II SA/Wa 1352/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Bronisław Szydło (spr.), Protokolant Monika Michnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2006 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2006 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych nr [...] z dnia [...] marca 2006 r., wydaną na podstawie art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji dowódcy [...] Korpusu [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity: Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.), którą wypowiedziano [...] R. L. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu podał, że na podstawie zarządzenia Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r., z dniem [...] stycznia 2002 r. w Jednostce Wojskowej nr [...] w I., w której od 1976 r. pełnił służbę R. L. ostatnio na stanowisku służbowym [...], stanowisko to uległo likwidacji. Przeprowadzono więc z [...] rozmowę, proponując objęcie niższego stanowiska służbowego [...] (w dniu [...] października 2001 r.), a w dniu [...] grudnia 2001 r., stanowiska służbowego [...]. W tej sytuacji, wobec prowadzonej restrukturyzacji Sił Zbrojnych RP i związanym z tym procesem znacznego ograniczenia liczby stanowisk służbowych, brak było dalszych możliwości wyznaczenia [...] na inne stanowisko służbowe, stosownie do posiadanego przez niego stopnia służbowego, kwalifikacji oraz specjalności wojskowej, dowódca [...] Korpusu [...], na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy pragmatycznej, decyzją nr [...], wypowiedział temu żołnierzowi stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Powyższą decyzję doręczono adresatowi – [...] R. L., w dniu 9 grudnia 2002 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem na egzemplarzu aktowym. Minister Obrony Narodowej, utrzymując w mocy decyzją Dowódcy Wojsk Lądowych o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji dowódcy [...] Korpusu [...] nr [...] w sprawie wypowiedzenia R. L. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, stwierdził, że decyzja ta nie zawiera wad dających podstawę do zastosowania sankcji nieważności w trybie art. 156 § 1 kpa. Decyzja został wydana przez właściwy organ, skierowano ją do właściwej strony postępowania, powołano właściwą podstawę prawną, jej wykonalność nie powodowała czynu zagrożonego karą i nadawała się do wykonania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. L. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych, zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 107 § 3 kpa, polegającą na tym, że odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej żołnierza zawodowego, mimo że w decyzji tej jako podstawę powołano art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy pragmatycznej, podczas gdy z uzasadnienia tej decyzji wynikało, że podstawą prawną wypowiedzenia stosunku służbowego był art. 78 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. Zarzucił ponadto naruszenie art. 104 § 2 w związku z art. 107 § 3 kpa, polegające na odmowie stwierdzenia decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego, mimo że uzasadnienie tej decyzji nie spełniało wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa, gdyż nie podano daty likwidacji stanowiska służbowego, nie wykazano jakie stanowisko zajmował skarżący, a także nie podano daty wydania tej decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując skargę p. R. L. pod tym kątem, Sąd uznał, że jego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych z art. 16 § 1 kpa, może więc mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający. Stwierdzenie więc nieważności ostatecznych decyzji administracyjnych, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga bezspornego ustalenia, że uchylona decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Zasadniczo istotą tych przesłanek jest brak legitymowanego podmiotu (art. 156 § 1 pkt 1,4), znaczna ułomność przedmiotu stosunku (art. 156 § 1 pkt 5,6), fakt, że przedmiot stosunku nie istnieje (art. 156 § 1 pkt 2, 3). Nietrafny jest zarzut skarżącego, że decyzja dowódcy [...] Korpusu [...] o wypowiedzeniu mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej żołnierza zawodowego została wydana z rażącym naruszeniem prawa – art. 156 § 1 pkt 2 kpa. O rażącym naruszeniu prawa, o którym mowa w powołanym art. 156 § 1 pkt 2 można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: - rzeczywistość naruszenia prawa, - charakter przepisu, który został naruszony, - skutki jakie wywołuje decyzja. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu tego przepisu, nie decyduje jednak ani oczywistość naruszenia prawa, ani charakter przepisu jaki został naruszony, ani skutki jakie decyzja wywołuje, jeżeli jedna z tych okoliczności miałaby stanowić wytyczną przesłankę przemawiającą za nieważnością decyzji administracyjnej. W orzecznictwie sądowym wyrażono także pogląd, że "o rażącym" naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej. W rozpoznawanej sprawie podstawę materialnoprawną wypowiedzenia [...] R. L. stosunku służbowego stanowił przepis art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.). Z treści tego przepisu wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby organy wojskowe mogły dokonać wypowiedzenia żołnierzowi stosunku służbowego, a mianowicie: 1. likwidacja dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego, 2. odmowa żołnierza przyjęcia innego niższego stanowiska służbowego. Niewątpliwie zasadnicza przesłanka z art. 75 ust. 2 pkt 3 ustawy pragmatycznej, polegająca na likwidacji dotychczas zajmowanego przez skarżącego stanowiska służbowego [...] w JW nr [...] w I., została w niniejszej sprawie spełniona, co wynika z zarządzenia Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [...], z dnia [...] lipca 2001 r., zgodnie z którym z dniem [...] stycznia 2002 r. wprowadzono nowy etat jednostki wojskowej, a stanowisko, które skarżący dotychczas zajmował, uległo likwidacji. Zatem brak jest podstaw do kwestionowania zasady wypowiedzenia stosunku służbowego skarżącemu, a mianowicie prawnej i faktycznej likwidacji stanowiska, które skarżący dotychczas zajmował, bowiem pozostawałoby to w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a nawet twierdzeniami samego skarżącego. Należało więc przyjąć, wbrew zarzutom skarżącego, że prowadzenie w stosunku do niego czynności prawno-kadrowych oparte było na umocowaniu prawnym wynikającym z odpowiednich zarządzeń organizacyjnych właściwych organów wojskowych. Należy przy tym zauważyć, że Sąd nie jest władny kwestionować zasadności tego rodzaju zmian strukturalnych i organizacyjnych w Siłach Zbrojnych pod względem celowości i prowadzonej przez Ministra Obrony Narodowej polityki obronnej i dostosowania statutu Sił Zbrojnych WP do współczesnych wymagań. Skoro dokonane skarżącemu wypowiedzenie stosunku służbowego wynikało z rzeczywistej likwidacji dotychczas zajmowanego przez skarżącego stanowiska służbowego, to była podstawa do zastosowania przepisu art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy pragmatycznej pod warunkiem, że druga przesłanka z tego przepisu, a mianowicie odmowa przyjęcia przez skarżącego proponowanego mu innego stanowiska służbowego została spełniona. W sprawie jest bezspornym fakt, że skarżący dwukrotnie odmówił przyjęcia proponowanego mu innego stanowiska służbowego, po raz pierwszy, w dniu [...] października 2001 r. odmówił przyjęcia stanowiska [...], a w dniu [...] grudnia 2001 r. – stanowiska [...]. Ze skarżącym przeprowadzono rozmowy kadrowe o braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe w JW nr [...], w związku z czym może zostać dokonane mu wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej (rozmowa z dowódcą JW nr [...] w dniu [...] listopada 2001 r.). Jeżeli zatem organy wojskowe w należyty sposób wykazały spełnienie przesłanek z art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy pragmatycznej, to brak było podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w decyzji o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego, co do przepisu prawa materialnego w takim stopniu, aby stanowiło to podstawę do stwierdzenia istnienia przesłanek rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Również zarzuty skarżącego dotyczące uchybień proceduralnych przy wydawaniu decyzji o wypowiedzeniu mu stosunku służbowego, nie mogły być uznane za na tyle istotne do stwierdzenia, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Przede wszystkim decyzja o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego została doręczona adresatowi w dniu 9 grudnia 2002 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem na kopii decyzji znajdującym się w jego aktach sądowych, a zatem, od tej daty wywołała skutki prawne w niej określone. Również uzasadnienie tej decyzji spełnia wymagania określone w art. 107 § 3 kpa. Z przytoczonych powodów należało stwierdzić brak uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji i dlatego też Sąd, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.