II SA/Wa 1341/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-10-15
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, strona skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa, a jeśli tak, to czy może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W związku z tym, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być przyznane w części, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co w niniejszej sprawie zostało wykazane.Stan faktyczny
A. K. złożył skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata). Wnioskodawca wskazał na trudną sytuację materialną i zdrowotną, pozostając na utrzymaniu żony z niskimi dochodami i małoletnią córką, posiadając jednocześnie dom mieszkalny. Sąd zbadał przesłanki do przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Przyznano A. K. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 15 października 2008 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać A. K. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.
A. K. wraz ze skargą na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Pismem Sądu z dnia 1 października 2008 r., wnioskodawca został wezwany do przesłania wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
A. K. w dniu 7 października 2008 r. (data stempla pocztowego), złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Wnioskodawca wskazał, że jest chory [...], nie pracuje. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, na której utrzymaniu pozostaje, oraz małoletnią córką.
Oświadczył, że na dochód rodziny składa się emerytura żony w wysokości 797 zł oraz świadczenia przyznane na córkę: zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł, zasiłek rodzinny w wysokości 64 zł i dodatek do zasiłku w wysokości 80 zł, co łącznie stanowi kwotę 1.094, 00 brutto.
Wnioskodawca jednocześnie podał, iż posiada dom mieszkalny w W. o powierzchni 140,5 m2, a poza tym nie posiada innych nieruchomości, oszczędności ani żadnych przedmiotów wartościowych. Wskazał też, że koszty utrzymania domu wynoszą około 800 zł miesięcznie, a koszty żywności, ubrań i leków to kwota około 600 zł miesięcznie.
Do wniosku została dołączona m. in. kopia zaświadczenia o dochodach żony, kopia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, kopia karty informacyjnej leczenia szpitalnego wnioskującego.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Przede wszystkim należy stwierdzić, że - stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Przedmiotem skargi A. K. w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, utrzymująca w mocy decyzję o odmowie przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku. Oznacza to, że w tej sprawie skarżący z mocy prawa zwolniony jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne.
Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata z urzędu.
Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających
z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Dlatego należy uznać, że stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W niniejszej sprawie A. K. złożył wniosek na urzędowym formularzu w terminie wyznaczonym przez Sąd. Ze złożonego formularza wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna oraz zdrowotna wnioskującego jest trudna i nie pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny.
Wnioskodawca jest ciężko chory, pozostaje na utrzymaniu żony, a łączne dochody trzyosobowej rodziny wynoszą 1.094 zł brutto. Jednocześnie wskazał, że nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych, a w rubryce nieruchomości wskazał dom we Wrocławiu o powierzchni 140,5 m2, w którym mieszka wraz z rodziną. Utrzymanie tego domu pochłania, jak wynika z uzasadnienia wniosku, znaczną część dochodów rodziny.
W związku z powyższym należy uznać, iż wniosek w części dotyczącej ustanowienia adwokata jest zasadny, gdyż wnioskodawca wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło