II SA/Wa 1347/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.), Sędzia WSA – Bronisław Szydło, Sędzia WSA – Janusz Walawski, Protokolant – Małgorzata Kędzielewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2009 r. sprawy ze skargi Z. F. i Z. F. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania ← uchyla zaskarżoną decyzję, ← zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie w sprawie ze skargi Z. F. i Z. F. W uzasadnieniu podał, że wyżej wymienieni złożyli skargę dotyczącą udostępnienia ich danych osobowych F. S.A. przez K. Sp. z o. o. wskazując, że "teraz, ani w przeszłości oraz przyszłości nie wyrażamy zgody na przetwarzanie naszych danych osobowych przez F. S.A. [...]. Podkreślamy nasze dane osobowe zostały udostępnione bez naszej zgody, co nosi znamiona przestępstwa przez K. Sp. z o. o. [...]". Po wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, odebrano wyjaśnienia od K. Sp. z o. o. oraz U. S.A., które z dniem [...] marca 2008 r. wstąpiło w prawa i obowiązki F. S.A. Z zebranego materiału wynika, że K. będące właścicielem budynku przy ul. [...], w którym znajduje się lokal nr [...] wynajmowany przez skarżących, nie udostępniło danych osobowych skarżących F., z którym w dniu [...] października 2007 r. zawarło "umowę generalną" nr [...] regulującą postępowanie stron w zakresie objęcia kompleksowym ubezpieczeniem zasobów mieszkaniowych i skarżący nie byli jej stroną, bowiem ochroną ubezpieczeniową objęto lokale, w tym lokal przez nich wynajmowany. Z kolei U. wyjaśniło, że F. nie pozyskało od K. danych osobowych skarżących, ani też danych osobowych innych najemców dodając, iż "po zawarciu umowy ubezpieczenia do bazy Klientów F. S.A. wprowadzony został podmiot – K. Sp. z o. o. – jako ubezpieczający, a także adresy mieszkań, których właścicielem jest K. Ochroną ubezpieczeniową objęte zostały zatem niewskazane z imienia i nazwiska osoby fizyczne – najemcy lokali mieszkalnych należących do zasobów K.". Dodano również, że "Państwo Z. i Z. F. otrzymali z rąk K. Potwierdzenia – zawierające wskazanie Z. i Z. F. jako adresata oraz podanie adresu – mogło sugerować, że naszemu Towarzystwu powierzono dane osobowe Skarżących do przetwarzania bądź udostępniono dane osobowe (...) obecnie w naszym systemie ewidencji Klientów ubezpieczających się w naszym Towarzystwie widnieją tylko dane osobowe najemców lokali należących do K. Sp. z o. o., którzy złożyli w Administracji K. wnioski o kompleksowe ubezpieczenie mieszkań". Wobec tak zebranego materiału dowodowego organ uznał, że nie ma podstaw do zastosowania przepisu art. 18 ustawy o ochronie danych osobowych, zgodnie z którym Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem i to w sytuacji, gdy istnieje stan naruszenia prawa do ochrony danych osobowych, a co w niniejszej sprawie – zdaniem organu – nie miało miejsca. Reasumując, K. Sp. z o. o. nie udostępniło danych osobowych skarżących F. S.A., jak również dane te nie są przetwarzane przez następcę prawnego tego towarzystwa, tj. U. S.A. W konsekwencji zatem, postępowanie należał umorzyć, bowiem zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W dalszej części wskazano na stanowisko doktryny w myśl którego, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty i przesłanka umorzenia istnieć może jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w sprawie już zawitej przed organem administracji. W rozpoznawanej sprawie zaś przesłanka umorzenia istniała przed wszczęciem postępowania, lecz jej ujawnienie nastąpiło dopiero po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. We wniosku do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 14 maja 2008 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Z. F. i Z. F. nie zgodzili się ze stanowiskiem organu i zarzucając w dalszym ciągu udostępnienie przez K. Sp. z o. o. ich danych osobowych F. S.A. powołali się na decyzję tego ostatniego organu z dnia "[...] grudnia 2007 r." i załączając ją do akt sprawy skonstatowali, że złożone wyjaśnienia przez oba organy, są niewiarygodne. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2008 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na stan faktyczny i argumenty w niej zawarte – dodał, że F. S.A. w związku z zawarciem z K. Sp. z o. o. umowy generalnej nr [...], pozyskało od tego podmiotu wyłącznie informacje dotyczące ilości mieszkań, piwnic i garaży w budynkach oraz adresy mieszkań, których jest właścicielem. Natomiast nie pozyskało danych osobowych skarżących, ani danych osobowych innych najemców, bowiem "Potwierdzenia" nie zawierały imienia, nazwiska i adresu, po czym takie "puste" druki F. przekazało protokolarnie K., a to ostatnie dopiero przed wysłaniem zaadresowało te dokumenty i wypełniło w zakresie imienia, nazwiska i adresu, po czym rozesłało do najemców. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Z. F. i Z. F. nie zgodzili się z zaskarżoną decyzją podnosząc, że likwidator szkód F. w dniu [...] października 2007 r. twierdził, iż ich dane osobowe uzyskał od K. i okazał im zgłoszenie szkody mieszkania z ich danymi osobowymi, a oni takiej szkody nie zgłaszali. Ponadto "Potwierdzenie" z dnia [...] października 2007 r. posiada podpisy i pieczątki F., zatem nie był to wcześniej "pusty" druk. Niezależnie od powyższego decyzja z dnia [...] listopada 2007 r. zawiera ich dane osobowe, wraz z podpisami i pieczęciami F. Reasumując – zdaniem skarżących – wyjaśnienia organów są niewiarygodne, a Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych jest zobowiązany żądać wszelkich dokumentów w trakcie wyjaśniania sprawy. W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Z kolei uczestnik postępowania U. S.A. w odpowiedzi na skargę również wniosło o jej oddalenie, powołując się na ustalenia Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. z 2002 r. Dz. U. Nr 101, poz. 926 ze zm.), w rozumieniu ustawy za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej, zaś według brzmienia art. 8 ust. 1, organem do spraw ochrony danych osobowych jest Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych. Do jego zadań należy między innymi kontrola zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych (art. 12 pkt 1) i wydawanie decyzji administracyjnych oraz rozpatrywanie skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych (art. 12 pkt 2). Natomiast realizację tych zadań reguluje przepis art. 14 i Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych ma prawo m.in. żądać złożenia pisemnych lub ustnych wyjaśnień oraz wzywać i przesłuchiwać osoby w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego (pkt 2), wglądu do wszelkich dokumentów i wszelkich danych mających bezpośredni związek z przedmiotem kontroli oraz sporządzania ich kopii (pkt 3) i przeprowadzania oględzin urządzeń, nośników oraz systemów informatycznych służących do przetwarzania danych (pkt 4). Według treści art. 18 ust. 1 ustawy, Generalny Inspektor Ochrony Danych osobowych w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a w szczególności: 1) usunięcie uchybień, 2) uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych, 3) zastosowanie dodatkowych środków zabezpieczających zgromadzone dane osobowe, 4) wstrzymanie przekazywania danych osobowych do państwa trzeciego, 5) zabezpieczenie danych lub przekazanie ich innym podmiotom, 6) usunięcie danych osobowych. Z kolei zgodnie z art. 22, postępowanie w sprawach uregulowanych w ustawie, prowadzi się według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Innymi słowy mówiąc, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych podejmując rozstrzygnięcie, jest związany regułami postępowania administracyjnego, które określają jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Stąd też musi on przestrzegać m.in. zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej, a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Jest również zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.) i musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie organ dopuścił się naruszenia powołanych przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć – zdaniem Sądu – istotny wpływ na jej wynik, bowiem nie podjął on niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W tym miejscu przyznać należy rację Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych, że przedmiotem Umowy generalnej nr [...] z dnia [...] października 2007 r. zawartej pomiędzy K. sp. z o. o., a "F." S.A. jest kompleksowe ubezpieczenie mieszkań, piwnic i garaży (§ 1), bez podawania danych osobowych właścicieli lokali mieszkalnych, w tym skarżących (§ 2 pkt 2). Ponadto K. na mocy powyższej umowy, w niczym jeszcze nie naruszając ochrony danych osobowych skarżących, miało prawo przekazać wymienionym opieczętowane i sygnowane podpisami "Potwierdzenie" z dnia [...] października 2007 r., bowiem przewidywał to § 6 pkt 3, 4 i 5 oraz § 7 umowy, a dane lokatorów w myśl tych przepisów wpisywało dopiero K. (załącznik nr 4). Zatem na tym etapie – zgodnie z właściwymi ustaleniami organu – nie doszło do uzyskania przez "F." danych osobowych od K. Jednakże Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie ustosunkował się w najmniejszym nawet stopniu do zarzutu skarżących zawartego już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i potwierdzonego następnie w skardze, a mianowicie do faktu, że wymienieni załączyli do akt "Decyzję o odmowie przyznania odszkodowania" z dnia [...] listopada 2007 r., a z dokumentu tego jednoznacznie wynika, że "F." S.A. było w posiadaniu danych osobowych skarżącego Z. F., bowiem powołało się na polisę [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. w związku ze szkodą nr [...] z dnia [...] września 2007 r. Z dokumenty tego wynika ponadto, że likwidator przebywał w mieszkaniu skarżących w dniu [...] października 2007 r., zaś oni sami – jak wynika z ich oświadczenia – nie podpisywali umowy ubezpieczenia z "F." S.A., a likwidator stwierdził, że ich dane osobowe posiada od K. sp. z o. o. Tym samym organ wydając zaskarżoną decyzję, ustosunkował się jedynie częściowo do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Wobec powyższego, podczas prowadzenia na nowo przedmiotowej sprawy, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych winien ustosunkować się do wykazanej powyżej wątpliwości i dokonać analizy całego materiału sprawy. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 152 i w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.