II SA/Wa 1352/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie -Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. Cz. z dnia 19 listopada 2007 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. Cz. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2007r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla L. Cz. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. L. Cz. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści wniosku oraz zawartych w aktach administracyjnych dokumentów źródłowych wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i niepełnosprawnym pełnoletnim synem, a łączny, miesięczny dochód w tym gospodarstwie wynosi 784,88 zł. Na dochód ten składa się kwota przyznanego synowi skarżącej świadczenia rentowego (677,88 zł) oraz kwota wypłacanego jej mężowi zasiłku szkoleniowego w ramach świadczenia dla bezrobotnych (107 zł). Natomiast skarżąca w odniesieniu do swojej osoby w rubryce 10 formularza - "Dochody" - wpisała adnotację "brak" tak w zakresie źródła dochodów, jak i jego wysokości. Z kolei w uzasadnienia wniosku skarżąca swoją sytuację materialną określiła jako dramatyczną, stwierdzając następnie, że z tej przyczyny nie ma odpowiednich środków pieniężnych na ustanowienie pełnomocnika z wyboru, którego ustanowienie wobec "przymusu radcowsko – adwokackiego" do sporządzenia skargi kasacyjnej jest konieczne. Jednocześnie w rubryce 7 jako wyłączny składnik majątku wykazała nieruchomość o pow. 330m2 zabudowana domem mieszkalnym o pow. 120m2, który to dom zajmuje wraz z rodziną. W myśl zaś z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi L. Cz., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja o odmowie przyznania świadczenie wymienionego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 352 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W ocenie Sądu osiągany w gospodarstwie domowym skarżącej dochód, już tylko w rozbiciu na trzy osoby pozostające w tym gospodarstwie daje kwotę 261,62 zł na każdą z nich, a tym samym dowodzi, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.