II SA/Wa 1347/17

WyrokWSA w Warszawie2018-03-15

Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję odmawiającą wypłaty równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie funkcjonariuszowi Straży Granicznej, który był zawieszony w czynnościach służbowych, a następnie przywrócony do służby, w sytuacji gdy interpretacja przepisów dotyczących stosowania przepisów dotychczasowych (art. 6 ustawy zmieniającej) oraz przepisów materialnych (art. 65a ust. 6 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej) budzi wątpliwości?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ organy obu instancji nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, nie poczyniły istotnych ustaleń faktycznych i nie przedstawiły prawidłowego uzasadnienia prawnego. W szczególności, organ odwoławczy nie dokonał własnej oceny materiału dowodowego ani nie ustosunkował się do zarzutów odwołania, powielając błędy organu pierwszej instancji. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Skarżący A.S. domagał się wypłaty równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie za okres zawieszenia w czynnościach służbowych od grudnia 2007 r. do września 2013 r. Organy administracji odmówiły wypłaty, powołując się na przepisy ustawy o Straży Granicznej w brzmieniu obowiązującym po 1 kwietnia 2016 r., zgodnie z którymi równoważnik nie przysługuje za okres nieobecności w służbie z powodu zawieszenia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 6 ustawy zmieniającej oraz art. 65a ust. 6 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; zasądził od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz A.S. kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Janusz Walawski (spr.), Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2018 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz A.S.kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Główny Straży Granicznej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 6a pkt 3 w zw. z art 65a ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1643, z późn. zm.), w dniu [...] czerwca 2017 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] o odmowie wypłaty A. S. (zwanemu dalej skarżącym) wypłaty równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych z dniem [...] grudnia 2007 r. na okres [...] miesięcy, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. przedłużył okres zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Następnie, Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej zwolnił skarżącego z dniem [...] lipca 2013 r. ze służby stałej w Straży Granicznej rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 11 w zw. z art. 49 ustawy o Straży Granicznej. Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...], uchylił ww. rozkaz personalny w części dotyczącej terminu zwolnienia ze służby orzekając, że zwolnienie ze służby nastąpi z dniem [...] września 2013 r. Jednak z uwagi na wyroki Sądu Rejonowego w K. [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego w S. [...] z dnia [...] lipca 2016 r. sygn. akt [...] orzekające o umorzeniu postępowania karnego prowadzonego wobec skarżącego, skarżący z dniem [...] lipca 2016 r. został przywrócony do służby i z dniem [...] września 2016 r. mianowany na stanowisko służbowe rozkazem personalnym Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] września 2016 r. nr [...]. Wnioskiem z dnia [...] września 2016 r. skarżący zwrócił się o zwrot równoważnika pieniężnego w zamiana za umundurowanie za okres zawieszenia w czynnościach służbowych w okresie od [...] grudnia 2007 r. do dnia [...] września 2013 r. Wobec powyższego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w okresie zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych przypadającym na lata zaopatrzenia zmieniały się akty prawne w przedmiocie równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie. Powołując treść art. 6 ustawy z dnia 9 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1336), organ odwoławczy wyjaśnił, że w ustalonym stanie faktycznym, przez "sprawy wszczęte i niezakończone", o których mowa w ww. przepisie, należy rozumieć sprawy administracyjne dotyczące zawieszenia w czynnościach służbowych, zwolnienia ze służby oraz przywrócenia do służby. W chwili wejścia w życie tego przepisu, sprawy administracyjne dotyczące zawieszenia funkcjonariuszy w czynnościach służbowych, zawieszenia wypłaty równoważnika pieniężnego w zamian za przedmioty umundurowania, zwolnienia ze służby, zostały ostatecznie zakończone, zaś sprawy administracyjne związane z przywróceniem do służby zostały wszczęte po dniu [...] kwietnia 2016 r. Powyższe okoliczności wskazują na to, że w ustalonym stanie faktycznym nie zostały wyczerpane przesłanki z art. 6 ustawy z dnia 9 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw, uprawniające do stosowania dotychczasowych przepisów. Organ odwoławczy uznał zatem, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie art. 65a ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej w brzmieniu obowiązującym po 1 kwietnia 2016 r., zgodnie z którym równoważnik pieniężny za przedmioty umundurowania nie wydane w naturze nie przysługuje za okres nieobecności funkcjonariusza w służbie z powodu zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych. A. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego SG z dnia [...] czerwca 2017 r. zarzucając, że do jej wydania doszło w warunkach naruszenia przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego i jego dowolnej ocenie oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, istoty samego zdarzenia, tj. postępowania karnego prowadzonego przeciwko skarżącemu, stanowiącego podstawę zawieszenia w czynnościach służbowych, a następnie podstawę zawieszenia wypłaty równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie, które to zdarzenie rozciągnięte było w czasie obowiązywania starych jak i nowych przepisów ustawy o Straży Granicznej oraz jej przepisów wykonawczych; 2. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżoną decyzja decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy prawidłowe było jej uchylenie i orzeczenie o przyznaniu skarżącemu równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie za okres zawieszenia od [...] grudnia 2007 r. do [...] września 2013 r.; 3. art. 65a ust. 6 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej, przez dokonanie błędnej subsumcji do ustalonego stanu faktycznego, będącej wynikiem błędnego przyjęcia, iż art. 6 ustawy o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw nie może być zastosowany wobec braku realizacji wynikających z niego przesłanek, w sytuacji gdy jednoznaczna treść tego przepisu nakazuje przyjąć, że w okolicznościach niniejszej sprawy spełnione zostały przesłanki w nim wskazane, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 65a ust. 6 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej; 4. art. 6 ustawy o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że pod pojęciem "sprawy wszczęte i niezakończone" należy rozumieć sprawy administracyjne dotyczące zawieszenia w czynnościach służbowych, zwolnienia ze służby oraz przywrócenia do służby, podczas gdy sprawami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 65 ust. 4 ustawy zmienianej (tj. ustawy o Straży Granicznej w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z dnia 9 lipca 2015 r.), są sprawy enumeratywnie wymienione w § 1 pkt 1-7 rozporządzenia z dnia 31 marca 2011 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszowi Straży Granicznej równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie (Dz. U. Nr 70, poz. 374) i dotyczą wyłącznie zasad obliczania i przyznawania równoważnika pieniężnego; 5. § 10 ust. 4 pkt 2 i ust. 6 oraz § 11 ust. 3 pkt 2 i ust. 4 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszowi Straży Granicznej równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie w związku z art. 6 ustawy o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw, poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie. Podnosząc powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Komendant Główny SG w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a." Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawa środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W kontrolowanej sprawie organ pierwszej instancji jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 65a ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1643, z późn. zm.) – zwanej dalej ustawą o Straży Granicznej oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszowi Straży Granicznej równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie (Dz. U. Nr 70, poz. 374). Organ odwoławczy w podstawie prawnej decyzji powołał się na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 6a pkt 3 w zw. z art 65a ust. 6 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej. Zgodnie z art. 65a ustawy o Straży Granicznej, równoważnik pieniężny nie przysługuje za okres nieobecności funkcjonariusza w służbie z powodu zawieszenia w czynnościach służbowych. Natomiast art. 6 ustawy z dnia 9 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1336) – zwanej dalej ustawą zmieniajacą, stanowi, że do spraw określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 65 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych do dnia 1 kwietnia 2016 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie art. 65 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej wydał rozporządzenie w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszowi Straży Granicznej równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie. Niezbędnym i koniecznym elementem możliwości prawidłowego zastosowania powołanych wyżej przepisów prawa materialnego, uprawniających organ do rozstrzygnięcia sprawy, jak też do stwierdzenia wystąpienia przesłanek określonych w powołanych wyżej przepisach, jest poczynienie jasnych, wyczerpujących i nie budzących wątpliwości ustaleń faktycznych, co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 ust. 3 k.p.a. Zasadniczą przeto kwestią w rozpoznawanej sprawie jest ocena czy organ w sposób zgodny z prawem, niebudzący wątpliwości i przekonywujący wykazał, że w sprawie zaistniały podstawy do stwierdzenia zaistnienia przesłanek do wydania decyzji o odmowie wypłaty funkcjonariuszowi równoważnika pieniężnego za przedmioty umundurowania. W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji, w uzasadnieniu decyzji odwołał się do § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 marca 2004 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszowi Straży Granicznej równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie. Organowi prawdopodobnie chodziło o rozporządzenie z dnia 21 maja 2014 r. Natomiast w podstawie prawnej decyzji organ odwołuje się do rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszowi Straży Granicznej równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie (Dz. U. Nr 70, poz. 374), ale nie wskazuje na jego konkretny przepis. W ocenie Sądu organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie w sposób naruszający przepisy art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., albowiem w istocie organ nie wyjaśnił i nie wykazał, by w sprawie istotnie zachodził brak przesłanek do zastosowania art. 6 ustawy zmieniającej. Podkreślić należy, że kompetencja Sądu ogranicza się wyłącznie do kontroli legalności rozstrzygnięć organów administracyjnych, a nie do dokonywania za nie ustaleń stanowiących postawę podjętych przez nie rozstrzygnięć. Wobec tego, iż w przedmiotowej sprawie istotne ustalenia albo nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym, albo też są nie spójne, zaś Sąd nie ma kompetencji do dokonywania koniecznych ustaleń za organ, Sąd uchylił zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję. Wskazania wymaga, że zakres okoliczności, jakie należy udowodnić w celu wydania rozstrzygnięcia, wyznaczają normy prawa materialnego, wskazujące okoliczności istotne z punktu widzenia dyspozycji określonej normy prawnej, jakie należy poprzez stosowanie przepisów procedury zbadać i wyjaśnić w celu poczynienia ustaleń mogących być podstawą rozstrzygnięcia. Trzeba również podkreślić, że zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. każda decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne, zawierające wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz uzasadnienie prawne, czyli wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 1995 r. (sygn. SA/Lu 2479/94, Baza Orzeczeń LEX nr 27106) jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków "sine qua non" skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez sąd administracyjny. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma zatem nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie stron postępowania do organów administracyjnych. W ocenie Sądu uzasadnienie prawne decyzji nie może polegać tylko na powołaniu przez organ wydający ową decyzję, artykułu czy paragrafu przepisu prawa, lecz powinno zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa, oraz wskazać, jaki zachodzi związek między tą oceną, a treścią rozstrzygnięcia. Natomiast uzasadnienie faktyczne decyzji - zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. - powinno zawierać przede wszystkim wskazanie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy faktów, które organ uznał za udowodnione. W tym miejscu stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organy obu instancji powyższych obowiązków należycie nie spełniły, nie wskazały bowiem w uzasadnieniach swoich decyzji wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy opisanych powyżej. W zasadzie decyzje nie zawierają uzasadnienia prawnego. Wyjaśnić nadto należy, że wniesienie odwołania od decyzji administracyjnej wydanej w pierwszej instancji przenosi na organ odwoławczy kompetencję merytorycznego rozpatrzenia indywidualnej sprawy administracyjnej. Istota postępowania odwoławczego polega na ponownym merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia przez organ niższego stopnia, w jej całokształcie. Z ustanowionej w Konstytucji RP i wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności wynika, że sprawa administracyjna jest dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, co oznacza, że tak organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, mają obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Przystępując do rozpatrzenia odwołania organ drugiej instancji dokonuje oceny materiału dowodowego zebranego i rozpatrzonego przez organ pierwszej instancji oraz zbadania ustaleń poczynionych przez ten organ. W wyniku przeprowadzonej oceny organ odwoławczy może określić zakres i kierunki dalszego postępowania wyjaśniającego w drugiej instancji. Oczywistym jest, iż organ odwoławczy musi dokonać w toku postępowania odwoławczego oceny, w jakim zakresie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji zebrano i rozpatrzono materiał dowodowy załatwianej sprawy. W przypadku, gdy materiał dowodowy został w toku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w pierwszej instancji zebrany w sposób wyczerpujący, organ odwoławczy ma obowiązek dokonać ponownej jego oceny i wydać orzeczenia co do istoty sprawy. W sytuacji, gdy organ odwoławczy uzna, iż postępowanie wyjaśniające organu pierwszej instancji obarczone jest nieznacznymi brakami, zobligowany jest w oparciu o przepis art. 136 k.p.a. przeprowadzić uzupełniające postępowanie wyjaśniające lub zlecić jego wykonanie organowi pierwszej instancji. Tak zatem zasadniczy cel postępowania odwoławczego sprowadza się do merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją organu pierwszej instancji. Co do zasady, także orzeczenie organu odwoławczego ma charakter merytoryczny (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) lub merytoryczno-reformacyjny (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.). Stanowi to bezpośrednią realizację zasady ekonomiki postępowania, gdyż służy przyspieszeniu załatwienia sprawy administracyjnej przez organy administracji publiczne, najpóźniej na etapie postępowania odwoławczego. Temu samemu celowi służy instytucja przewidziana w przepisie art. 136 k.p.a. uprawniająca organ odwoławczy do przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Wyniki poczynionych ustaleń faktycznych i prawnych, jak wskazano wyżej, organ odwoławczy winien uzewnętrznić w uzasadnieniu wydanej decyzji administracyjnej w spełniającym wymogi określone w art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., zatem zawierającym jednoznaczne wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji. Organ musi przeto zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, w tym w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione. W uzasadnieniu, poza składnikami expressis verbis wskazanymi w art. 107 § 3 k.p.a., organ winien nadto szczegółowo odnieść się do argumentów podnoszonych w odwołaniu. Organ winien przy tym pamiętać, iż wskazania faktów, które uznaje za udowodnione, nie może zastąpić opisem postępowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji. Podsumowując zatem Sąd stwierdza, że prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne i prawne, jakimi kierował się organ, podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji wydawanej przez organ odwoławczy winno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie czyni zadość powyższym zasadom, ponieważ nie zawiera w ogóle własnych ustaleń ani własnych rozważań. Takie stanowisko organu odwoławczego, pomijając brak własnych ustaleń i rozważań, w opisany w uzasadnieniu sposób, powiela uchybienia organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji nie dostrzegł w ogóle, że organ pierwszej instancji nie poczynił istotnych dla sprawy ustaleń, zaś w uzasadnieniu zabrakło koniecznych wyjaśnień przyczyn rozstrzygnięcia, a w szczególności braku uzasadnienia prawnego Wykazane uchybienia stanowią naruszenie prawa mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia albowiem doprowadziły do niewyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności związanych ze stosowaniem przepisów prawa. W ocenie Sądu nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja organu odwoławczego, która w uzasadnieniu nie zawiera własnych ustaleń i rozważań, poprzestając na ustaleniach i rozważaniach organu pierwszej instancji. Również nie może pozostawać w obrocie decyzja organu pierwszej instancji, skoro zabrakło w niej koniecznych ustaleń i wyjaśnień, zaś poprzedzające ją postępowanie nie było wolne od wad. W związku z powyższym Sąd uznał, że zarzuty podniesione w skardze w zakresie naruszenia przepisów postępowania są zasadne. Wobec braku uzasadnienia prawnego decyzji Sąd został pozbawiony możliwość odniesienia się do zarzutów związanych z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. Mając na uwadze powyższe uchybienia, naruszające art. 15 oraz 107 § k.p.a. odnośnie zaskarżonej decyzji, oraz art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. odnośnie postępowania przed organem pierwszej instancji oraz jego decyzji, które to uchybienia naruszają wskazane przepisy w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz uniemożliwiają Sądowi kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem wynagrodzenia dla pełnomocnika skarżącego będącego radcą prawnym oraz opłaty skarbowej za pełnomocnictwo w wysokości 17 (siedemnaście) złotych, Sąd orzekł zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804, z późn. zm.). Wskazania odnośnie dalszego postępowania, które - z uwagi na kasacyjny charakter wyroku - polegać będzie na ponownym rozpoznaniu sprawy, wynikają wprost z rozważań Sądu. W świetle art. 153 p.p.s.a., oceny i wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku wiążą organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Rozpatrując ponownie sprawę rzeczą organów będzie przeprowadzić wyczerpujące postępowanie wyjaśniające z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego w podanym wyżej zakresie, a następnie dokonanie analizy sprawy poprzez zinterpretowanie znajdującego się w aktach administracyjnych materiału dowodowego i wydanie stosownych decyzji. Wynik przeprowadzonego w ten sposób postępowania, stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. powinien znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji administracyjnej, kończącej postępowanie w sprawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło