II SA/Wa 1336/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej oddala skargę Minister Obrony Narodowej decyzja z [...] czerwca 2024 r. nr [...], działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej "k.p.a." oraz art. 460 w zw. z art. 459 pkt 1 oraz art. 461 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2024 r. poz. 248) po rozpoznaniu odwołania [...] W. K. (skarżący, zainteresowany) z [...] maja 2024 r. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S. (znak sprawy: [...]) z [...] maja 2024 r. o ustaleniu prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pan [...] W. K. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] marca 2024 r. na mocy rozkazu personalnego (pkt 1) Dyrektora Departamentu Kadr MON Nr [...] z [...] stycznia 2024 r. wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. W dniu [...] kwietnia 2024 r. zainteresowany przedłożył do wojskowego organu emerytalnego w S. wniosek o wypłatę świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, przysługującego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Dyrektor WBE w S. decyzją (znak sprawy: [...]) z [...] maja 2024 r. przyznał wnioskodawcy prawo do przedmiotowego świadczenia pieniężnego. Wojskowy organ emerytalny w S. przy ustalaniu wysokości przedmiotowego świadczenia pieniężnego zastosował regulację zawartą w art. 461 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, która stanowi, że w przypadku wypowiedzenia przez żołnierza zawodowego stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w okresie dwunastu miesięcy od dnia objęcia przez tego żołnierza wyższego stanowiska służbowego lub stanowiska służbowego o tym samym stopniu etatowym, lecz z wyższą grupą uposażenia - do podstawy wymiaru tego świadczenia pieniężnego przyjmuje się uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym. Powyższa decyzja została doręczona wyżej wymienionemu w dniu [...] maja 2024 r. W dniu 9 maja 2024 r. (data stempla pocztowego) odwołujący za pośrednictwem operatora pocztowego skierował odwołanie do Ministra Obrony Narodowej od powyższej decyzji Dyrektora WBE w S. (data wpływu do organu odwoławczego: 24 maja 2024 r.). Odwołujący zaskarżonej decyzji zarzucił nieprawidłowe naliczenie kwot dotyczących uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego oraz dodatku o charakterze stałym za długoletnią służbę wojskową. W jego opinii organ emerytalny powinien dokonać naliczenia powyższych składników uposażenia z uwzględnieniem stawek uposażenia wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 lutego 2024 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2024 r., poz. 222), gdyż wprowadzone stawki zgodnie z treścią rozporządzenia obejmują wszystkich żołnierzy od dnia 1 stycznia 2024 r. W uzasadnieniu odwołania zarzucił organowi emerytalnego, nierozpoznanie sprawy co do jej istoty poprzez błędne przyjęcie wykładni, wynikające z naliczenia przysługującego mu świadczenia pieniężnego, uwzględniając stawkę uposażenia wynoszącą 8 500 zł zamiast 10 200 zł, według starych nieaktualnych stawek określonych w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 marca 2024 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz.U. poz. 608). Końcowo zaś stwierdził, że w jego ocenie wojskowy organ emerytalny dokonał niedozwolonego rozszerzenia interpretacji na jego niekorzyść, gdyż powinien zastosować wykładnię literalną przepisu art. 461 ustawy o obronie Ojczyzny. Przyjmując bowiem hipotetycznie, że w przypadku przeniesienia służbowego do Ośrodka Rozpoznania Obrazowego z tą samą grupą uposażenia U15A, należności pieniężne związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej zostałyby wyrównane o kwoty podwyżek uposażenia. W związku z podniesionymi powyżej argumentami odwołujący wniósł o rozpoznanie sprawy co do jej istoty przez organ II instancji. Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, pismem z 31 maja 2024 r., w ramach postępowania uzupełniającego wystąpił do Dowódcy Ośrodka [...] o przesłanie dodatkowych dokumentów dotyczących pełnienia służby przez odwołującego. W dniu 10 czerwca 2024 r. wymagane dokumenty wpłynęły do Ministerstwa Obrony Narodowej, co umożliwiło rozpatrzenie odwołania. W uzasadnieniu wymienionej na wstępie decyzji Minister Obrony Narodowej wskazał, że zgodnie z art. 459 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny - żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 458, przysługuje przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Jak wynika z art. 460 ust. 1 ustawy, przedmiotowe świadczenie pieniężne przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat. Do tego okresu dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1 ustawy, tj. Policji, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Straży Marszałkowskiej, Służby Celno-Skarbowej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego. W przypadkach wskazanych w art. 460 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, przedmiotowe świadczenie przysługuje również żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 15 lat. Natomiast w myśl art. 461 wyżej cyt. ustawy, w przypadku wypowiedzenia przez żołnierza zawodowego stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w okresie 12 miesięcy od dnia objęcia przez tego żołnierza zawodowego wyższego stanowiska służbowego albo stanowiska służbowego o tym samym stopniu etatowym, lecz z wyższą grupą uposażenia podstawę wymiaru należności, o których mowa w art. 458 oraz art. 459 pkt 1 i 2 ustala się, przyjmując uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym. Z wykładni językowej cytowanego wyżej przepisu wynika, że przesłanką do zastosowania art. 461 danej ustawy jest sytuacja, gdy stan faktyczny sprawy wskazuje na objęcie obowiązków przez żołnierza na wyższym stanowisku służbowym (zarówno zaszeregowanym do wyższego stopnia wojskowego, jak i wyższej grupy uposażenia), a następnie złożenie przez niego wypowiedzenia stosunku służbowego w okresie 12 miesięcy od daty objęcia wyższego stanowiska służbowego. Poza sporem jest, iż wyżej wymieniony spełnia kryteria nabycia prawa do przedmiotowego świadczenia ze względu na posiadanie ponad 15-letniego stażu nieprzerwanej służby wojskowej. Z dokumentacji sprawy wynika, że odwołujący: - do dnia 5 listopada 2023 r. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku oficer - Szef Wydziału - Dowództwo [...] ([...]) - zaszeregowanym do grupy uposażenia – U15A; - z dniem [...] listopada 2023 r. został wyznaczony na stanowisku służbowym - Szef Wydziału - Wydział [...] - Ośrodek [...], zaszeregowanym do wyższej grupy uposażenia - U15B; - z dniem [...] grudnia 2023 r. objął obowiązki na powyższym stanowisku służbowym; - wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej odwołującego zarejestrowano w dniu [...] grudnia 2023 r. w Kancelarii Jawnej Ośrodka [...]. Powyższe zestawienie dat objęcia obowiązków i złożenia wypowiedzenia jednoznacznie wskazuje, że wobec odwołującego winien być zastosowany przepis art. 461 ustawy o obronie Ojczyzny. Zdaniem organu przepis art. 461 ustawy o obronie Ojczyzny jest jednoznaczny w swej treści i nie budzi wątpliwości. W przypadku stwierdzenia przesłanek do zastosowania cytowanego przepisu wojskowy organ emerytalny ustalając wysokość świadczenia pieniężnego winien uwzględnić uposażenie, które przysługiwało żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym (tj. w dacie zajmowania tego stanowiska), zgodnie z grupą uposażenia określoną odrębnymi przepisami i uposażeniem, które zostało mu wypłacone. Wobec tego, że ostatnim dniem zajmowania przez odwołującego stanowiska służbowego zaszeregowanego do grupy uposażenia U-15A był 5 listopada 2023 r., to tę datę powinien przyjąć organ do obliczenia przedmiotowego świadczenia pieniężnego. Skoro celem rozwiązania przyjętego w art. 461 ustawy, jest ograniczenie zjawiska odchodzenia ze służby żołnierzy zawodowych zaraz po otrzymanym awansie, to niewątpliwie cel taki można osiągnąć wówczas, gdy wszystkie składniki uposażenia przy wyliczaniu należności związanych z odejściem ze służby uwzględnione będą w wysokości należnej na poprzednio zajmowanym stanowisku. Zatem z uwagi na ówcześnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 marca 2023 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz.U. poz. 608), które mają zastosowanie do ustalania wysokości uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r., sporne świadczenie pieniężne winno uwzględniać stawkę uposażenia z