II SA/Wa 1344/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., działając na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z pkt 1 ppkt 1 lit. h upoważnienia nr 41/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 sierpnia 2011 r. (Dz. Urz. MON Nr 17, poz. 256), po rozpatrzeniu odwołania [...] A.M. od rozkazu personalnego Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych nr [...] (punkt 62) z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie zwolnienia podoficera z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] maja 2015 r. wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej, uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] lipca 2015 r.; 2) w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. W uzasadnieniu podano, iż [...] A.M. pełni zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym dowódcy obsługi w Dowództwie [...] Batalionu [...]. W dniu [...] września 2014 wymienionemu podoficerowi doręczono kopię sporządzonej w tej samej dacie opinii służbowej za 2014 r., w której otrzymał on ocenę ogólną dostateczną. Od opinii tej podoficer nie odwoływał się. W dniu [...] grudnia 2014 r. Dowódca [...] Batalionu [...] wystąpił do Dowódcy Generalnego RSZ z wnioskiem o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. Dowódca Generalny RSZ zawiadomił A.M. o wszczęciu postępowania i rozkazem personalnym nr [...] (punkt 62) z dnia [...] marca 2015 r. zwolnił wymienionego z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] maja 2015 r. wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Uzasadniając rozstrzygnięcie, Dowódca Generalny RSZ wskazał na wynikającą z restrukturyzacji i profesjonalizacji Sił Zbrojnych potrzebę zapewnienia możliwości kontynuowania pełnienia zawodowej służby wojskowej żołnierzom najlepiej przygotowanym do wykonywania zadań służbowych i wykazującym w tym zakresie wysokie zaangażowanie. Tym samym w sytuacji, gdy przyczyną wystawienia podoficerowi dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej była jego niewłaściwa postawa w służbie (nieprzystępowanie do rocznego sprawdzianu sprawności fizycznej, unikanie udziału w przedsięwzięciach służbowych, nieprawidłowości w planowaniu i organizacji działalności służbowej, brak należytej dbałości o powierzone mienie), uzasadnione jest zwolnienie go z zawodowej służby wojskowej. W odwołaniu od powyższego rozkazu A.M. nie zgodził się z podniesionymi w nim zarzutami. Wskazał, że nieprzystąpienie do sprawdzianu ze sprawności fizycznej było spowodowane problemami zdrowotnymi, spowodowanymi wypadkiem, któremu uległ w związku z pełnieniem służby. Przedstawiane zwolnienia lekarskie były wystawiane przez "uprawnione organy". Podkreślił, że orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. z dnia [...] stycznia 2015 r. został uznany za zdolnego do zawodowej służby wojskowej. Wskazał również na niekonsekwencję pomiędzy stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego, a ocenami cząstkowymi w opinii służbowej. Zaprzeczył również zarzutowi braku dbałości o mienie wojskowe oraz zarzutowi utraty nieposzlakowanej opinii. Rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę organ odwoławczy wskazał, że w sprawie właściwy organ wojskowy skorzystał z uprawnienia przysługującego mu na mocy przepisu art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1414 z późn. zm.), zgodnie z którym żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Zwolnienie żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej ma charakter fakultatywny, a decyzja w tym przedmiocie jest decyzją uznaniową wymagającą uzasadnienia z punktu widzenia zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu strony. Odnosząc się do powyższej kwestii organ podał, że interes społeczny (w tym przypadku rozumiany jako potrzeby Sił Zbrojnych) wymaga, aby zawodową służbę wojskową pełnili żołnierze wykazujący poważny i zaangażowany stosunek do wykonywanych zadań służbowych, posiadający odpowiednie kwalifikacje, traktujący zawodową służbę wojskową jako swoje powołanie. Kwestia ta nabiera szczególnego znaczenia w sytuacji, gdy trwa proces restrukturyzacji i profesjonalizacji Sił Zbrojnych, ukierunkowany na podniesienie ich poziomu jakościowego. Z uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego wynika, że motywem skorzystania przez organ z uprawnienia przewidzianego w art. 112 ust. I pkt 4 powołanej wojskowej ustawy pragmatycznej jest nierzetelny stosunek podoficera do pełnionej służby. Jego przełożony dowódca stwierdził m. in., że w okresie objętym opinią służbową podoficer słabo wywiązywał się z postawionych mu zadań i obowiązków służbowych, które wykonywał opieszale i nieterminowo. Poza tym niewłaściwie dbał o powierzony sprzęt wojskowy, czego przykładem było złe przygotowanie mienia do inwentaryzacji oraz stwierdzone w wyniku kontroli braki w ukompletowaniu sprzętu. Powyższe potwierdził dowódca kompanii logistycznej [...] J.O., wskazując dodatkowo, że postępowanie podoficera negatywnie wpływa na morale i dyscyplinę w pododdziale. W opinii służbowej za 2014 r. oceniono, iż podoficer spełnia wymagania w ograniczonym zakresie co do jakości i terminowości wykonywania obowiązków (zadań). Natomiast przedstawiony przez żołnierza dowód w postaci "Protokołu odnalezienia" wyposażenia polowej stacji ładowania akumulatorów PSŁ-16 (obejmujący 19 pozycji) potwierdza stawiany mu zarzut niewłaściwej dbałości o powierzony sprzęt wojskowy. Gdyby bowiem sprawował w tym zakresie należyty nadzór, to z pewnością nie doszłoby do zagubienia wspomnianego wyposażenia, i to w skali ujawnionej w protokole. W ocenie organu odwoławczego przedstawione okoliczności potwierdzają nierzetelny stosunek podoficera do pełnionej służby. Tymczasem [...] A.M., jako żołnierz zajmujący stanowisko dowódcze, powinien swoją postawą dawać przykład zaangażowania i wzorowego wykonywania obowiązków służbowych. Tym samym w opisanym przypadku istnieje interes społeczny (w tym przypadku potrzeby Sił Zbrojnych) przemawiający za zwolnieniem żołnierza A.M. z zawodowej służby wojskowej. Organ wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy nie brano pod uwagę związanej ze zwolnieniami lekarskimi absencji podoficera w służbie czy nieprzystępowania do rocznego sprawdzianu sprawności fizycznej i okoliczności te nie stanowią motywów przyjętego rozstrzygnięcia. Jednocześnie nadmienił, że podnoszony przez podoficera zarzut niekonsekwencji w ocenie jest o tyle chybiony, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, niektóre oceny cząstkowe (np. dbałość o sprzęt i mienie) zostały w opinii służbowej przyjęte na korzyść opiniowanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.M. wniósł o uchylenie powyższej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2015 r. i pozostawienie go w zawodowej służbie wojskowej na dotychczasowym stanowisku. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż decyzja o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej jest krzywdząca i niesłuszna. Podał, że opinia służbowa wskazująca ocenę sprawności fizycznej (N) – nieobecny, była spowodowana przebywaniem na zwolnieniach lekarskich, a zatem nieobecność była usprawiedliwiona. Zwolnienia lekarskie były wystawiane przez uprawnionych lekarzy, zaś aktualny stan zdrowia umożliwia pełnienie służby wojskowej. Orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. z dnia [...] stycznia 2015 r. stan ten potwierdza. Zdaniem skarżącego nieprawdziwe są stwierdzenia organu, że miał trudności w planowaniu i organizacji pracy na zajmowanym stanowisku, gdyż w tym zakresie w opinii służbowej uznano, że spełnia wymagania i przyznano 8 pkt, również co do "samodzielności i inicjatywy" otrzymał 8 pkt, z adnotacją "spełnia wymagania". Nieuzasadniony jest również zarzut braku dbałości o sprzęt, który opiera się na rzekomym stwierdzeniu jego braków, o czym świadczy protokół odnalezienia, który znajduje się w aktach sprawy. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych w odpowiedzi na skargę wniósł ojej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 112 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1414 ze zm.). Przepis ten wskazuje, że można zwolnić żołnierza zawodowego ze służby w przypadku otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w okresowej opinii służbowej. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że w opinii służbowej z dnia [...] września 2014 r. skarżący otrzymał dostateczną ocenę ogólną. Skarżący nie złożył odwołania od powyższej opinii. Wyjaśnić należy, że decyzja podjęta w niniejszej sprawie, jak zasadnie wskazał organ, ma charakter uznaniowy. Oznacza to, iż ustawodawca przyznał organowi możliwość wyboru sposobu postępowania z żołnierzem, który otrzymał ocenę dostateczną w opinii służbowej. W konsekwencji organ, dokonując swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, może rozstrzygnąć daną sprawę uznając za istotne określone fakty i podniesione przez stronę argumenty przemawiające za ustalonym wynikiem postępowania, inne zaś uznając za nieistotne dla rozstrzygnięcia. W trakcie dokonywania wspomnianej oceny organ administracji publicznej zobligowany jest mieć na uwadze słuszny interes obywatela oraz uwzględniać interes społeczny, w szczególności zaś powinien zmierzać do realizacji zasady prawdy obiektywnej, co w przypadku uznania administracyjnego ma szczególne znaczenie. Dlatego też trafność rozstrzygnięcia w każdym indywidualnym przypadku wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia wszelkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do przyjęcia określonego stanowiska. Rozstrzygając w ramach uznania administracyjnego, organ jest ponadto zobowiązany do przestrzegania przepisów k.p.a., a przede wszystkim do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zobowiązany jest również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Niezależnie od powyższego dodać należy, że uznaniowy charakter decyzji administracyjnej oznacza nie tylko możliwość działania organu na jego własną odpowiedzialność w oparciu o upoważnienie ustawowe. Zakreśla on także zakres jej sądowej kontroli, która nie jest wyłączona, lecz ograniczona w szczególności do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, a to zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych, określonych w rozdziale 2 działu I k.p.a. Sąd kontroluje zatem, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego. Innymi słowy mówiąc, czy nie nosi cech dowolności. Wspomniane granice wytycza natomiast sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości. Pozostaje on poza kontrolą sądowoadministracyjną, która obejmuje wyłącznie kryterium legalności określone w art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Mając zatem za podstawę powyższe kryteria, należy wskazać, iż organ nie wyszedł poza wyżej nakreślone ramy uznania administracyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ słusznie wskazał na stawiane żołnierzom zawodowym wymagania związane z profesjonalizacją Sił Zbrojnych oraz na wynikającą z tego potrzebę ciągłej weryfikacji kwalifikacji i predyspozycji żołnierzy zawodowych, celem wyłonienia personelu najlepiej przygotowanego do realizacji zadań na zajmowanym stanowisku i planowanych do wyznaczenia stanowiskach służbowych. Należy zgodzić się z organem, że w interesie Sił Zbrojnych jest to, aby służbę wojskową pełnili żołnierze wykazujący poważny i zaangażowany stosunek do wykonywanych zadań, w pełni dyspozycyjni i profesjonalni. Należy zgodzić się z oceną organu, iż skarżący nie daje rękojmi realizacji zadań wynikających z zawodowej służby wojskowej, albowiem w okresie objętym opinią służbową sporządzoną [...] września 2014 r. spełniał jedynie wymagania w ograniczonym zakresie, jeśli chodzi o jakość i terminowość wykonywania obowiązków oraz dyspozycyjność, podczas gdy powyższe elementy są kluczowe dla zapewnienia prawidłowej realizacji zadań w służbie wojskowej. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, przy rozpatrywaniu sprawy nie brano pod uwagę związanej ze zwolnieniami lekarskimi absencji skarżącego w służbie czy nieprzystępowania do rocznego sprawdzianu sprawności fizycznej. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż przesłanka warunkująca zastosowanie wobec skarżącego trybu zwolnienia z art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy pragmatycznej została ziszczona. Sąd nie dostrzegł też naruszenia przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć wpływ na końcowy wynik rozstrzygnięcia. Ponadto wyjaśnić należy, że w opinii przyjęto, iż skarżący spełnia wymagania w zakresie dbałości o sprzęt i mienie. W tej sytuacji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.