II SA/Wa 1345/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula - Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Protokolant Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany rozkazu personalnego o zwolnieniu ze Służby Bezpieczeństwa oddala skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Z. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie zmiany rozkazu personalnego nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1986 r. o zwolnieniu ze Służby Bezpieczeństwa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podał, że Minister Spraw Wewnętrznych rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 1986 r., wymierzył Z. T. – kierownikowi [...] w C. – karę wydalenia ze służby i zwolnił go ze Służby Bezpieczeństwa. Powyższy rozkaz personalny był przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 20 sierpnia 1998 r., sygn. akt II SA 858-859/98 odrzucił skargę, uznając, że wpłynęła ona po prawie 12 latach, a więc z naruszeniem terminu do jej wniesienia. Następnie postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1184/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Z. T., w stosunku do ww. rozkazu personalnego, wskazując, że skarga została wniesiona z przekroczeniem terminu przewidzianego przez prawo, a ponadto była niedopuszczalna. Pismem z dnia 13 maja 2008 r. ww. wniósł do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o zmianę rozkazu personalnego nr [...], poprzez wyeliminowanie z jego treści stwierdzenia "i zwalniam ze Służby Bezpieczeństwa". Do wniosku dołączył kopię wyciągu z rozkazu, wydanego z [...] Oddziału IPN. W dniu 5 października 2008 r. Z. T. złożył za pośrednictwem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 13 maja 2008 r. i wniósł o zobowiązanie do wydania decyzji w trybie art. 154 § 2 kpa. Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt II SAB/Wa 177/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do załatwienia przedmiotowego wniosku strony. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. odmówił Z. T. zmiany rozkazu personalnego nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1986 r. W uzasadnieniu decyzji organ podał następującą argumentację. Rozkaz personalny nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1986 r. o zwolnieniu Z. T. ze Służby Bezpieczeństwa jest decyzją ostateczną, na mocy której strona nabyła prawo. Decyzja stanowi indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie stosunku prawno-administracyjnego funkcjonariusza Służby Bezpieczeństwa i bezsprzecznie kształtuje sytuację prawną strony. W wyniku decyzji Z. T. nabył, wynikające z pragmatyki służbowej funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa, prawa będące konsekwencją rozwiązania stosunku służbowego. Dalej organ uznał, że pomimo wskazania art. 154 kpa jako podstawy żądania, wniosek o zmianę decyzji winien być rozpatrzony w trybie art. 155 kpa. Zawarta w art. 155 przesłanka interesu społecznego lub słusznego interesu strony powinna zostać oceniona przez organ według wynikającej z art. 7 kpa zasady uwzględnienia z urzędu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. Organ powinien załatwić sprawę zgodnie ze słusznym interesem strony, jeżeli nie stoi on w kolizji z interesem społecznym. Organ podkreślił, iż zmiana rozkazu personalnego nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1986 r., poprzez wyeliminowanie z jego treści słów "i zwalniam ze Służby Bezpieczeństwa" jest bezprzedmiotowa w sytuacji, gdy zwolnienie Z. T. nastąpiło zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami, tj. na podstawie rozkazu personalnego nr [...] Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...] stycznia 1987 r., stwierdzającego fakt zwolnienia Z. T. na mocy rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 1986 r., z dniem [...] stycznia 1987 r., tj. z zachowaniem terminu 1 miesiąca od daty otrzymania przez organ wyciągu z tego rozkazu. W konkluzji organ stwierdził, że w tej sytuacji interes społeczny sprzeciwia się rozstrzygnięciu pozytywnemu dla strony. Od powyższej decyzji Z. T. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Z. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie zmiany rozkazu personalnego nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1986 r. o zwolnieniu ze Służby Bezpieczeństwa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że ponownie rozpoznając sprawę nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu skargi podał, że kwestionuje prawidłowość wydanej decyzji, poddaje w wątpliwość istnienie rozkazu personalnego oraz twierdzi, że nigdy nie został on mu doręczony. Zarzucił organowi naruszenie art. 1, art. 77 i art. 78 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że zarówno w art. 154 kpa, jak i w art. 155 kpa ustawodawca przewidział nadzwyczajny sposób wzruszenia decyzji administracyjnej. W trybie art. 154 i art. 155 kpa mogą być zmieniane lub uchylane również decyzje niedotknięte żadnymi wadami, jeżeli ich wzruszenie jest podyktowane względami interesu społecznego lub słusznym interesem strony. Przepis art. 154 kpa określa prawne przesłanki dopuszczalności uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa. Natomiast art. 155 kpa ustanawia przesłanki dopuszczalności uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej, na mocy której strona nabyła prawo, przy czym w orzecznictwie ukształtował się pogląd, zgodnie z którym owo "nabycie prawa" należy w tym wypadku rozumieć bardzo szeroko, a zatem obejmuje również sytuację, kiedy ostateczna decyzja administracyjna nakłada na stronę obowiązki, a zatem wpływa na jej sytuację prawną. Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, wskazać należy, że doręczenie kwestionowanego rozkazu było wielokrotnie rozpoznawane, poddawane kontroli sądów, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem o sygn. akt II SA 858-859/98 z dnia 20 sierpnia 1998 r. odrzucił skargę, jako złożoną po upływie terminu określonego w art. 30 ust. 1 wówczas obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym uznając, że przedmiotowy rozkaz personalny wszedł do obrotu prawnego. Należy zgodzić się z organem, że skarżący w licznych postępowaniach dotyczących przedmiotowego rozkazu, jak również w postępowaniu niniejszym, wykazuje rażącą niekonsekwencję, gdyż wnioskuje zmianę rozkazu, poprzez wyeliminowanie słów "i zwalniam ze Służby Bezpieczeństwa", a jednocześnie poddaje w wątpliwość istnienie tego rozkazu pomimo, że dołącza do wniosku z dnia 13 maja 2008 r. jego wyciąg uzyskany z oddziału IPN w K. Dalej wskazać należy, że rozkaz personalny nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1986 r. został wydany zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 31 lipca 1985 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. Nr 38, poz. 181 ze zm.), funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Zgodnie z art. 20 powołanej ustawy, oficerów zwalnia ze służby Minister Spraw Wewnętrznych. Prawidłowo organ zastosował w sprawie niniejszej tryb z art. 155 kpa, bowiem nie ulega wątpliwości, że w wyniku wydania przedmiotowego rozkazu personalnego, skarżący nabył prawa wynikające z pragmatyki służbowej funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa, będące konsekwencją rozwiązania stosunku służbowego. Jak wskazano wyżej, zgodnie z art. 155 kpa, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. W uzasadnieniu decyzji organ prawidłowo zauważył, że wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony powinny być ustalone w danej sprawie i muszą nabrać konkretnej treści, wynikającej ze stanu faktycznego i prawnego. Zdaniem Sądu nie można nie zgodzić się ze stanowiskiem organu, że w sytuacji, gdy zwolnienie Z. T. nastąpiło zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa, interes społeczny sprzeciwia się wydaniu rozstrzygnięcia pozytywnego dla strony. Art 155 kpa pozostawia organowi swobodę w zakresie przyznania ochrony prawnej interesowi strony. Organ nie jest a priori zobligowany do uwzględnienia wniosku strony zgłoszonego w ramach cytowanego art. 155 kpa, ale powinien dokonać oceny, czy za uchyleniem decyzji przemawia interes strony lub słuszny interes społeczny i czy szczególna norma prawna nie stoi na przeszkodzie zmianie albo uchyleniu decyzji. Organ dokonał tej oceny prawidłowo. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.