przedmiotowego rozporządzenia w wysokości 8 500 zł. Brak jest zatem podstaw prawnych do uwzględnienia żądania odwołującego i przyjęcia zwaloryzowanej stawki uposażenia wynoszącej 10 200 zł, bowiem powyższa kwota uposażenia nie przysługiwała w ostatnim dniu pełnienia służby przez odwołującego na poprzednim stanowisku służbowym. Gdyby ustawodawca chciał uwzględnić waloryzację uposażenia, przepis art. 461 cyt. ustawy zawierałaby analogiczną normę jak to jest wyszczególnione w art. 450 cyt. ustawy regulującym kwestie wysokości uposażenia żołnierzy zawodowych pozostających w okresie pozostawania w dyspozycji albo w okresie urlopu. Przedmiotowy przepis bowiem stanowi, że ta grupa żołnierzy zawodowych otrzymuje uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość. W obowiązującym przepisie art. 461 cyt. ustawy takiego zapisu nie ma. Mając na uwadze powyższe, z uwagi na fakt, że w dacie 5 listopada 2023 r., odwołujący legitymował się ponad 22-letnim stażem służby wojskowej, w myśl § 31 pkt 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 stycznia 2023 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz.U. poz. 149 z późn. zm.) wysokość przysługującego dodatku za długoletnią służbę wojskową będzie wynosiła 1 870 zł (8 500 x 22%). Organ II instancji podkreślił, że przepis art. 461 ustawy o obronie Ojczyzny jest tożsamy z regulacją zawartą w poprzednio obowiązującym art. 97a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 536). Tym samym ustawodawca utrzymał w nowych przepisach regulację ograniczającą wysokość świadczenia pieniężnego przysługującego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej do kwoty uposażenia przysługującego na poprzednim stanowisku służbowym. Dlatego, w ocenie organu odwoławczego, dotychczasowe orzecznictwo sądowe potwierdza prawidłowość przedstawionej wyżej interpretacji aktualnie obowiązujących przepisów (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 lutego 2017 r. sygn. II SA/Sz 1334/16, wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1475/19; z dnia 30 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 696/22; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 5021/21). Zatem w niniejszej sprawie wojskowy organ emerytalny w S. prawidłowo ustalił wysokość przysługującego świadczenia pieniężnego. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 459 pkt 1 w zw. z art. 461 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, iż ostatnim dniem pełnienia służby przez skarżącego był dzień 5 listopada 2023 r. (dzień złożenia przez niego wypowiedzenia stosunku służbowego), a nie dzień 31 marca 2024 r. (dzień zwolnienia z zawodowej służby wojskowej), co skutkowało błędnym naliczeniem należności przysługujących skarżącemu w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, a to bez uwzględnienia stawek uposażenia obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji w związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 lutego 2024 r., a zatem w czasie kiedy skarżący pełnił jeszcze zawodową służbę wojskową, a oparcie decyzji na stawkach uposażenia obowiązujących w dacie złożenia przez skarżącego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, tj. na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 marca 2023 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Mając na uwadze powyższe zarzuty, wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w myśl art. 459 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 458, przysługują przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. W ocenie skarżącego ostatnim dniem pełnienia przez niego służby był dzień 31 marca 2024 r., a nie dzień złożenia przez niego wypowiedzenia stosunku służbowego w dniu 5 listopada 2023 r. Gdyby ustawodawca chciał, aby sporna należność była ustalana na dzień wypowiedzenia stosunku służbowego, to z pewnością wprost użył by takiego zwrotu. Natomiast ustawodawca posłużył się pojęciem "ostatni dzień pełnienia służby", którego nie można rozumieć inaczej, jak tylko dzień, w którym ustaje stosunek służbowy. Skarżący mógł przecież, jeszcze w dniu 30 marca 2024 r. cofnąć swoje oświadczenie o wypowiedzeniu stosunku służbowego, albowiem do tego dnia pozostawał w służbie. Celem wypowiedzenia stosunku służbowego jest jego rozwiązanie po upływie okresu wypowiedzenia, a nie w dniu jego złożenia. Tym samy skarżący pozostawał w służbie do dnia 30 marca 2024 r. i wobec tego do naliczenia przysługujących mu należności powinny mieć zastosowanie przepisy obowiązujące w dniu 30 marca 2024 r., w tym w szczególności rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 lutego 2024 r., a nie nieobowiązujące w tej dacie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 marca 2023 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. W ten sposób skarżący otrzyma kwotę 1 360 zł netto miesięcznie niższą niż wynikającą z decyzji, czyli 16 320 zł rocznie, która stanowi wartość przedmiotu sporu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga w niniejszej sprawie podlega oddaleniu. W sprawie nie jest sporna zarówno data złożenia przez skarżącego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej – [...] grudnia 2023 r., jak i to, że wypowiedzenie miało miejsce przed upływem dwunastu miesięcy od dnia objęcia przez skarżącego nowego stanowiska służbowego w dniu [...] listopada 2023 r. Nie jest również sporne, że do obliczenia wysokości należności przysługujących skarżącemu zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej należy zastosować stawkę uposażenia według grupy uposażenia U 15A. W sprawie sporna jest natomiast wysokość stawki uposażenia zasadniczego, którą należało przyjąć do obliczenia wysokości należności przysługujących skarżącemu, tj. stawkę uposażenia w grupie U 15A w wysokości 8 500,00 zł zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 marca 2023 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych - Dz.U. z 2023 r. poz. 608 (zastosowaną przez organy), czy też stawkę uposażenia w grupie U 15A w wysokości 10 200,00 zł zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 lutego 2024 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Zgodnie z art. 461 ustawy o obronie Ojczyzny w przypadku wypowiedzenia przez żołnierza zawodowego stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w okresie 12 miesięcy od dnia objęcia przez tego żołnierza zawodowego wyższego stanowiska służbowego albo stanowiska służbowego o tym samym stopniu etatowym, lecz z wyższą grupą uposażenia podstawę wymiaru należności, o których mowa w art. 458 oraz art. 459 pkt 1 i 2, ustala się, przyjmując uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym. Podstawę wymiaru powyższych należności stanowi zatem "uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym". Wyjaśnienia w sprawie wymaga jednak, co należy rozumieć pod pojęciem "uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym". W ocenie Sądu, jest to uposażenie, które przysługiwało żołnierzowi i było mu wypłacane na poprzednio zajmowanym stanowisku, w dacie zajmowania tego stanowiska, zgodnie z wysokością stawki w przyznanej grupie uposażenia, określonej odrębnymi przepisami. Nie można zatem zgodzić się z zaprezentowaną w skardze wykładnią art. 461 ustawy o obronie Ojczyzny, która zmierza do wykazania, że w związku ze zmianą przepisów dotyczących wysokości stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, która nastąpiła po objęciu przez skarżącego nowego stanowiska służbowego, zastosowanie w sprawie winny mieć przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 16 lutego 2024 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Skarżący nigdy bowiem nie otrzymywał uposażenia w grupie U 15A w nowej stawce przyjętej w rozporządzeniu MON z dnia 16 lutego 2024 r. Działanie nowych przepisów, mających zastosowanie od 1 stycznia 2024 r. nie rozciąga się wstecz, co oznacza, że należne i wypłacone skarżącemu przed 6 listopada 2023 r. uposażenie nie zostanie przeliczone według nowych stawek dla celów ustalenia wysokości odprawy i ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Skarżący decydując się na odejście z zawodowej służby wojskowej w okresie 12 miesięcy od dnia objęcia wyższego stanowiska służbowego, winien mieć na uwadze konsekwencje prawne wynikające z art. 461 ustawy o obronie Ojczyzny. Ustawodawca nie pozostawił w tym zakresie organom administracyjnym luzu decyzyjnego, choć takiego stanowiska nie akceptuje skarżący. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.