II SA/Wa 1350/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Łukasz Bazyluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2009 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów kształcenia, zakwaterowania i wyżywienia oddala skargę Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego rozkazem z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...], zwolnił M. Z. z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w P. ustalił równowartość kosztów kształcenia M. Z. na 45 438,65 zł. Jednocześnie organ poinformował, że wyżej wymieniony jest zobowiązany do zwrotu ustalonej kwoty w terminie 60 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 54 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) oraz § 15, § 17 i § 18 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz. U. Nr 135, poz. 1451). W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych żołnierz zawodowy będący absolwentem szkoły wojskowej, który wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, w okresie nieprzekraczającym okresu dwa razy dłuższego od czasu trwania nauki jest zobowiązany do zwrotu równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę. M. Z. pobierał naukę w [...] w okresie od [...], co daje łącznie 1771 dni, natomiast służbę zawodową pełnił od [...], tj. przez 585 dni. Okres dwukrotnie dłuższy od okresu pobierania nauki wynosi w jego przypadku 3542 dni. Organ przedstawił również ustalone koszty w rozbiciu na świadczenia związane z umundurowaniem (14 162,32 zł), wyżywieniem (26 766,60 zł), nauką (1 626,85 zł) oraz dojazdem do miejsca pobierania nauki (56,51 zł). Wymienione wyżej koszty zostały również przedstawione z uwzględnieniem poszczególnych lat nauki. Podał także wysokość zwaloryzowanych kosztów (54 745,36 zł) oraz wskazał sposób obliczenia ostatecznej kwoty podlegającej zwrotowi (45 438,65 zł). Po rozpatrzeniu odwołania M. Z., Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242) art. 54 ust. 1 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2008 r. oraz § 15 i § 17 powołanego rozporządzenia w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką. W uzasadnieniu decyzji Dowódca Wojsk Lądowych podtrzymał argumentację zawartą w decyzji organu I instancji. Dodatkowo wyjaśnił, że podlegające zwrotowi koszty zostały ustalone przez organ w oparciu o zestawienia sporządzone przez [...], zgodnie z § 15 i § 17 powołanego wyżej rozporządzenia. Wynikają one z ewidencji księgowej prowadzonej przez uczelnię, gdzie w przypadku niemożności bezpośredniego odnoszenia kosztów do poszczególnych kandydatów, przelicza się na jednego kandydata łączne rzeczywiście poniesione koszty, zgodnie z § 17 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia. Wyjaśnił również, że data rozpoczęcia nauki M. Z. została ustalona w oparciu o "kartę ewidencyjną oficera i chorążego". Wskazana wyżej decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych stała się przedmiotem skargi M. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 77 ust. 1, art. 80 k.p.a. poprzez brak rzetelnego ustalenia wysokości faktycznie poniesionych kosztów oraz art. 107 ust. 1 i ust. 3 k.p.a. poprzez brak wskazania podstawy przyjętej w zaskarżonej decyzji kwoty podlegającej zwrotowi, brak powołania konkretnych dokumentów wskazujących na poniesione koszty przez [...], brak uzasadnienia przyjętego wskaźnika waloryzacji oraz brak wykazania, jakie świadczenia pobierał on na uczelni poza nauką, a ponadto brak wskazania kto jest beneficjentem świadczenia podlegającego zwrotowi; - art. 54 ust. 1 w zw. z ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez przyjęcie, wbrew literalnemu brzmieniu tego przepisu, iż suma ustalonych kosztów nauki stanowi iloczyn sumy kosztów utrzymania dziennego żołnierza zawodowego za każdy dzień pozostały do zakończenia okresu obowiązkowej służby, wskazanego w art. 54 ust. 1 tej ustawy; - § 15 i § 18 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia poprzez przyjęcie, że zwrotowi podlegają nie faktycznie poniesione koszty, ale koszty teoretyczne, możliwe do poniesienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując skargę M. Z. pod tym kątem, Sąd nie stwierdził, aby organ podejmujący zaskarżone decyzje w przedmiocie zobowiązania skarżącego do zwrotu kosztów kształcenia, dopuścił się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu w jakim mogłoby to mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że żołnierz zawodowy będący absolwentem szkoły wojskowej i żołnierz skierowany na studia lub naukę oraz na staż naukowy lub kurs trwający ponad pięć miesięcy, który wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej lub został z niej zwolniony na podstawie art. 111 pkty 1, 4, 6, 7, 9a oraz pkty 11-16, a także art. 112 pkt 1, w okresie nieprzekraczającym okresu dwa razy dłuższego od czasu trwania studiów, nauki stażu lub kursu albo okresu pobierania stypendium, licząc od dnia ukończenia tych studiów, nauki, stażu lub kursu - jest zobowiązany do zwrotu zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że M. Z. jest absolwentem [...] w W. i studiował na [...]w okresie [...]. Po ukończeniu [...] odbywał zawodową służbę wojskową w JW [...] w P. od [...]. Nie budzi również wątpliwości fakt, że skarżący wypowiedział stosunek służbowy i w dniu 31 stycznia 2008 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. Powyższy stan faktyczny w zestawieniu z treścią powołanego wyżej przepisu bezwzględnie wskazuje na obowiązek zwrotu przez skarżącego zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę w [...] w W., bowiem spełnione zostały zawarte w tym przepisie przesłanki: - jest absolwentem szkoły wojskowej, - wypowiedział stosunek służby zawodowej w okresie nieprzekraczającym okresu dwa razy dłuższego od czasu trwania nauki, Organ w zaskarżonej decyzji precyzyjnie ustalił liczbę dni studiów w [...] w W. - 1771 dni. Tak więc skarżący był zobowiązany do pełnienia zawodowej służby wojskowej, po ukończeniu tej uczelni wojskowej przez 3542 dni, wobec tego, że po ukończeniu [...] odbywał służbę tylko przez 585 dni, pozostało więc mu 2957 dni służby do odbycia. Zgodnie z art. 54 ust. 5 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zwrot kosztów, określony w art. 54 ust. 1 tej ustawy, następuje w wysokości proporcjonalnej od czasu zawodowej służby wojskowej, jaki żołnierzowi zawodowemu pozostał do odbycia. Błędne jest stanowisko skarżącego odnoszące się do metodologii liczenia owej propozycji. Twierdził bowiem, że pozostały okres zawodowej służby wojskowej winien obejmować również okres jego studiów w [...]. W ocenie Sądu nie można podzielić słuszności takiego stanowiska skarżącego, bowiem w myśl art. 10 pkt 1a powołanej ustawy o zawodowej służbie wojskowej, do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów zawodowych powołuje się żołnierza mianowanego na oficerski stopień wojskowy, po ukończeniu przez niego wyższej szkoły wojskowej, zaś zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, przez żołnierzy zawodowych należy rozumieć między innymi żołnierzy powołanych do zawodowej służby wojskowej i pełniących tę służbę na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej. Czym innym natomiast jest służba w akademii wojskowej, bowiem stosownie do uregulowań zawartych w Rozdziale 8 ustawy, okres pobierania nauki jest czynną służbą wojskową w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Tak więc zwrot kosztów kształcenia winien nastąpić w wysokości proporcjonalnej do czasu zawodowej służby wojskowej skarżącego, który trwał od [...]. Sąd uznał, że organ właściwie odniósł wyliczone 2957 dni jakie pozostały skarżącemu do odbycia zawodowej służby wojskowej, po ukończeniu studiów w [...], do rzeczywistych kosztów utrzymania oraz nauki po zwaloryzowaniu (wykazanych przez uczelnię) i przy zachowaniu wskazanej powyżej propozycji, wyliczył kwotę do zwrotu już w sposób, jak w zaskarżonej decyzji. Natomiast chybiony jest zarzut podniesiony przez skarżącego, a dotyczący niewskazania w zaskarżonej decyzji beneficjenta ustalonej kwoty, ponieważ żaden przepis prawa materialnego nie przewidział takiego warunku, jako zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Sąd nie podzielił także słuszności zarzutu skarżącego co do rzetelności w ustaleniu kosztów utrzymania i nauki. Do zwrotu przysługują koszty nauki, lecz również, o czym stanowi treść art. 54 ust. 1 ustawy, koszty utrzymania. Znajdujące się w aktach administracyjnych zestawienie kosztów (powołane również w uzasadnieniu decyzji), z którym skarżący zapoznał się, czyni zadość regulacji zawartej w § 17 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz. U. Nr 135, poz. 1451). W tej sytuacji zatem nieuprawnione jest powoływanie się przez skarżącego na nieuznanie przez organ postanowień zawartych w art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 ust. 1 i ust. 3 k.p.a. Dlatego też Sąd nie stwierdził uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.