II SA/Wa 1344/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Anna Mierzejewska, Stanisław Marek Pietras, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia przetworzonej informacji publicznej oddala skargę Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzja z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z dnia [...] maja 2016 r., odmawiającą udostępnienia R. S. informacji publicznej przetworzonej. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058, ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał co następuje: Pismem z dnia [...] marca 2016 r. R. S. zwrócił się do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z wnioskiem o udostępnienie " wszystkich zanonimizowanych odpowiedzi na skargi osadzonych w ZK i AŚ, uznanych za zasadne lub częściowo zasadne, z okresu 2010 – 2016 ". W dniu [...] kwietnia 2016 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. wezwał wnioskodawcę do wykazania, w terminie 7 dni, szczególnego interesu publicznego, uzasadniającego uzyskanie informacji przetworzonej. Poinformował, że wezwanie jest spowodowane faktem, że informacje nie są wprost dostępne, ich zakres jest szeroki, wymagający zgromadzenia i przeglądu tysięcy spraw, które we wskazanym okresie zostały załatwione przez Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w K., następnie ich przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, co wymaga podjęcia opisanych wyżej działań organizacyjnych i zaangażowania środków osobowych, które zakłócą normalny tok działania organu i utrudnią wykonywanie przez niego zadań określonych w art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej. R. S. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. nie wykazał szczególnego interesu publicznego, uzasadniającego uzyskanie żądanej informacji publicznej. Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. odmówił udostępnienia wymienionej we wniosku informacji publicznej. Organ stwierdził, iż wnioskowane informacje stanowią informacje przetworzone, a zainteresowany nie w ogóle wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego, uzasadniającego udostępnienie żądanej informacji. R. S. wniósł odwołanie do organu drugiej instancji argumentując, iż żądane wnioskiem z dnia [...] marca 2016 r. informacje nie stanowią informacji publicznej przetworzonej i dlatego powinny zostać udostępnione. Rozpatrując odwołanie, Dyrektor Generalny SW podzielił zasadność decyzji organu pierwszej instancji. Dyrektor Generalny SW wskazał, iż żądane dokumenty nie podlegają odrębnemu ewidencjonowaniu. Są bezpośrednio włączone do akt każdej ze spraw skargowych (skargi, prośby, wnioski) osób osadzonych i tymczasowo aresztowanych. Akta prowadzone są wyłącznie w formie papierowej. W okresie wskazanym przez wnioskodawcę tj. lata 2010-2016 (do dnia [...] marca 2016 r.) do zakładów karnych i aresztów śledczych Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w K. wpłynęło 8.804 skarg, próśb i wniosków w sprawach osadzonych. Wobec powyższego wyselekcjonowanie informacji, objętych zakresem wniosku, wymagałoby od organu pierwszej instancji dokonania ręcznej kwerendy każdej ze wskazanych wyżej 8.804 spraw w celu ustalenia, ile było wszystkich odpowiedzi na skargi osadzonych uznanych za zasadne lub częściowo zasadne. Tak wyselekcjonowane dokumenty należałoby następnie poddać procesowi przygotowania do udostępnienia, tj. m.in. anonimizacji i skopiowaniu. Tak duży nakład pracy, musiałby zostać poniesiony, gdyby wnioskowane informacje miały być poszukiwane bezpośrednio w zasobach Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w K. Wszystkie skargi (w tym odpowiedzi na skargi uznane za zasadne lub częściowo zasadne), prośby i wnioski w sprawach osadzonych, bez względu na przedmiot, sporządzone przez okręgowy inspektorat, zakłady karne i areszty śledcze są ewidencjonowane pod jednym symbolem. Jest to zgodne z załącznikiem nr 2 do zarządzenia nr 13 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej (....). Zidentyfikowanie spośród 8.804 skarg tych, których przedmiot odpowiada zakresowi wniosku, wymagałoby zapoznania się z treścią każdej z opinii. Powyższe uzasadnia w ocenie Dyrektor Generalny SW zakwalifikowania żądanej informacji do kategorii przetworzonej informacji publicznej, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem wobec braku wykazania przez zainteresowanego szczególnego interesu publicznego, uzasadniającego udostępnienie żądanej informacji, zasadne było wydanie decyzji odmownej. Na poparcie zasadności powyższej argumentacji organ wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych. R. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zakwestionował prawidłowość odmowy udostepnienia żądanej informacji publicznej. Wskazywał, iż w jego ocenie, żądania informacja nie ma cech informacji przetworzonej. Świadczy o tym to, że niektóre organy Służby Więziennej udostępniały skarżącemu taką informacje, dotyczącą innych okręgów SW (np. Dyrektor SW w L.). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny SW wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej Dyrektor Okręgowy SW oraz Dyrektor Generalny SW są podmiotami zobowiązanymi na gruncie tej ustawy do udostępnienia informacji, mającej walor informacji publicznej i będącej w posiadaniu danego organu. Wnioskodawca zwrócił się do organu o udostępnienie zanonimizowanych odpowiedzi na skargi osadzonych z lat 2010-2016, które zostały uznane za zasadne. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Natomiast w przepisie art. 6 ust. 1, ustawodawca dokonał przykładowego wyliczenia informacji będących informacjami publicznymi. Zaznaczyć należy, iż w orzecznictwie powszechnie akceptowany jest pogląd, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02). Prawo osadzonych (skazanych i tymczasowo aresztowanych) do składania wniosków, skarg i próśb wynika z art. 2, art. 6, art. 7 i art. 102 pkt 10 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 9 poz. 557 ze zm.). Prawo do składania wniosków, próśb (petycji) i skarg we wszystkich sprawach związanych z wykonaniem orzeczeń karnych wynika wprost z art. 63 Konstytucji RP ( porównaj: M. Płatek, Rola prawa karnego wykonawczego w zapobieganiu przestępczości, St. Iur. 2000, nr 38, s. 109 oraz wyrok SN z dnia 11 grudnia 1996 r., III KKN 98/96 publik. LEX nr 28678). Problematyki petycji, skarg i wniosków dotyczą także przepisy art. 221–247 Kpa oraz wydanego na podstawie art. 226 Kpa, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków (Dz. U. Nr 5, poz. 46). Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, iż niezależnie od tego, czy skarga osoby osadzonej w ZK albo AŚ jest załatwiana w formie decyzji, o której mowa w art. 7 § 1 Kkw, czy też jest załatwiana w trybie art. 237 § 3 Kpa, każde z tych rozstrzygnięcie stanowi władcze rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, kończące postępowanie w danej sprawie. Oznacza to, iż rozstrzygnięcie to stanowi informację o sposobie załatwienia sprawy, w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz stanowi dokument urzędowy zawierający w swej treści akt administracyjny lub rozstrzygnięcie, w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwszy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem przedmiot wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2016 r. stanowi informacje publiczną, w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Istota spawy sprowadza się natomiast do oceny czy żądana przez skarżącego informacja stanowiła informację publiczną przetworzoną, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie takie zakwalifikowanie żądanej informacji przez organy obu instancji SW było prawidłowe. Oba organy prawidłowo wykazały na uciążliwy proces wytworzenia żądanej informacji. Dla udostępnienia żądanej informacji należałoby przejrzeć każdą z ponad 8 tyś skarg, jakie wpłynęły do organu pierwszej instancji we wskazany we wniosku okresie, w celu wysegregowania z tego zbioru skarg, które uznane zostały za zasadne. Wskazać tu nadto należy, iż organy SW nie prowadzą osobnych ewidencji skarg uznanych za zasadne. Zatem dla udostepnienia żądanej informacji publicznej niezbędne były by określone wyżej działania, niezbędne do wytworzenia informacji o treści żądanej wnioskiem. Powyższe uzasadnia zakwalifikowania żądanej informacji do kategorii przetworzonej informacji publicznej, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Konieczność dokonania po stronie podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej wielu czynności, w celu wyszukania żądanej informacji publicznej, zgodnej z kryteriami wniosku, jest w istocie wytworzeniem żądanej informacji. Jest to zasadnicza różnica pomiędzy informacją publiczną "prostą" (możliwa do udostępnienia "od ręki") a informacją publiczną przetworzoną, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej - porównaj wyroki NSA: z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 977/11, z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 89/13, z dnia 17 października 2006 r. sygn.. akt I OSK 1347/05. Zatem wobec udokumentowanego zażądania przez organ wykazania po stronie zainteresowanego szczególnego interesu publicznego, uzasadniającego udostępnienie żądanej informacji i braku wykazania przez tegoż zainteresowanego istnienia powyższego interesu (pismo skarżącego z dnia [...] kwietnia 2016 r.), zasadne było wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji odmawiającej udostępnienia żądanej informacji publicznej przetworzonej. Brak wykazania przez zainteresowanego szczególnego interesu publicznego, uzasadniającego udostępnienie żądanej informacji przetworzonej, musi zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, implikować wydaniem takiej decyzji. Podnoszona w odwołani oraz w skardze argumentacja zaprzeczająca zakwalifikowaniu żądanej informacji jako informacji publicznej przetworzonej pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz z praktyką orzeczniczą. Natomiast wskazywane przez skarżącego przypadki udostępnienia mu podobnej informacji, jak żądana w przedmiotowym wniosku, przez inne jednostki Służby Więziennej, nie stanowi dowodu na brak w niniejszej spawie znamion informacji publicznej przetworzonej. Sąd administracyjny kontroluje jedynie określoną sprawę, w ramach konkretnych poczynionych w tej spawie ustaleń. Sąd ten nie ma wiedzy w zakresie wskazanych przez skarżącego sposobach załatwienia jego innych żądań w zakresie informacji publicznej prze inne jednostki SW, albowiem nie leży to w ramach kognicji Sądu, wyznaczonej granicami niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się żadnego naruszenia prawa przez organy obu instancji podczas rozpatrywania przez nie niniejszej sprawy i dlatego na zasadzie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w wyroku.