II SA/Wa 1340/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bronisław Szydło, Sędziowie WSA - Eugeniusz Wasilewski, - Janusz Walawski (spr.), Protokolant - Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę. T. J., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] czerwca 2008 r. o odmowie przyznania wnioskodawczyni świadczenia w drodze wyjątku. Odmowę przyznania przedmiotowego świadczenia organ uzasadnił tym, że skarżąca nie spełnia warunków, o których mowa w art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.). Zdaniem organu, wnioskodawczyni nie wykazała, że w sprawie zachodzą szczególne okoliczności, na skutek których nie nabyła ona uprawnień do świadczenia na zasadach ogólnych. Niespełnienie tych zasad nie było następstwem zdarzeń o charakterze szczególnym, bowiem całkowita niezdolność do pracy została określona od dnia 24 lipca 2007 r., zatem do tej daty nie istniały obiektywne przesłanki uniemożliwiające skarżącej kontynuowanie zatrudnienia i opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. We wniesionej skardze skarżąca podniosła, że spełnia warunki do przyznania jej świadczenia w drodze wyjątku i poprosiła o wydanie orzeczenia, nakazującego Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przyznanie jej prawa do tego świadczenia. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowi przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o rentach i emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej świadczeń przewidzianych w ustawie. Z przepisu tego wynika, że prawo do świadczeń w niej przewidzianych przysługuje wyłącznie w przypadku łącznego spełnienia przez wnioskodawcę określonych warunków. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] września 2007 r., została uznana za całkowicie niezdolną do pracy od dnia [...] lipca 2007 r. Udowodniony okres zatrudnienia, poparty opłacaniem składek, wynosi 8 lat, 3 miesiące i 2 dni. W okresie od dnia 21 sierpnia 1994 r. do dnia 15 listopada 2004 r., skarżąca nie pracowała i nie opłacała składek na ubezpieczenie społeczne. Ponadto, w jej zatrudnieniu występowały liczne przerwy (1977-1980, 1981-1983, 1984-1986, 1989-1991, 2005-2006). Z akt sprawy wynika, że wówczas skarżąca była zdolna do pracy. W ocenianym 10 - leciu staż ubezpieczeniowy skarżącej wynosił 5 miesięcy i 28 dni. Analizując powyższe, Sąd nie dopatrzył się przekroczenia granic uznania administracyjnego przez organ, który w sposób wnikliwy rozpatrzył sporną kwestię i jej rozstrzygnięcie uzasadnił. W ocenie Sądu, organ prawidłowo ustalił, przy istnieniu pozostałych przesłanek z art. 83 ust. 1 cytowanej ustawy, że brak jest szczególnych okoliczności, które mogłyby usprawiedliwiać niespełnienie warunków do uzyskania świadczenia w trybie zwykłym. W orzecznictwie przyjmuje się, że winny to być okoliczności niezależne od strony (ubezpieczonego) i przez nią niezawinione. Przy ustalaniu prawa do świadczenia na tej podstawie, organ rentowy bierze pod uwagę łączny okres ubezpieczenia na przestrzeni całego życia pracownika. Okres ten powinien być adekwatny do jego wieku, a niespełnienie przez ubezpieczonego warunków do uzyskania świadczenia, winno wynikać ze szczególnych okoliczności niezależnych od ubezpieczonego i niemożliwych do pokonania. W ocenie Sądu, brak jest usprawiedliwienia dla tak krótkiego okresu aktywności zawodowej skarżącej, długotrwałych i licznych przerw w zatrudnieniu oraz nieopłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Również sama trudna sytuacja materialna osoby, wnoszącej o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, nie może być podstawą do przyznania tego świadczenia. Świadczenie z przepisu art. 83 ust. 1 powołanej wyżej ustawy nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb, nawet, gdy potrzeby te są uzasadnione. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.