II SA/Wa 1349/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spr.) Sędzia WSA Ewa Kwiecińska Asesor WSA Jarosław Trelka Protokolant: Małgorzata Płodzicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2006 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy w formie zwrotu należności z tytułu podróży służbowych oraz kosztów nauki I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Dowódca [...] Okręgu Wojskowego decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 52 ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750) oraz § 5 ust. 2 oraz ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równoważnika kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz.U. Nr 135, poz. 1451) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku por. R. T. o refundację kosztów poniesionych na naukę odmówił udzielenia pomocy w formie zwrotu należności z tytułu kosztów podróży służbowych w wysokości i na zasadach określonych w przepisach o należnościach przysługujących z tytułu podróży służbowych na terenie kraju oraz kosztów nauki pobieranej przez Akademię [...] w W. W uzasadnieniu podał, że [...] r. por. R. T. zwrócił się drogą służbową z wnioskiem do Dowódcy Wojsk Lądowych o wyrażenie zgody na naukę w Akademii [...] w W. w systemie [...] na wydziale [...], kierunku [...] oraz o zwrot kosztów tej nauki i należności z tytułu kosztów podróży. Powyższy wniosek został pozytywnie rozpatrzony przez bezpośredniego przełożonego żołnierza zawodowego Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] [...] oraz Szefa Zasobów Osobowych ([...]) Dowództwa [...] Okręgu Wojskowego. Główny Księgowy - Szef Finansów Dowództwa Wojsk Lądowych nie zabezpieczył środków finansowych w budżecie Wojsk Lądowych na [...] r. na refundację kosztów kształcenia, bowiem Dowódca Jednostki Wojskowej [...] nie ujął por. R. T. w imiennym wykazie żołnierzy zawodowych kierowanych na studia. Powołując się na § 5 ust. 3 pkt 1 powołanego rozporządzenia Dowódca [...] Okręgu Wojskowego wskazał tę okoliczność jako podstawę wydania decyzji odmownej. Decyzja doręczona została por. R. T. [...]. W odwołaniu por. R. T. wniósł o uchylenie decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego i wyrażenie zgody na udzielenie pomocy finansowej w postaci zwrotu kosztów podjętej nauki. Podniósł, że Jednostka Wojskowa [...] jest podporządkowana bezpośrednio Dowódcy Wojsk Lądowych, natomiast Jednostka Wojskowa [...] Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego i wszystkie sprawy personalne są uzgadniane i kierowane do tego organu. Jednostka Wojskowa [...] jest jedynie oddziałem gospodarczym JW [...] i Szef Finansów tej jednostki nie zwracał się o imienny wykaz żołnierzy zawodowych kierowanych na studia. Podkreślił, że decyzję o rozpoczęciu studiów podjął aby sprostać wymaganiom wynikającym z ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Ta sytuacja jest dla niego niezrozumiała, bowiem z jednej strony na żołnierza zawodowego nakłada się ustawowy obowiązek posiadania tytułu magistra (art. 36 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy), a z drugiej strony odmawia się ustawowego także prawa do zwrotu kosztów nauki (art. 52 ust. 3 i 4 tej ustawy). Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] marca 2005 r., wydaną na podstawie art. 127 § 2 i 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 52 ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) w związku z § 5 ust. 2 oraz ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równoważnika kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz.U. Nr 135, poz. 1451), po rozpatrzeniu odwołania por. R. T. od decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie bowiem Dowódca Jednostki Wojskowej [...] nie ujął por. R. T. w imiennym wykazie żołnierzy, których planuje się do skierowania w [...] r. na studia w celu uzupełnienia posiadanego wykształcenia. W związku z powyższym Szef Finansów Dowództwa Wojsk Lądowych nie zabezpieczył środków finansowych w budżecie na [...] r. na refundację kosztów kształcenia żołnierza zawodowego. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie por. R. T. wniósł o uchylenie Decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] marca 2005 r. nr [...], zarzucając naruszenie zasad postępowania administracyjnego zawartych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. W uzasadnieniu decyzji Dowódca Wojsk Lądowych wskazał na pismo nr [...], wystosowane do jednostek wojskowych, z prośbą o wykaz imienny żołnierzy, których planuje się skierować na kursy w celu uzupełnienia wykształcenia. Pismo to nie zostało doręczone do Dowództwa Jednostki Wojskowej nr [...]. Okoliczność ta wskazana została w odwołaniu. Jednakże zaskarżona decyzja wydana została bez sprawdzenia tego faktu, czym została rażąco naruszona zasada wynikająca z art. 7 i art. 107 § kpa. Skarżący zaznaczył, że Dowódca Jednostki Wojskowej w pismach kierowanych do Dowództwa [...] Okręgu Wojskowego dwukrotnie podawał wykaz imienny kandydatów na uzupełniające studia magisterskie, wskazując obok jego osoby [...] innych kandydatów. W odpowiedzi na skargę Dowódca Wojsk Lądowych wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) ze zm. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że sąd nie jest związany granicami skargi i obowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszystkich naruszeń prawa. Dokonana przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga jest zasadna. Jednakże jej uwzględnienie następuje z powodów, które nie były podniesione w skardze. Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia, na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.). Stosownie zaś do treści art. 129 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Natomiast zgodnie z § 2 powołanego artykułu, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Decyzja Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] wraz z prawidłowym pouczeniem o prawie, terminie i sposobie wniesienia odwołania, doręczona została skarżącemu w dniu 7 lutego 2005 r. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem, termin do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji upływał w dniu 21 lutego 2005 r. Odwołanie do Dowódcy Wojsk Lądowych od decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego por. R. T. złożył osobiście w dniu 22 lutego 2005 r. w kancelarii jawnej Jednostki Wojskowej [...]. Przede wszystkim wskazania wymaga, że organ wojskowy, do którego wniesiono odwołanie obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu, co jest warunkiem skuteczności tej czynności prawnej. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że odwołanie od decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego skarżący wniósł po upływie ustawowego terminu. Okoliczność tę przyznał na rozprawie w dniu 21 marca 2006r. Datę 22 lutego 2005 r. mógł podać precyzyjnie, bowiem zapisał ją w terminarzu wojskowym. Obowiązkiem Dowódcy Wojsk Lądowych było wobec powyższego - stosownie do art. 134 kpa - wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Tymczasem Dowódca Wojsk Lądowych działając jako organ odwoławczy, nie ocenił skuteczności wniesionego środka zaskarżenia, w ogóle nie badał tej okoliczności i rozpatrzył odwołanie od decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z [...] stycznia 2005 r. nr [...], utrzymując te decyzję w mocy. Działaniem swoim naruszył art. 16 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Organ dokonał bowiem w postępowaniu odwoławczym weryfikacji decyzji ostatecznej korzystającej, zgodnie z art. 16 § 1 kpa, z ochrony trwałości. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, określone w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Biorąc pod uwagę te okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I wyroku. Na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.