II SA/Wa 1354/24

WyrokWSA w Warszawie2025-04-03

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Joanna Kruszewska-Grońska, Mateusz Rogala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Straży Granicznej, który spożywał alkohol w czasie służby i wniósł alkohol na teren jednostki, ale nie wykonywał czynności służbowych w stanie nietrzeźwości, może zostać ukarany dyscyplinarnie wydaleniem ze służby za naruszenie dobrego imienia formacji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie, uznając, że funkcjonariusz Straży Granicznej nie ponosi odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie dobrego imienia formacji poprzez wykonywanie czynności służbowych w stanie nietrzeźwości, ponieważ faktycznie nie wykonywał on czynności służbowych po spożyciu alkoholu. Wina w zakresie spożywania alkoholu w czasie służby i wniesienia go na teren jednostki nie budziła wątpliwości, jednakże przypisanie odpowiedzialności za czyn z punktu II zarzutów było przedwczesne. Sąd wskazał, że organ dyscyplinarny powinien ponownie rozważyć wymiar kary, uwzględniając jedynie te czyny, których popełnienie zostało jednoznacznie udowodnione.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz Straży Granicznej, P. P., został obwiniony o pełnienie służby w stanie nietrzeźwości, spożywanie alkoholu w czasie służby, naruszenie dobrego imienia formacji oraz wniesienie alkoholu na teren jednostki. Po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, Komendant Główny Straży Granicznej utrzymał w mocy orzeczenie o uznaniu funkcjonariusza winnym popełnienia zarzucanych czynów i wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i niewspółmiernie surową karę. Sąd administracyjny uznał, że funkcjonariusz nie wykonywał czynności służbowych w stanie nietrzeźwości, co podważało zasadność zarzutu naruszenia dobrego imienia formacji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone orzeczenie Komendanta Głównego Straży Granicznej oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] z dnia [...] marca 2024 r. Zasądzono od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz skarżącego P. P. kwotę 480 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi P. P. na orzeczenie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] z dnia [...] marca 2024 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz skarżącego P. P. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczeniem z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] Komendant Główny Straży Granicznej, działając na podstawie art. 136bze ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 1080 ze zm.), utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie uznania P. P. winnym popełnienia zarzucanych mu czynów i wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w dniu [...] grudnia 2023 r. w trakcie kontroli pełnienia służby, zastępca komendanta Placówki Straży Granicznej w K. w trakcie rozmowy ze st. chor. SG P. P. nabrał podejrzeń co do stanu psychofizycznego obwinionego oraz wyczuł od ww. wyraźną woń alkoholu. Około godziny 06:00 zastępca komendanta placówki wraz z technikiem kryminalistyki oraz obwinionym udali się do Komendy Powiatowej Policji w [...], celem zbadania P. P. na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. W wyniku przeprowadzonego badania trzeźwości przez funkcjonariuszy Policji Komendy Powiatowej Policji w [...] uzyskano wynik potwierdzający zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko st. chor. SG P. P., zarzucając mu, że: 1. w dniu [...] grudnia 2023 r. w godzinach 19:00 - 07:00 pełnił służbę w Placówce SG w [...] z zadaniem dokonywania kontroli ruchu granicznego na kierunku wyjazdowym z RP będąc w stanie nietrzeźwości, jak również spożywał alkohol w czasie służby, co potwierdziło badanie stanu trzeźwości przeprowadzone analizatorem wydechu ALKOMETR A2.0 nr 1001/02: 1 badanie – [...].12.2023 r. godz. 06:24 - wynik 0,78 mg/l, II badanie – [...]12.2023 r. godz. 06:24 - wynik 0,86 mg/l, tj. o popełnienie czynu określonego w art. 135 ust. 2 pkt 10 ustawy o Straży Granicznej; 2. w dniu [...] grudnia 2023 r. w godzinach 19:00 - 07:00, pełniąc służbę w Placówce SG w [...] z zadaniem dokonywania kontroli ruchu granicznego na kierunku wyjazdowym z RP, wykonywał czynności służbowe w stanie nietrzeźwości oraz spożywał alkohol w czasie służby, czym naraził dobre imię Straży Granicznej i jej funkcjonariuszy, poprzez co naruszył § 3 Zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej określonych w załączniku Nr 1 do Zarządzenia Nr 90 KGSG z dnia 10 listopada 2023 r. w sprawie zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. Urz. KGSG poz. 97), tj. o popełnienie czynu określonego w art. 134 ustawy o Straży Granicznej; 3. w dniu [...] grudnia 2023 r. wniósł na teren obiektu Placówki SG w [...] alkohol, czym naruszył treść art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2023 r., poz. 2151), tj. o popełnienie czynu określonego w art. 135 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wskazanym na wstępie orzeczeniem z dnia [...] marca 2024 r. uznał P. P. winnym zarzucanych mu czynów i wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. W dalszej części uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył przepisy regulujące odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonariuszy Straży Granicznej, a także procedurę badania funkcjonariusza na zawartość w organizmie alkoholu i stwierdził, że postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, staranny i rzetelny, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w pełni ze sobą koresponduje, jest pełny, logiczny i spójny. Zdaniem organu, jest oczywiste, że P. P. swoim zachowaniem, umyślnie, w sposób zawiniony dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej określonej w art. 135 ust. 2 pkt 10, w art. 134 oraz w art. 135 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Wina w tym zakresie nie budzi żadnych wątpliwości. Powyższe zostało w pełni potwierdzone zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Organ podniósł, że bezspornym dowodem winy funkcjonariusza jest Protokół badania stanu trzeźwości analizatorem wydechu z dnia [...] grudnia 2023 r., z treści którego wynika, że wynik pierwszego pomiaru o godz. 06:24 wyniósł 0,78 mg/l, a wynik drugiego pomiaru dokonanego o godz. 06:34 wyniósł 0,86 mg/l, co oznacza, że zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu u obwinionego miała tendencję rosnącą. Również sam obwiniony przyznał się do popełnienia zarzuconego mu czynu, wyjaśniając w toku postępowania, że alkohol spożywał sam, od godz. 03:00, przebywając w szatni podczas przysługującej mu przerwy. Alkohol spożył w postaci butelki czystej wódki "Sztok" o pojemności 0,5 litra wypełnionej w 3/4 alkoholem. Funkcjonariusz przyznał jednocześnie, że około godz. 05:00 opuścił szatnię i miał zamiar udać się na kierunek wyjazdowy z Polski, aby kontynuować pełnienie służby (tj. dokonywać odprawy granicznej podróżnych). Zgromadzony w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy potwierdził także popełnienie kolejnego z zarzucanych czynów, tj. wniesienia alkoholu w dniu [...] grudnia 2023 r. na teren obiektu Placówki SG w [...]. Organ wskazał, że przesłuchany w charakterze obwinionego P. P. przyznał się do popełnienia zarzuconego przewinienia dyscyplinarnego, wyjaśniając, że alkohol spożyty przez niego w trakcie pełnienia służby w dniu [...] grudnia 2023 r. w postaci butelki wódki "Sztok" o pojemności 0,5 litra wypełnionej w 3/4 alkoholem przywiózł z domu. Odnosząc się do twierdzeń obwinionego, że miał on problemy związane z nadużywaniem alkoholu, organ stwierdził, że tak przyjęta linia obrony jest nie do zaakceptowania i nie zasługuje na uwzględnienie. P. P., mając świadomość swoich problemów zdrowotnych, powinien podjąć odpowiednie leczenie terapeutyczne, a nie potencjalnie narażać na niebezpieczeństwo siebie i osoby trzecie. Organ odwoławczy stwierdził następnie, że wymierzona surowa kara dyscyplinarna w postaci wydalenia ze służby jest współmierna i adekwatna do popełnionych przewinień. Bezdyskusyjne w ocenie organu odwoławczego jest zachowanie obwinionego, które ocenić należy jako szczególnie karygodne, które w żaden sposób nie przystoi funkcjonariuszowi publicznemu. W czasie służby funkcjonariusz publiczny, nie może spożywać alkoholu, ani też wykonywać czynności służbowych w stanie nietrzeźwości lub w stanie po spożyciu alkoholu, mając przy sobie broń służbową. Takie zachowanie i postawa w miejscu służby zasługuje na szczególne potępienie i bezwzględną reakcję ze strony przełożonych. Zachowanie obwinionego służbowo, zawodowo i społecznie jest nie do zaakceptowania. Swoim zachowaniem nie wykazał się on zawodowym profesjonalizmem, a skala jego negatywnych zachowań jest znaczna. Organ uznał, że w sprawie brak jest jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby usprawiedliwiać zachowanie P. P. i które miałyby mieć wpływ na zmianę wymiaru kary. Podkreślił, że niniejsza sprawa powinna w przyszłości oddziaływać również prewencyjnie wobec innych funkcjonariuszy, tak aby podchodzili oni do swoich obowiązków służbowych, w sposób profesjonalny z należytą starannością, poświęceniem i oddaniem - zgodnie ze złożonym ślubowaniem. Zachowanie obwinionego w niniejszej sprawie, oddziałuje natomiast negatywnie i demoralizująco na innych funkcjonariuszy [...] Oddziału Straży Granicznej. W opinii organu odwoławczego, P. P. utracił właściwości oraz predyspozycje, które są niezbędne do pełnienia służby w zorganizowanej, uzbrojonej, zdyscyplinowanej i podporządkowanej strukturalnie społeczności, jaką jest formacja Straży Granicznej. Swoim karygodnym zachowaniem i postawą, w oczach przełożonych, utracił wiarygodność, uczciwość zawodową i gwarancję prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych jako funkcjonariusz Straży Granicznej. P. P. wniósł na powyższe orzeczenie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie, o uchylenie orzeczenia I instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ I instancji wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego opisanego w punkcie II przedstawionych skarżącemu zarzutów poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, skutkujących błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na błędnym przyjęciu, że skarżący wykonywał czynności służbowe w stanie nietrzeźwości, czym naraził dobre imię Straży Granicznej i jej funkcjonariuszy, podczas gdy z materiału dowodowego nie wynika, żeby skarżący wykonywał czynności służbowe w stanie nietrzeźwości (zarzut z punktu II), a sam organ I instancji wskazał, iż skarżący miał zamiar udać się na kierunek wyjazdowy z Polski, aby kontynuować pełnienie służby - do czego jednak nie doszło; b) art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie przez organ prowadzący postępowanie zasady zaufania do władzy poprzez niekierowanie się przy rozpatrzeniu stanu faktycznego zasadą proporcjonalności, bezstronności oraz równego traktowania, bowiem w analogicznej sytuacji dotyczącej innych pracowników Straży Granicznej nie wyciągnięto w stosunku do nich aż tak dalece idących konsekwencji w postaci wydalenia ze służby, a jedynie wobec skarżącego, który przyznał się do części zarzucanych mu przewinień oraz nie uchylił się od planowanego badania trzeźwości, co narusza również utrwaloną praktykę w podobnym stanie faktycznym. Skarżący postawił również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 136aa ustawy o Straży Granicznej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na dowolnej, a nie swobodnej ocenie dowodów z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego i pominięciu dowodów korzystnych dla skarżącego, co w konsekwencji spowodowało wymierzenie mu najsurowszej z możliwych kar dyscyplinarnych w postaci wydalenia ze służby, podczas gdy biorąc pod uwagę wielokrotnie przyznawane skarżącemu nagrody, dotychczasowy wieloletni i nieskazitelny przebieg służby, reprezentowanie przez skarżącego formacji na zawodach oraz nienaganną postawę wystarczające byłoby wymierzenie mu kary łagodniejszej; b) art. 136bb ust. 3 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieustaleniu, czy czyn opisany w pkt II postanowienia o przedstawieniu zarzutów został popełniony i czy skarżący jest jego sprawcą, nieprzyznanie wiarygodności materiałowi dowodowemu zebranemu w postępowaniu dyscyplinarnym ani wyjaśnieniom skarżącego wskazującego, iż nie wykonywał on obowiązków służbowych po spożyciu alkoholu, ponadto Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej nie udowodnił wykonywania czynności przez skarżącego w stanie nietrzeźwości, a w zgromadzonym materiale dowodowym nie można doszukać się dowodów wskazujących na pełnienie służby przez skarżącego będącego w stanie nietrzeźwości, a sam organ I instancji w uzasadnieniu orzeczenia I instancji wskazał, iż skarżący miał zamiar udać się na kierunek wyjazdowy z Polski, aby kontynuować pełnienie służby - do czego jednak nie doszło; c) art. 136bw ust. 1 i 2 ustawy o Straży Granicznej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na: - wymierzeniu skarżącemu niewspółmiernie surowej kary do popełnionych przez niego przewinień dyscyplinarnych oraz stopnia zawinienia, podczas gdy w analogicznej sytuacji innych pracowników Straży Granicznej nie wyciągnięto w stosunku do nich aż tak dalece idących konsekwencji w postaci wydalenia ze służby, a jedynie wobec skarżącego, który przyznał się do części zarzucanych mu przewinień, okazał skruchę oraz przeprosił przełożonego, podjął terapię, a co najważniejsze nie uchylił się od planowanego badania trzeźwości, przewidując, że wynik będzie pozytywny, a mimo to zastosowano wobec niego tak surową i niewspółmierną; - nieuwzględnieniu rodzaju i wagi czynu, skutków i okoliczności jego popełnienia, pobudek działania skarżącego, opinii służbowej o skarżącym, zachowania skarżącego przed i po popełnieniu zarzucanych mu czynów, a także okoliczności łagodzących istotnych w sprawie oraz dowodów korzystnych dla skarżącego, tj. chociażby przyznania się przez skarżącego od początku postępowania dyscyplinarnego do części zarzucanych mu czynów, złożenia obszernych wyjaśnień w przedmiotowej sprawie, nieutrudniania toczącego się postępowania, niewzięciu pod uwagę dotychczasowego wieloletniego i nieskazitelnego przebieg służby skarżącego, podczas której był on wielokrotnie nagradzany pieniężnie, jak i urlopami, niewzięciu pod uwagę wielokrotnego udziału w zawodach, w których skarżący reprezentował jednostkę oraz jego nienagannej dotychczas postawy, co w konsekwencji spowodowało uznanie, że zasadne jest zastosowanie wobec skarżącego najsurowszej i niewspółmiernej kary dyscyplinarnej; d) art. 136bw ust. 3 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, że skarżący dopuścił się zarzucanych mu czynów z motywacji zasługującej na szczególne potępienie, jednakże organ nie wskazał, na czym motywacja zasługująca na szczególne potępienie miałaby polegać. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację na poparcie postawionych zarzutów. Podkreślił, że zdaje sobie sprawę z tego, w jakiej sytuacji się znalazł i ma świadomość, że nie powinien dopuścić do tego co wydarzyło się w nocy z [..] na [...] grudnia 2023 r., jednak zaznaczył, że nie pełnił czynności służbowych w stanie nietrzeźwości. Zdarzenie będące przedmiotem postępowania miało charakter incydentalny. Złożyło się na nie wiele czynników zarówno prywatnych jak i zawodowych skarżącego. Podniósł, że zdiagnozowano u niego chorobę F10.2, tj. zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane spożywaniem alkoholu (zespół uzależnienia). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. W piśmie procesowym z dnia 4 listopada 2024 r. skarżący wskazał, że Rzecznik Dyscyplinarny Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej ppor. SG M. S., która brała udział w postępowaniu dyscyplinarnym w niniejszej sprawie, została odwołana z funkcji rzecznika dyscyplinarnego, na jej wniosek, z uwagi na fakt, że łączenie funkcji Pełnomocnika Komendanta Oddziału SG ds. Ochrony Praw Człowieka oraz rzecznika dyscyplinarnego stoi w sprzeczności z zasadą bezstronności. W związku z powyższym skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci oświadczenia M. S. oraz postanowienia nr [...] o wyłączeniu rzecznika dyscyplinarnego. Skarżący wniósł także o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, zniesienie postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ze wskazaniem, że w postępowaniu w celu wydania orzeczenia powinien brać udział bezstronny rzecznik dyscyplinarny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie postawione w niej zarzuty są zasadne. Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 136bzi ust. 1 ustawy o Straży Granicznej w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a, wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego. W postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym funkcjonariuszy Straży Granicznej nie mają zaś zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dotyczące prowadzenia postępowania dowodowego oraz sporządzania uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia. Z tej przyczyny postawione w skardze zarzuty naruszenia art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. nie mogły zostać uwzględnione. Jednak, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd administracyjny, poddał zatem kontroli zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów. Należy podkreślić, że dokonane przez organ ustalenia stanu