II SA/Wa 1346/17
WyrokWSA w Warszawie2018-07-04
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Iwona Maciejuk, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariuszowi Straży Granicznej, który został przywrócony do służby po umorzeniu postępowania karnego, przysługuje równoważnik pieniężny w zamian za umundurowanie za okres zawieszenia w czynnościach służbowych i zwolnienia ze służby, jeśli wniosek o wypłatę złożył po wejściu w życie nowelizacji ustawy o Straży Granicznej z 2015 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że funkcjonariuszowi Straży Granicznej nie przysługuje równoważnik pieniężny w zamian za umundurowanie za okres zawieszenia w czynnościach służbowych i zwolnienia ze służby, jeśli wniosek o jego wypłatę złożył po wejściu w życie nowelizacji ustawy o Straży Granicznej z 2015 r. Nowy wniosek o wypłatę świadczenia, złożony po przywróceniu do służby, stanowi nowe postępowanie, które podlega przepisom obowiązującym w dacie jego złożenia, zgodnie z którymi równoważnik nie przysługuje za okres nieobecności w służbie z powodu zawieszenia.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Straży Granicznej M.O. został zawieszony w czynnościach służbowych, a następnie zwolniony ze służby w związku z postępowaniem karnym. Po umorzeniu postępowania karnego i wyrokach uniewinniających został przywrócony do służby. Następnie złożył wniosek o wypłatę równoważnika pieniężnego za umundurowanie za okres zawieszenia i zwolnienia. Organy administracji odmówiły wypłaty, uznając, że wniosek złożony po wejściu w życie nowelizacji ustawy o Straży Granicznej podlega nowym przepisom, zgodnie z którymi równoważnik nie przysługuje za okres zawieszenia. Skarżący kwestionował tę interpretację, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. oraz błędną wykładnię przepisów materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2018 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2017 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy wypłaty równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie - oddala skargę -
Komendant Główny Straży Granicznej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016 r. poz. 23, 868, 1579, 996, 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), art. 6a pkt 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1643 ze zm.) w związku z art. 65 a ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. utrzymał w mocy decyzję nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2017 r. odmawiającą M.O. wypłaty równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że:
Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wykonując decyzję nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2017 r. ponownie rozpatrzył sprawę wypłaty [...] SG M.O. równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie za okres zawieszenia w czynnościach służbowych od dnia [...] grudnia 2007 r. do [...] września 2013 r., w związku umorzeniem postępowania karnego prowadzonego wobec ww., skutkującego przywróceniem go z dniem [...] lipca 2016 r. do służby stałej w Straży Granicznej i wydał decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. odmawiając wypłaty żądanego równoważnika.
Przedmiotowa decyzja, została przez funkcjonariusza zaskarżona w dniu [...] kwietnia 2017 r. w zakresie naruszenia przepisów § 10 ust. 4 pkt 2 i ust. 6 oraz § 11 ust. 3 pkt 2 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszowi Straży Granicznej równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie (Dz. U. poz. 374, z późn. zm.) w związku z art. 6 ustawy z dnia 9 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1336) - zgodnie z którym do spraw określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 65 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych do dnia 1 kwietnia 2016 r. stosuje się przepisy dotychczasowe.
Organ rozpoznając sprawę przypomniał, że Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. zawiesił M.O. w czynnościach służbowych z dniem [...] grudnia 2007 r na okres 3 miesięcy, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. przedłużył okres zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego.
Skarżącego zwolniono ze służby stałej w Straży Granicznej z dniem [...] lipca 2013 r. rozkazem personalnym nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] lipca 2013 r. na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 11 w związku z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej. Od powyższego rozkazu [...] SG M.O. złożył odwołanie do Komendanta Głównego Straży Granicznej, który decyzją nr [...] z dnia [...] wrześnią 2013 r. uchylił zaskarżony rozkaz w części dotyczącej terminu zwolnienia ze służby w Straży Granicznej orzekając, że zwolnienie ze służby nastąpi z dniem [...] września 2013 r. W dniu [...] stycznia 2016 r. Sąd Rejonowy w [...] w [...] Wydziale Karnym wydał wyrok w sprawie sygn. akt. [...], natomiast w dniu [...] lipca 2016 r. Sąd Okręgowy w [...] w [...] Wydziale Karnym Odwoławczym wydał wyrok w sprawie sygn. akt. [...]. Powyższymi wyrokami postępowanie karne prowadzone wobec [...] SG M.O. zostało umorzone, wobec czego funkcjonariusz z dniem [...] lipca 2016 r. został przywrócony do służby i z dniem [...] września 2016 r. mianowany na stanowisko służbowe rozkazem personalnym Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] września 2016 r.
W dniu [...] września 2016 r. funkcjonariusz zwrócił się z wnioskiem do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej o zwrot równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie za okres zawieszenia w czynnościach służbowych w okresie od [...] grudnia 2007 r. do [...] września 2013 r.
Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej pismem nr [...] z dnia [...] października 2016 r. odmówił [...] SG M.O. wypłaty równoważnika pieniężnego za przedmioty umundurowania niewydane w naturze za okres zawieszenia w czynnościach służbowych. [...] SG M.O. uznał pismo za decyzję administracyjną i wniósł odwołanie. Komendant Główny Straży Granicznej, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W celu uzupełnienia materiału dowodowego organ I instancji przeprowadził dowód z przesłuchania strony. W trakcie przesłuchania skarżący udostępnił organowi I instancji dokumenty dotyczące równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie, w tym kserokopię karty wyposażenia osobistego funkcjonariusza, z której wynika, iż funkcjonariusz otrzymał równoważnik pieniężny w zamian za umundurowanie za rok zaopatrzeniowy [...] kwietnia 2007 r. - [...] marca 2008 r. w wysokości 1977,60 zł. oraz następujące decyzje Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej:
- nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. - zawieszającą od dnia [...] grudnia 2007 r. wypłatę równoważnika pieniężnego za przedłużenie okresu używalności przedmiotów umundurowania, w wysokości 321,91 zł;
- nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. - zawieszającą od dnia [...] kwietnia 2008 r. wypłatę równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie nie wydane w naturze w wysokości 1977,60 zł;
- nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. - zawieszającą od dnia [...] grudnia 2008 r. wypłatę równoważnika pieniężnego za przedłużenie okresu używalności przedmiotów umundurowania, w wysokości 321,91 zł;
- nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. - zawieszającą od dnia [...] kwietnia 2009 r. wypłatę równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie nie wydane w naturze.
W aktach sprawy znajduje się także decyzja Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. - zawieszającą od dnia [...] kwietnia 2010 r. wypłatę równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie nie wydane w naturze oraz za przedłużenie o rok zaopatrzeniowy okresu używalności munduru wyjściowego i kurtki służbowej SG z podpinką.
Ponadto skarżący zeznał, że w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych otrzymywał decyzje w sprawie zawieszenia wypłaty równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie.
Komendant Główny Straży Granicznej zauważył, że w okresie od [...] kwietnia 2007 r. do [...] marca 2011 r. - obowiązywało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 maja 2004 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszowi Straży Granicznej równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie (Dz. U. poz. 1467, z 2006 r. poz. 623 oraz z 2009 r. poz. 1654). Następnie w dacie od [...] kwietnia 2011 r. do [...] marca 2014 r. - obowiązywało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszowi Straży Granicznej równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie. Zgodnie natomiast z art. 6 ustawy z dnia 9 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1336) do spraw określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 65 ust. 4 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych do dnia 1 kwietnia 2016 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.
Tak więc w kontekście opisanego stanu faktycznego, przez "sprawy wszczęte i niezakończone", o których mowa w ww. art. 6, należy zdaniem organu II instancji, rozumieć sprawy administracyjne dotyczące zawieszenia w czynnościach służbowych, zwolnienia ze służby oraz przywrócenia do służby. W chwili wejścia w życie powołanego art. 6 - sprawy administracyjne dotyczące zawieszenia funkcjonariuszy w czynnościach służbowych, zawieszenia wypłaty równoważnika pieniężnego w zamian za przedmioty umundurowania, zwolnienia ze służby, zostały ostatecznie zakończone, zaś sprawy administracyjne związane z przywróceniem do służby zostały wszczęte po dniu 1 kwietnia 2016 r. Powyższe okoliczności wskazują na to, że w omawianym stanie faktycznym nie zostały wyczerpane przesłanki z art. 6 ustawy z dnia 9 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw, uprawniające do stosowania dotychczasowych przepisów. Uznać zatem należy, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie przepis z art. 65 a ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej w brzmieniu obowiązującym po 1 kwietnia 2016 r., zgodnie z którym równoważnik pieniężny za przedmioty umundurowania niewydane w naturze nie przysługuje za okres nieobecności funkcjonariusza w służbie z powodu zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych. Wobec tego roszczenie funkcjonariusza jest niezasadne.
W dniu 2 sierpnia 2017 r. skargę na powyższą decyzję złożył M.O. zarzucając jej:
1. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego i jego dowolnej ocenie oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności niewyjaśnienie istoty postępowania karnego;
2. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji,
3. naruszenie art. 65a ust.6 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej poprzez błędną subsumcję do ustalonego w sprawie stanu faktycznego,
4. naruszenie art. 6 ustawy o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw z dnia 9 lipca 2015 r. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pod pojęciem "sprawy wszczęte i niezakończone" należy rozumieć sprawy dotyczące zwolnienia oraz przywrócenia do służby.
Zdaniem skarżącego organ pobieżne rozpatrzył zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności poprzez niewyjaśnienie istoty postępowania karnego prowadzonego przeciwko Skarżącemu. Pełnomocnik Skarżącego nie precyzuje jednak, na czym polegało naruszenie przepisów postępowania w odniesieniu do "istoty postępowania karnego". W ocenie organu, dla wydania decyzji w przedmiotowej sprawie rozpatrywanie istoty postępowania karnego nie było konieczne. Dla zastosowania przepisu przejściowego, jakim niewątpliwie jest art. 6 ustawy z dnia 9 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw konieczne jest ustalenie zakresu pojęcia "sprawa wszczęta a niezakończona". W tym zakresie w uzasadnieniu skargi podkreślono, że powinno się wobec skarżącego stosować przepisy dotychczasowe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r.poz.718 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpoznawana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, ze całkowicie niezassane są zarzuty naruszenia przez Organy orzekające w sprawie art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a.. Przepisy te dotyczą postępowania dowodowego i ustalenia stanu sprawy, który w zakresie okresu, podczas którego M.O. był zawieszony w czynnościach służbowych oraz chwila przywrócenie do służby jest jednoznaczna i nie budzi wątpliwości. Natomiast kwestie z toczącym się postępowaniem karnym, jako podstawy zawieszenie M.O. w czynnościach służbowych wobec skarżącego nie mają żadnego związku z postępowaniem w sprawie wypłaty równoważnika za umundurowanie, ponieważ przepisy nie uzależniają wysokości i tryby wypłaty równoważnika od zarzutu postawionego funkcjonariuszowi w trakcie postępowania karanego. Przypomnieć bowiem w tym miejscu należy, ze obowiązujące w okresie , gdy M.O. był zawieszony w czynnościach służbowych przepisy:
• § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dnia 21 maja 2004 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszowi Straży Granicznej równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie (Dz.U Nr 138 , poz. 1462 ze zm.);
• § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszowi Straży Granicznej równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie (Dz.U. Nr 70, poz. 374 ze zm.);
- określające, że zawieszanie wypłaty równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie następowało z mocy prawa w przypadku zawieszanie strażnika granicznego w czynnościach służbowych, niezależnie od postawy zawieszenia.
Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego jest również nie zasadny. Przypomnieć należy, ze w chwili złożenia przez M.O. wniosku o wypłatę równoważnika w zmiana za umundurowanie tj w dniu [...] września 2013 r. obwiązywał przepis art 65a ust 6 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz.U z 2017 r. poz. 2365 ze zm.), wedle którego funkcjonariusz zwalniany zawieszony w czynnościach służbowych traci prawo do równoważnika w zamian za umundurowanie. Ustawodawca uznał zatem, że charakter równoważnika jako rekompensaty za ubiór, który stanowi swego rodzaju niezbędny element prawidłowego wykonywania zadań przez strażnika granicznego powoduje, iż powinien on być ściśle związany z faktycznym wykonywaniem przez funkcjonariusza obowiązków służbowych. Jest bowiem oczywistym, że w sytuacji, gdy funkcjonariusz jest zawieszony w obowiązkach służbowych - faktycznie nie pełni on służby – wobec tego nie jest mu niezbędne wyposażenie w postaci odpowiedniego umundurowania. Dodać należy, ze przepis art. 65a ust 6 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej został wprowadzony ustawą z dnia 9 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1336). Ustawa weszła w życie z dniem 10 października 2015 r. natomiast art. 65a wszedł w życie zgodnie z art. 10 noweli z dniem 1 kwietnia 2016 r. , a więc obowiązywał już w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o wypłatę równoważnika w zamian za umundurowanie tj. [...] września 2016 r.
Zgodnie z art. 6 ww. ustawy z dnia 9 lipca 2015 r. do spraw określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 65 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej wszczętych i niezakończonych w dniu 1 kwietnia 2016 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis ten wskazuje, że tylko w sytuacji, gdyby postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie noweli – wówczas stosuje się dotychczasowe zasady wypłaty równoważnika w zamian za umundurowanie.
Przypomnieć należy, że skarżący został zwolniony ze służby z dniem [...] lipca 2013 r po okresie prawie sześcioletniego zawieszenia w czynnościach służbowych w związku toczącym się przeciwko M.O. postępowaniem karnym. Następnie po wydaniu wobec skarżącego wyroków uniewinniających został z dniem [...] lipca 2016 przywrócony do służby. Dopiero z tą chwila mógł on skutecznie domagać się wypłaty należności związanych z przywróceniem go do służby w Straży Granicznej. Stąd mógł złożyć wniosek o wypłatę równoważnika w zamian za umundurowanie, co uczynił w dniu [...] września 2016 r.. Dopiero z tą chwilą zostało wszczęte postępowanie o wypłatę funkcjonariuszowi wskazanego wyżej świadczenia. Wobec tego, że było to nowe postępowanie, odbywało się ono pod rządami ustawy w wersji znowelizowanej ustawą z dnia 9 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie zatem z brzmieniem art. 6 ustawy nowelizującej prawidłowo zastosowano do wniosku M.O. przepisy ustawy o Straży Granicznej z dnia złożenia wniosku, a więc zgodnie z art. 65a ust. 6 pkt 2 odmówiono mu wypłaty świadczenia.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło