II SA/Wa 1351/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Ewa Kwiecińska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 marca 2017 r. sprawy ze skargi L. B. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu uchyla zaskarżone postanowienie. Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Prezes Rady Ministrów odmówił skarżącemu L.B. przyznania renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.). Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 22 czerwca 2006 r., a 23 czerwca 2006 r. skarżący wniósł do organu pismo zatytułowane "prośba", w którym, m. in. odniósł się do ww. decyzji, wskazując, że organ został wprowadzony w błąd, o czym zamierzał poinformować ówczesnego Prezesa Rady Ministrów osobiście, by Prezes zrozumiał jaką wartość moralną ma ww. decyzja. Pismem z dnia [...] września 2006 r. nr [...], stanowiącym odpowiedź na kolejne pismo skarżącego z dnia 1 września 2006 r., p.o. Dyrektor Biura Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wyjaśnił skarżącemu m. im., że w decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. został pouczony o prawie wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a prośba, którą skarżący w ustawowym terminie skierował do Prezesa Rady Ministrów nie posiadała znamion ww. wniosku. Wnioskiem datowanym na 5 lutego 2016 r. skarżący wystąpił do Prezesa Rady Ministrów o przywrócenie terminu odwoławczego i ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2006 r. Skarżący wyjaśnił, że zebrane w sprawie materiały były niekompletne i wprowadziły organ w błąd. Postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], na podstawie art. 58 i art. 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.) – zwanej dalej Kpa, Prezes Rady Ministrów odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. skarżący otrzymał w dniu 22 czerwca 2006 r., natomiast prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył dopiero 6 lutego 2016 r., a zatem po upływie terminu przewidzianego przepisami Kpa. Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wyraził swoje niezadowolenie rozstrzygnięciem oraz zarzucił, że z uwagi na zmowę milczenia oraz przekazanie Prezesowi Rady Ministrów niepełnych informacji o działalności skarżącego, nie otrzymał świadczenia. W odpowiedzi na skargę pełnomocnika Prezesa Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że skarżący nie wskazał przyczyny uchybienia terminu ani dnia, w którym przyczyna uchybienia ustała. Ponadto pełnomocnik organu wyjaśnił, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącemu 5 kwietnia 2016 r. wraz z błędnym pouczeniem o prawie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący złożył taki wniosek 6 kwietnia 2016 r., a pismem z dnia 22 czerwca 2016 r. organ poinformował skarżącego, o błędnym pouczeniu i o prawie do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jednocześnie skarżący został wezwany do udzielenia informacji czy pismo z dnia 6 kwietnia 2016 r. powinno być potraktowane jako skarga do sądu administracyjnego, na co pismem z dnia 5 lipca 2016 r. skarżący udzielił odpowiedzi twierdzącej. Pismem z dnia 11 października 2016 r. wyznaczony skarżącemu z urzędu pełnomocnik podtrzymał skargę, precyzując, jednocześnie, że skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zarzucając naruszenie następujących przepisów proceduralnych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 124 § 2 Kpa poprzez brak wszechstronnego rozważenia przez organ przyczyn i okoliczności złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu, w zakresie, w jakim organ zaniechał dokładnego zbadania stanu faktycznego w zakresie terminu złożenia wniosku, daty ustania przyczyny uchybienia terminu i daty, w której skarżący dowiedział się o uchybieniu terminu, co doprowadziło do przyjęcia przez organ, że skarżący złożył wniosek z uchybieniem ustawowego terminu, 2. art. 58 § 1 w zw. z art. 64 § 2 Kpa poprzez przedwczesną i niezasadną odmowę przywrócenia terminu, podczas gdy organ zobligowany był wezwać skarżącego do usunięcia braków wniosku. Pełnomocnik skarżącego wniósł nadto o zasądzenie kosztów pomocy prawnej z urzędu według norm przepisanych. W dalszej treści pisma pełnomocnik skarżącego szeroko uzasadnił ww. zarzuty, podnosząc również, że wzmiankę o braku wskazania przez skarżącego przyczyny uchybienia terminu oraz dnia, w którym przyczyna ta ustała, organ uczynił pośrednio dopiero w odpowiedzi na skargę Wskazał nadto, że organ nie ustalił czy w sprawie spełniona została przesłanka uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazano. Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Wskazać należy, że decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Prezes Rady Ministrów odmówił skarżącemu L.B. przyznania renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wnioskiem datowanym na 5 lutego 2016 r. skarżący wystąpił do Prezesa Rady Ministrów o przywrócenie terminu odwoławczego i ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2006 r. Skarżący wyjaśnił, że zebrane w sprawie materiały były niekompletne i wprowadziły organ w błąd. Jak słusznie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia decyzja Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], została odebrana przez skarżącego w dniu 22 czerwca 2006 r. Wskazać jednakże należy, że 23 czerwca 2006 r. skarżący wniósł do organu pismo zatytułowane "prośba", w którym m. in. odniósł się do ww. decyzji, wskazując, że organ został wprowadzony w błąd, o czym zamierzał poinformować ówczesnego Prezesa Rady Ministrów osobiście, by Prezes zrozumiał jaką wartość moralną ma ww. decyzja. Jak wynika z akt sprawy, organ w żaden sposób nie pochylił się nad powyższym wnioskiem. Sąd zauważa, że pismo z dnia 23 czerwca 2006 r. jest co najmniej mało precyzyjne, jednak w jego główce podany jest numer decyzji, który to numer widnieje również na decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. co może sugerować, że jest to odwołanie od powyższej decyzji, zwłaszcza, że pisma nie sporządził profesjonalista, ponadto skierowane zostało do organu właściwego, jakim jest Prezes Rady Ministrów, a nadto złożone zostało w terminie czternastodniowym, a zatem w terminie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku z niejasnościami powyższego pisma organ winien zwrócić się do skarżącego z zapytaniem czego pismo dotyczy i jakie były intencje skarżącego. W wypadku zaistnienia wątpliwości czego dotyczy pismo z dnia 23 czerwca 2006 r. organ winien wówczas w trybie art. 64 § 2 kpa zwrócić się do skarżącego o wskazanie, w terminie 7 dni, czego dotyczy powyższe odwołanie z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Dopiero po wyjaśnieniu tej kwestii, w wypadku jeżeli pismo z dnia 23 czerwca 2006 r. nie dotyczy decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. r. organ mógł rozpatrzeć wniosek skarżącego z dnia 5 lutego 2016 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Rozpatrzenie tego wniosku na obecnym etapie jest przedwczesne. Sad uchylił zaskarżone postanowienie, gdyż nie jest dopuszczalna sytuacja, gdy od jednej decyzji ta sama osoba we własnym imieniu składa dwa odwołania, z których pierwsze nie jest rozpoznane. Art. 127 § 1 kpa wyraźnie wskazuje, że od jednej decyzji stronie przysługuje tylko jedno odwołanie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes Rady Ministrów, wyjaśni kwestie związane z odwołaniem z dnia 23 czerwca 2006 r., a następnie podejmie stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie zarówno treść art. 134 kpa jak i art. 58 i 59 kpa. Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c orzeczono jak w sentencji.