faktycznego tej sprawy, istotne z punktu widzenia ustalenia odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza, nie były w toku postępowania dyscyplinarnego i sądowego kwestionowane przez skarżącego. Jak wynika z protokołu przesłuchania obwinionego z dnia [...] lutego 2024 r. (k. 103-104 akt postępowania dyscyplinarnego), skarżący przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów i opisał przebieg zdarzeń w nocy [...] grudnia 2023 r., który jest zbieżny z przebiegiem zdarzeń ustalonym przez organ. Nie jest zatem w istocie sporne między stronami, że skarżący o godz. 03.00 zakończył wykonywanie czynności służbowych i udał się do budynku głównego placówki, gdzie w pomieszczeniu, w którym znajduje się szatnia spożył ¾ butelki alkoholu (wódki "Sztok") o pojemności pół litra. Następnie około godziny 05.00 opuścił ww. pomieszczenie z zamiarem kontynuowania służby. Zamiar ten nie został jednak zrealizowany, bowiem spotkany przez skarżącego przełożony, mjr SG G. K., wyczuł od skarżącego woń alkoholu i wszczął procedurę zmierzającą do przeprowadzania badania zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu u skarżącego. W tak ustalonym stanie faktycznym nie budzi zatem – w ocenie Sądu – wątpliwości, że skarżący dopuścił się czynów określonych w pkt I i III orzeczenia o ukaraniu z dnia [...] marca 2024 r., tj. po pierwsze pełnił służbę będąc w stanie nietrzeźwości oraz spożywał alkohol w czasie służby (zarzut I), a po drugie wniósł alkohol na teren obiektu Placówki SG w [...] (zarzut III). Fakt popełnienia przez skarżącego tych czynów jest niesporny i w istocie niekwestionowany przez skarżącego. Jednak, co istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w orzeczeniach obydwu instancji skarżący został uznany również winnym popełnienia drugiego ze stawianych mu zarzutów, tj. tego, że w dniu [...] grudnia 2023 r. wykonywał czynności służbowe w stanie nietrzeźwości oraz spożywał alkohol w czasie służby, czym naruszył dobre imię Straży Granicznej i jej funkcjonariuszy. Ustalony przez organ i opisany wyżej przebieg zdarzeń w nocy [...] grudnia 2023 r. nie potwierdza tymczasem, że skarżący wykonywał czynności służbowe w stanie nietrzeźwości. Organ nie twierdzi wszak, by skarżący przed rozpoczęciem przerwy w wykonywaniu czynności służbowych o godz. 03.00 znajdował się w stanie nietrzeźwości lub by wcześniej spożywał alkohol. Natomiast po zakończeniu przerwy o godz. 05.00 skarżący nie rozpoczął wykonywania czynności służbowych, bowiem w drodze na kierunek wyjazdowy z Polski (w celu rozpoczęcia wykonywania czynności służbowych) został zatrzymany przez przełożonego. Jak wynika zatem z ustalonego przez organ stanu faktycznego, skarżący po rozpoczęciu spożywania alkoholu nie wykonywał już czynności służbowych. Nie można było więc skutecznie zarzucić mu wykonywania czynności służbowych w stanie nietrzeźwości, które dodatkowo wywołało skutek w postaci narażenia dobrego imienia Straży Granicznej i jej funkcjonariuszy. Sam zamiar powrotu do wykonywania czynności służbowych przez skarżącego (również niesporny w tej sprawie) nie jest wystarczający do przypisania mu odpowiedzialności dyscyplinarnej za czyn opisany w pkt II zarzutów. Zamiar ten nie został bowiem zrealizowany, co nie jest kwestionowane przez organ. W tym zakresie zatem orzeczenia obydwu instancji, uznające skarżącego winnym popełnienia czynu opisanego w pkt II stawianych zarzutów, zostały wydane z naruszeniem art. 136aa ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, który stanowi, że podstawę wszelkich rozstrzygnięć w postępowaniach dyscyplinarnych stanowią ustalenia faktyczne. W omawianym zakresie dokonane przez organ ustalenia faktyczne nie potwierdzają popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu. W myśl zaś art. 136bu ust. 1 pkt 1 ustawy o straży Granicznej, na podstawie zebranego w postępowaniu materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie o uniewinnieniu, jeżeli przeprowadzone postępowanie nie potwierdziło zarzutów stawianych obwinionemu. Skoro w zakresie zarzutu postawionego w pkt II orzeczenia, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził, by skarżący dopuścił się deliktu dyscyplinarnego w postaci wykonywania czynności służbowych w stanie nietrzeźwości, organ powinien na podstawie wskazanego przepisu wydać orzeczenie o uniewinnieniu skarżącego od popełnienia tego czynu, czego jednak nie uczynił, czym naruszył wskazany przepis prawa materialnego. Z kolei w myśl art. 136bw ust. 2 ustawy o Straży Granicznej, przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się rodzaj i wagę czynu, skutki i okoliczności jego popełnienia, pobudki działania obwinionego, następstwa negatywne dla służby, dotychczasowe wyniki w służbie, opinię służbową, okres pozostawania w służbie oraz zachowanie się obwinionego przed popełnieniem i po popełnieniu zarzuconego mu czynu, a także okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające, istotne w sprawie. Dla prawidłowego ustalenia wymiaru kary konieczne jest zatem przede wszystkim dokonanie prawidłowej oceny, czy doszło do popełnienia wszystkich zarzucanych obwinionemu czynów. W przypadku uniewinnienia skarżącego w zakresie zarzutu opisanego w pkt II zaskarżonego orzeczenia, konieczne będzie dokonanie przez organ ponownej analizy wszystkich przesłanek mających wpływ na wymiar orzeczonej kary. Z tych przyczyn jako przedwczesne należy ocenić zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowego ustalenia przez organ wymiaru kary. Organ powinien bowiem w tej kwestii przede wszystkim kierować się rodzajem i wagą czynu, których popełniania obwiniony został uznany winnym, skutki i okoliczności ich popełnienia, pobudki działania obwinionego, a także następstwa negatywne dla służby. W pierwszej kolejności należy zatem prawidłowo ustalić, w zakresie których czynów można skarżącemu skutecznie przypisać odpowiedzialność dyscyplinarną. Dopiero w drugiej kolejności organ winien wziąć pod uwagę takie okoliczności jak: dotychczasowe wyniki w służbie, opinię służbową, okres pozostawania w służbie oraz zachowanie się obwinionego przed popełnieniem i po popełnieniu zarzuconego mu czynu, a także inne istotne w sprawie okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające. Rozpoznając sprawę ponownie, organ uwzględni powyższe rozważania Sądu, w szczególności weźmie pod uwagę, że z ustalonego w toku postępowania dyscyplinarnego stanu faktycznego nie wynika, by skarżący popełnił czyn zarzucany mu w pkt II zarzutów, natomiast wina skarżącego w zakresie pozostałych stawianych mu zarzutów nie budzi wątpliwości. Odnosząc się stawianych przez skarżącego w piśmie procesowym z dnia 4 listopada 2024 r. zarzutów dotyczących osoby rzecznika dyscyplinarnego, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 136bi ust. 1 ustawy o Straży Granicznej przełożony dyscyplinarny lub rzecznik dyscyplinarny podlegają wyłączeniu z udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, jeżeli: 1) sprawa dotyczy ich bezpośrednio; 2) są małżonkami obwinionego, jego obrońcy lub pokrzywdzonego albo pozostają we wspólnym pożyciu z jedną z tych osób; 3) są krewnymi lub powinowatymi obwinionego lub pokrzywdzonego w linii prostej, a w linii bocznej do stopnia pokrewieństwa między dziećmi rodzeństwa osób wymienionych w pkt 2, albo są związani z jedną z tych osób węzłem przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) byli świadkami zdarzenia lub w tej sprawie byli przesłuchani w charakterze świadka; 5) między nimi a obwinionym lub pokrzywdzonym zachodzi stosunek osobisty mogący wywołać wątpliwości co do bezstronności prowadzącego postępowanie; 6) są podwładnymi obwinionego, jego obrońcy lub pokrzywdzonego. Ponadto w myśl ust. 2 ww. artykułu przełożonego dyscyplinarnego i rzecznika dyscyplinarnego można wyłączyć z udziału w postępowaniu dyscyplinarnym także z innych uzasadnionych przyczyn. W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie nie wystąpiły przesłanki wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego z mocy prawa wskazane w art. 136bi ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, nie doszło również do wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego na podstawie art. 136bi ust. 2 ustawy. W związku z powyższym w niniejszej sprawie nie wystąpiła nieważność postępowania, brak jest również podstaw do jego wznowienia na wskazywanej przez skarżącego podstawie. Z powyższych powodów Sąd postanowił również nie uwzględnić zgłaszanych w ww. piśmie wniosków dowodowych jako niedotyczących okoliczności istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania w pkt 2 sentencji wyroku, które stanowi wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł, Sąd orzekł w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło