II SA/Wa 1349/06
WyrokWSA w Warszawie2006-11-21
Skład orzekający: Bronisław Szydło, Janusz Walawski, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy akta sprawy administracyjnej, w tym dotyczące pozwolenia na użytkowanie budynku, stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też podlegają ograniczeniom wynikającym z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o tajemnicy postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Akta sprawy administracyjnej, odnoszące się do działania organów administracji publicznej, stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ograniczenia w dostępie do tych akt mogą wynikać z ochrony danych osobowych, prawnie chronionej tajemnicy lub prawa prywatności, jednak organ odmawiający udostępnienia informacji musi konkretnie wskazać, które dokumenty podlegają wyłączeniu, a nie odmawiać dostępu w całości. Przepisy art. 73-74 Kpa regulują jedynie tryb udostępniania akt stronom postępowania, a nie stanowią podstawy do uznania ich za niejawne dla innych podmiotów.Stan faktyczny
Pan T. B. złożył wniosek o wgląd do akt sprawy dotyczącej pozwolenia na użytkowanie budynku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił udostępnienia informacji, powołując się na tajemnicę postępowania administracyjnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Pan T. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organom błędną interpretację przepisów i ograniczenie konstytucyjnych uprawnień obywatela do informacji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Asesorzy WSA Janusz Walawski, Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
II SA/Wa 1349/06
UZASADNIENIE
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r., Nr 98, póz. 1071 z późn. zm.) w zw. z art. 14 ust. 2 ustawy z 6 września 2001r. (tekst jednolity: Dz. U. Nr 112, póz. 1198 z późn. zm.) decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. odmawiającą Panu T. B. dostępu do informacji publicznej w sprawie dotyczącej budynku [...] z Zespołu Zabudowy [...], usytuowanego w rejonie ulic [...] w W. W uzasadnieniu organ podniósł, iż w dniu [...] kwietnia 2006 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] wpłynął wniosek Pana T. B. o umożliwienie wglądu do akt sprawy związanej z wydaniem pozwolenia na użytkowanie budynku [...] z Zespołu Zabudowy [...], usytuowanego w rejonie ulic [...] w W. PINB [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2006r. odmówił Panu T. B. dostępu do informacji publicznej w sprawie dotyczącej w/w budynku. Od powyższej decyzji odwołanie złożył Pan T. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie PINB [...] udostępnienia informacji publicznej. Jednak zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżona decyzja organu I instancji była prawidłowa. Organ wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w w/w ustawie. Informację publiczną stanowi więc treść dokumentów sporządzonych przez organy administracyjne, treść wystąpień i dokonywanych ocen. Jednak zdaniem organu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 22 stycznia 1999r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. Nr 11 póź. 95 ze zm.) oraz przepisach o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, m. in. tajemnicy postępowania administracyjnego (art. 73-74 Kpa). Szczególnie organ drugiej instancji zwrócił uwagę na uregulowania zawarte w art. 73 i 74 Kpa ustanawiające zasadę względnej jawności akt sprawy administracyjnej, albowiem prawo do przeglądania akt służy stronie. Strona może to uprawnienie realizować osobiście, przez swojego przedstawiciela lub przez pełnomocnika. Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego określił, że w świetle art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej, sprawy rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym są informacją publiczną w rozumieniu jej przepisów, co potwierdza się również w brzmieniu art. 6 ust. 1 pkt 4. Jednakże dostęp do tej informacji ulega znacznemu ograniczeniu w świetle powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1-3 oraz art. 1 ust. 2 w/w ustawy. W związku z tym informacje o postępowaniach administracyjnych mogą być udostępniane jedynie wtedy, gdy postępowanie dotyczy władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne albo osób pełniących funkcje publiczne - w zakresie tych zadań i funkcji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił uwagę na to, iż ustawodawca użył sformułowania "postępowanie dotyczy", co jednoznacznie przesądza o tym, że nie obejmuje to postępowań prowadzonych przez organy, lecz jedynie tych, których podmiotem jest organ lub osoby tam wymienione. Zdaniem organu drugiej instancji z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że w zakresie dostępu do akt pierwszeństwo będą miały przepisy Kpa. W świetle powyższego, zdaniem organu odwoławczego, dostęp do informacji w sprawach rozstrzyganych w postępowaniu prowadzonym zgodnie z przepisami Kpa w sprawach indywidualnych, jest w praktyce możliwy tylko wtedy, gdy strony postępowania wyrażą na to zgodę, rezygnując z prawa do ochrony prywatności lub ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa lub jeśli zachodzi przypadek określony w ust. 3 art. 5 ustawy a więc postępowanie dotyczy organu. Organ zaznaczył, że z uwagi na fakt, że informacje te ustawodawca zaliczył do informacji publicznej odmowa powinna nastąpić w formie decyzji. Jednocześnie organ podniósł, iż zasadnym wydaje się pogląd, że powyższe zasady dotyczą postępowań administracyjnych już zakończonych, nie zaś toczących się. W odniesieniu do postępowań toczących się - tzn. nie zakończonych decyzją lub postanowieniem, w myśl art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zastosowanie mają zasady dotyczące udostępniania akt określone w Kpa . Przepisy Kpa są w tym zakresie przepisami normującymi dostęp do akt stronom postępowania, co oznacza brak możliwości ich udostępniania innym podmiotom, do czasu zakończenia postępowania
W dniu 3 lipca 2006 r. skargę na powyższą decyzję złożył pan T. B. Skarżący podkreślił, że ograniczenie dostępu do informacji, na które powołał się organ powodują, że faktycznie ograniczony jest dostęp obywatela do uzyskania przyznanych mu przez Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej uprawnień do uzyskania informacji o działalności organów państwa. Zdaniem skarżącego jeśliby przyjąć interpretację przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 roku przyjętą przez organy orzekające w sprawie, to wówczas faktycznie uniemożliwiona byłaby możliwość społecznej kontroli nad działaniami organów administracji w zakresie wydania decyzji administracyjnych, a zatem wydane decyzje są sprzeczne z przepisami w/w ustawy z dnia 6 września 2001 r. Nadto skarżący podkreślił, że wnosił o umożliwienie wglądu w akta budynku oznaczonego symbolem [...], a nie jak organ podał w decyzji budynku oznaczonego symbolem [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podnieść, że pan T. B. domagał się udostępnienia informacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymując w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdził, że ustawa ta nie zezwala na udostępnienie akt postępowania w sprawie rozstrzyganej decyzją administracyjną, gdyż są one chronione tajemnicą postępowania administracyjnego, określoną w art. 73-74 kodeksu postępowania administracyjnego.
Takie rozstrzygnięcie nie ma oparcia w przepisach dotyczących udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie, bowiem z art. 1 ust. 1 ustawy i art. 61 Konstytucji RP informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów. Za taką wykładnią przemawia również treść art. 5 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 6 września 2001 r. Wskazuje ona bowiem wyjątki od zasady udostępnienia, przy czym wyjątki te dotyczą właśnie informacji publicznych. Oznacza to, że akta sprawy administracyjnej, jako odnoszące się do działania podmiotów publicznych, a mianowicie organów administracji publicznej, stanowią informację publiczną. Natomiast inną kwestią jest dostęp do zawartych w tych aktach danych osobowych czy informacji stanowiących prawnie chronioną tajemnicę bądź ochronę prawa prywatności. Oznacza to, że organ odmawiając udostępnienia informacji musi konkretnie wskazać, jakie dokumenty podlegają wyłączeniu ze względu na ochronę wspomnianych dóbr. W żadnym razie nie może być jednak tak, aby uznał je w całości za niepodlegające udostępnieniu, bez żadnych ustaleń, tzn., jeżeli nie nadał im charakteru tajemnicy służbowej i nie opatrzył zgodnie z ustawą z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych klauzulą poufne, ani nie wykazał, że dotyczą one prawnie chronionej tajemnicy, prawa prywatności lub innych tajemnic. Należy, więc podnieść, że w rozpatrywanej sprawie organy obu instancji nie wskazały na ograniczenia dotyczące takich konkretnych dokumentów, lecz w całości uznały je za dane niebędące informacjami publicznymi.
Warto tu wskazać, że wbrew temu, co twierdzi organ nie istnieje w sensie prawnym "tajemnica postępowania administracyjnego", a wskazane przez [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 73-73 kpa, jako postawy prawne istnienia takiej tajemnicy, wskazują jedynie na tryb udostępniania przez organy administracji publicznej akt postępowania stronom biorącym w nim udział.
Nadto należy wskazać, że organ w decyzji błędnie wskazał, o jakie akta administracyjne skarżący wystąpił. Wniosek pana T. B. z dnia [...] kwietnia 2006 r. dotyczył, bowiem pozwolenia na użytkowanie budynku oznaczonego symbolem [...], a nie jak podały organy obu instancji budynku oznaczonego symbolem [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O wykonalności wyroku orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło