże w myśl § 5 ust. 2 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., postanowień § 4 pkt 1 nie stosuje się do osób:
3) pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej:
a) niepełnosprawność wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania,
b) ciężką, przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżąca załączyła do wniosku karty informacyjne z leczenia szpitalnego z Centrum Medycznego [...] Sp. z o. o. w W., ze Szpitala [...] w W. z dnia [...] listopada 2017 r., z Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego w O. z dnia [...] lipca 2017 r., z [...] Centrum Leczenia Chorób [...] w O. z dnia [...] lipca 2017 r., ze Szpitala Klinicznego [...] w W., z Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego w W. z dnia [...] lipca 2018 r., ze Szpitala [...] w W. z dnia [...] września 2016 r., z Wojskowego Instytutu Medycznego Centralnego Szpitala Klinicznego MON z [...] października 2015 r. i z Instytutu [...] im. [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Jednakże organ w żadnym stopniu nie ustosunkował się do powyższych dokumentów i nie odniósł się do nich w kontekście cytowanego już wyżej przede wszystkim § 5 ust. 2 pkt 3 lit. b uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. i nie zbadał, czy wykazane tam choroby można uznać za ciężkie i przewlekłe. Nie odniósł się również do § 5 ust. 2 pkt 3) uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. i nie ocenił, czy choroby te pozostają w związku z warunkami mieszkaniowymi.
Niezależnie od powyższego skarżącą B. D. orzeczeniem Miejskiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...] marca 2018 r. – które zostało załączone do akt sprawy – zaliczono do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Jednakże organ również tego nie zbadał pod kątem § 5 ust. 2 pkt 3 lit. b uchwały z dnia 9 lipca 2009 r.
Gdyby natomiast uczynił zadość owej powinności, to mogłoby się okazać, że kryterium metrażowe zawarte w § 4 pkt 1 uchwały, nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie i nie można byłoby się na ten przepis powołać w zaskarżonej uchwale.
Ponadto organ bezkrytycznie wskazuje w uchwale, że skarżąca posiada tytuł prawny do wynajmowanego lokalu na podstawie umowy najmu lokalu z dnia [...] lutego 2017 r. co miałoby świadczyć, że nie jest osobą bezdomną w rozumieniu § 4 pkt 1 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. Jednakże absolutnie nie poddał analizie dowodowej pisma Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w którym wskazuje się, że " Pani B. D. zalegała z opłatami za lokal. (...) Z uwagi na stan zdrowia Pani B. właścicielka przez kilka miesięcy nie wypowiedziała umowy najmu. W listopadzie 2017 r. nastąpiło jednak wypowiedzenie umowy".
A zatem – wbrew stanowisku organu – skarżąca według powyższego pisma, nie posiada tytułu do wynajmowanego lokalu na podstawie umowy najmu z dnia [...] lutego 2017 r. W tej sytuacji obowiązkiem organu było zbadać powyższą kwestię, a nie wypowiadać się o niej całkowicie gołosłownie.
Niezależnie od powyższego organ w zaskarżonej uchwale przytoczył, jako podstawę materialnoprawną przepis § 22 ust. 5 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. w myśl którego, odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1, potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku.
Jednakże w żaden sposób nie odniósł się do tego przepisu w uzasadnieniu uchwały i zbadanie przez Sąd zasadności jego zastosowania, jest niemożliwe.
Zatem rozpoznając na nowo sprawę, Zarząd Dzielnicy [...] weźmie pod uwagę poczynione powyżej przez Sąd rozważania prawne i ujęte w nich wątpliwości, oraz dostosuje się do wskazań odnośnie zbadania sprawy pod kątem § 5 ust. 2 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. i wykazanego powyżej pisma Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 2018 r., jak również uzasadni zastosowanie § 22 ust. 5 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 147 § 1 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło