II SA/Wa 1340/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-11-30
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie wykonała wezwania do przedstawienia dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową, może zostać pozbawiona prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Brak wykonania wezwania do przedstawienia dokumentów potwierdzających sytuację finansową uniemożliwił ocenę wniosku.Stan faktyczny
A. L. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną. Po otrzymaniu wezwania do przedstawienia dokumentów potwierdzających dochody i koszty utrzymania rodziny, strona nie wykonała tego wezwania. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania A. L. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego postanawia: odmówić przyznania A. L. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
A. L., po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z rodzicami, nie ma stałej pracy (pisze pracę magisterską), nie posiada majątku ani oszczędności, jedynie jej matka posiada dom z 1925 r., do remontu. Wyjaśniła, że jest zadłużona, bowiem w Warszawie ponosiła opłaty za wynajmowane mieszkanie w wysokości 850 zł miesięczni. Wskazała, że na dochód gospodarstwa domowego składa się emerytura jej matki w kwocie 1.200 zł oraz wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia w wysokości 2.000- 3.000 zł, natomiast ojciec jest bezrobotny.
W celu ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej rodziny, wnioskodawczyni została wezwana do nadesłania - w terminie 14 dni - dokumentów i oświadczeń, wskazujących na dochody gospodarstwa domowego oraz ponoszone stałe, podstawowe koszty utrzymania.
Do dnia rozpoznania wniosku, wezwanie nie zostało wykonane.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Stosownie do art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z art. 255 cytowanej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa.
Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji i dokumentów przedstawionych przez stronę, bowiem to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania, iż jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu. Wnioskodawca powinien być zatem zainteresowany przedłożeniem wszelkich dokumentów, które poświadczają jego sytuację materialną i możliwości płatnicze. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie może budzić żadnych wątpliwości.
Jak wynika z akt sprawy, A. L. nie złożyła oświadczeń i dokumentów, wymaganych do oceny jej sytuacji finansowej, w tym takich, z których wynika, jakie rodzina posiada rzeczywiste dochody oraz stałe, konieczne koszty utrzymania.
W związku z powyższym, wobec braku wystarczających danych do ustalenia aktualnej sytuacji finansowej rodziny wnioskodawczyni należało uznać, że nie wykazała ona w niniejszej sprawie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 255 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło