II SA/Wa 1339/10
WyrokWSA w Warszawie2011-01-12
Skład orzekający: Ewa Pisula – Dąbrowska, Ewa Grochowska - Jung, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sam fakt toczącego się postępowania karnego przeciwko posiadaczowi broni palnej, dotyczącego przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu, uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń z powołaniem się na art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sam fakt prowadzenia postępowania karnego przeciwko posiadaczowi broni, które nie dotyczy przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, nie stanowi wystarczającej podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń. Organ administracji powinien przeprowadzić wszechstronną analizę okoliczności, w tym charakteru zarzucanego czynu oraz cech osobowości posiadacza broni, aby ocenić realną obawę użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.Stan faktyczny
S. L. posiadał pozwolenie na broń palną myśliwską, które zostało cofnięte decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji, a następnie utrzymane w mocy przez Komendanta Głównego Policji. Podstawą cofnięcia było toczące się przeciwko S. L. postępowanie karne o przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu. S. L. zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o broni i amunicji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując na brak uzasadnionej obawy użycia broni i brak dokładnego wyjaśnienia sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz decyzję ją poprzedzającą; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz S. L. kwoty tytułem kosztów postępowania i zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung Sędzia WSA Janusz Walawski Protokolant ref.staż. Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz S. L. kwotę zł 200 (dwieście zł) tytułem kosztów postępowania oraz kwotę 257 zł (dwieście pięćdziesiąt siedem zł) tytułem kosztów zastępstwa procesowego
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], cofającą S. L. pozwolenie na broń palną myśliwską.
Podstawą faktyczną powyższych decyzji było ustalenie, poczynione przez organ, iż S. L. jest oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 296a § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § k.k., czyli o to, iż jako wiceprezes zarządu w [...] S.A., potem dyrektor kopalni, odpowiedzialny za jej prawidłowe i optymalne funkcjonowanie na rynku, działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, nadużywał udzielonych mu uprawnień i "uprzywilejowywał" spółkę E., przyjmując w zamian od jej właścicieli korzyść majątkową w kwocie co najmniej 67.200 zł, przy czym z popełnienia tego przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu.
Organ wskazał jednocześnie, że zarzucane przestępstwo nie zostało sklasyfikowane przez prawodawcę, jako czyn przeciwko mieniu, ale nie jest to przeszkoda uniemożliwiająca zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w kontekście interesu społecznego – art. 7 kpa.
W ocenie Komendanta Głównego Policji, sam fakt toczenia się postępowania karnego przeciwko skarżącemu, oskarżonemu o popełnienie przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu, uzasadnia obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Od powyższego rozstrzygnięcia do tutejszego Sądu skargę złożył S. L., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W skardze zarzucono:
- naruszenie przepisów prawa materialnego – tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie istnieje uzasadniona obawa użycia broni przez skarżącego w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego,
- naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 k.p.a., przez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący nie był dotychczas karany i ma pozytywną opinię zarówno w miejscu zamieszkania, jak i w środowisku myśliwych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację prezentowaną w trakcie trwania postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie i zaskarżona decyzja winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, jako wadliwa.
W myśl art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), który znajduje zastosowanie w sprawie niniejszej oraz regulacji, zawartej w art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
W świetle treści wyżej powołanej normy prawnej, a także biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy, jej istota sprowadzała się do oceny tego, czy sam fakt prowadzenia przeciwko skarżącemu postępowania karnego, dotyczącego zarzutu popełnienia przez niego przestępstwa z XXXVI rozdziału kodeksu karnego zatytułowanego "Przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu", stanowi samoistną przesłankę, uzasadniającą wydanie skarżonej decyzji.
W ocenie tut. Sądu, odpowiadając na wyżej zadane pytanie, należy dokonywać rozłącznej analizy sytuacji, wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy, po słowach "w szczególności". Ustawodawca wymienił tam bowiem dwie różne przesłanki, uzasadniające cofnięcie pozwolenia na broń:
- skazanie prawomocnym orzeczeniem za popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu,
- toczenie się postępowania karnego o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu.
Przy czym podkreślić trzeba, iż zarzucane skarżącemu przestępstwo nie mieści się w kategorii przestępstwa przeciwko mieniu.
Powyższe przesłanki różni przede wszystkim sytuacja prawna strony.
W pierwszym przypadku mamy do czynienia z osobą prawomocnie skazaną. W takiej sytuacji występuje więc związanie erga omnes wyrokiem skazującym. Organy administracji ani sądy administracyjne nie mogą kwestionować takiego rozstrzygnięcia, ani też nie mają podstaw do badania okoliczności faktycznych czynu, za który strona została skazana.
W drugim przypadku mamy zaś do czynienia z sytuacją, gdy przeciwko stronie toczy się dopiero postępowanie o popełnienie przestępstwa. Do czasu prawomocnego skazania strona korzysta więc z konstytucyjne zagwarantowanej zasady domniemania niewinności.
Wychodząc z założenia, iż ustawodawca tworząc normy prawne zachowuje się w sposób racjonalny, brak jest przesłanek uzasadniających pogląd, iż ustawodawca chciał zrównać skutki prawne skazania i toczenia się postępowania karnego wbrew wyżej powołanemu nadrzędnemu domniemaniu.
Wobec powyższych rozważań, w ocenie tut. Sądu, w sytuacji, gdy strona nie została prawomocnie skazana za popełnienie któregokolwiek z przestępstw, wymienionych w omawianym przepisie, a toczące się przeciwko skarżącemu postępowanie karne nie dotyczy przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu, organ administracji nie powinien stosować swoistego automatyzmu przy odmowie wydawania pozwolenia na broń, czy cofaniu wydanych już zezwoleń. W takich sytuacjach organ winien prowadzić wszechstronne postępowanie dowodowe, pod kątem ustalenia istnienia uzasadnionej obawy użycia przez stronę broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Przedmiotowa obawa musi zaś mieć charakter realny. Powinna wynikać z analizy zachowania danej osoby, jej cech charakteru, stosunku do norm prawnych.
W sytuacji, gdy podstawą cofnięcia pozwolenia na broń jest jedynie fakt prowadzenia postępowania karnego wobec posiadacza broni, przedmiotowa obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego winna też być oceniana przez pryzmat charakteru zarzucanego czynu. Należałoby zatem poddać badaniu czyn pod kątem jego związku z posiadaniem broni, czy obowiązkami ciążącymi na posiadaczu broni. Dopiero bowiem analiza całokształtu okoliczności faktycznych umożliwia realną ocenę istnienia omawianej obawy.
Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, iż organ nie dokonał oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie z uwzględnieniem wyżej przedstawionego zakresu działania. Ograniczył się do wywiedzenia istnienia obawy, o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 przedmiotowej ustawy, z faktu prowadzenia wobec skarżącego postępowania karnego.
Tak wywiedzione wnioski nie mogą spotkać się z akceptacją Sądu.
Przede wszystkim organ nie dokonał analizy charakteru zarzucanego skarżącemu czynu pod kątem zaistnienia obawy użycia przez niego broni niezgodnie z jej przeznaczeniem. Na marginesie podnieść dodatkowo należy, iż z toczącego się postępowania karnego nie można też skutecznie wywodzić ocen odnośnie lekceważącego stosunku skarżącego do obowiązującego porządku prawnego. Na tym etapie postępowania karnego nie jest jeszcze wiadomym, jakie zapadnie w sprawie rozstrzygnięcie, co do winy czy niewinności oskarżonego, a na dzień wydawania skarżonej decyzji brak było rozstrzygnięcia w sprawie karnej. Podkreślić należy, iż organ nie odniósł się do żadnego z dowodów znajdujących się w aktach, zawierających opinie o zachowaniu skarżącego, o jego charakterze i postępowaniu w życiu osobistym. Z przytoczonych okoliczności organ nie wyprowadził wniosków, nie dokonał ich oceny.
Podkreślenia wymaga także fakt, iż zgodnie z art. 5 lit. b Dyrektywy Rady 91/477/EWG z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz.U.UE.L.91.256.51,2008.179.5), państwa członkowskie zezwalają na nabywanie i posiadanie broni palnej wyłącznie osobom, które przedstawią ważną przyczynę i które nie stanowią zagrożenia dla samych siebie, dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego. Za element wskazujący na istnienie takiego zagrożenia uznaje się zaś wyrok skazujący za umyślne popełnienie przestępstwa z użyciem przemocy.
W realiach niniejszej sprawy nie zaistniała więc przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, gdyż zarzucany skarżącemu czyn nie nosi tych znamion. Sam zaś fakt prowadzenia postępowania karnego nie stanowi samoistnie o istnieniu przedmiotowego zagrożenia.
Reasumując, w rozpatrywanej sprawie doszło zatem do automatyzmu, pozaustawowego rozszerzenia katalogu przesłanek, uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń.
Mając na uwadze powyższe należało orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ dokona wszechstronnej i wnikliwej analizy stanu faktycznego, rozważy uzupełnienie materiału dowodowego. Nadto odniesie się do dowodów, dotyczących charakteru i osobowości skarżącego (dyplomów, wyróżnień, podziękowań) w kontekście przesłanek, uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń.
Uznając, że skarżona decyzja narusza przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł, jak w sentencji.
O kosztach rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji art. 200 cyt. wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło