II SA/Wa 1359/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Sędziowie WSA Ewa Grochowska - Jung Anna Mierzejewska Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi S. W. na orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej Sił Powietrznych z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kategorii zdolności do służby w charakterze personelu naziemnego zabezpieczenia lotów oddala skargę Wojskowa Komisja Lotniczo-Lekarska w [...] orzeczeniem nr [...] z [...] marca 2012 r., w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, wydanym w związku ze skierowaniem Komendanta – Rektora WSOSP [...], na podstawie art. 5 ust. 1, 6, 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593) oraz § 6 pkt 1a i § 17 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80), rozpoznała u S. W.: 1. [...] – § 63 pkt 1 (w zastosowaniu), 2. [...] – § 34 pkt 1 oraz uznała go za niezdolnego do służby w charakterze personelu naziemnego zabezpieczenia lotów – kategoria N/III – Zał. 2, I Gr. III z uwagi na rozpoznanie określone w pkt 1. W odwołaniu od powyższego orzeczenia S. W. podkreślił, że jego marzeniem jest realizowanie swojej pasji w Siłach Powietrznych. Podał ponadto, iż odbył konsultacje u neurochirurgów wojskowych (prof. Z. i prof. P.), którzy stwierdzili, że wyniki rezonansu głowy i kręgosłupa nie dyskwalifikują go "z latania w wojsku". Według opinii ww. lekarzy, które załączył, zmiany wykazane w rezonansie mają charakter anatomiczny i są nieistotne oraz w żadnym stopniu nie wpływają na zdolność do szkolenia lotniczego w charakterze pilota samolotów naddźwiękowych. W uzupełnieniu odwołania pełnomocnik kandydata zarzucił orzeczeniu naruszenie norm prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie § 63 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, a nadto naruszenie norm prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 3 k.p.a., polegające na braku dostatecznego i szczegółowego uzasadnienia rozstrzygnięcia. Na tej podstawie wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia komisji wojskowej pierwszej instancji. Wojskowa Komisja Lekarska Sił Powietrznych orzeczeniem nr [...] z [...] kwietnia 2012 r. w sprawie zdolności do pełnienia służby wojskowej w składzie personelu naziemnego zabezpieczenia lotów, na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. w związku z § 8 pkt 5, § 6 pkt 3 lit. a i § 30 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu podała, że po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną odwołującego, skierowała go na badanie w trybie odwoławczym do Pracowni Diagnostyki Ośrodkowego Układu Nerwowego Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej. W oparciu o dokumentację medyczną i dokonane badania uzupełniające oraz ocenę badań OUN metodą NMR (zapis nieprawidłowy), konsultant neurolog uznał brak podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia i przyjęcie § 63 pkt 1 w zastosowaniu do niezdolności w Gr. N/III. Komisja stwierdziła ponadto, że zmiany opisywane w dwukrotnie wykonanym badaniu NMR mogą w trakcie służby zabezpieczenia naziemnego lotów spowodować, przy dużym obciążeniu fizycznym i psychicznym, nieprzewidziane w skutkach reakcje ośrodkowego układu nerwowego. W skardze na powyższe orzeczenie S. W. reprezentowany przez pełnomocnika zarzucił mu naruszenie norm prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie § 63 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, a tym samym dokonanie kwalifikacji schorzenia, które nie jest znane rozporządzeniu, a nadto naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., polegające na braku dostatecznego i szczegółowego uzasadnienia rozstrzygnięcia. Na tej podstawie wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego orzeczenia i utrzymanego nim orzeczenia organu pierwszej instancji w całości, 2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, 3. wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie niniejszej skargi, 4. rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym bez przeprowadzenia rozprawy, 5. prowadzenie rozprawy także pod nieobecność skarżącego. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z § 63 pkt 1 powołanego rozporządzenia, kandydatów, u których wykryte zostaną objawy cząstkowe po przebytych urazach ośrodkowego układu nerwowego oraz chorób organicznych z nieznacznymi zaburzeniami mózgowo-rdzeniowymi, które ze względu na ich umiejscowienie bądź mechanizmy nie upośledzają sprawności ustroju, należy kwalifikować jako niezdolnych do służby, jeżeli są oni kandydatami do służby w zasięgu działania mikrofal, prądu elektrycznego lub poza granicami państwa. W jego ocenie żadna z wymienionych okoliczności nie zachodzi u odwołującego i nie zostało to w żaden sposób wyjaśnione w uzasadnieniu, a tym samym należy przyjąć, że cyt. przepis nie ma zastosowania w sprawie. Ponadto istnienie takiego schorzenia, czy też jego wpływ, zostały zakwestionowane w niezależnych opiniach. W odniesieniu do drugiego zarzutu wskazał, na ogólnikowość uzasadnienia orzeczenia bez przytoczenia, jakich ustaleń komisja dokonała i w oparciu o jakie dowody. Ponadto stwierdził, że komisja odwołała się do wyników rezonansu magnetycznego, który wykazał istnienie pewnych zmian, lecz nie dokonała analizy, czy mają one podłoże chorobowe, czy też urazowe. Takie uzasadnienie podstaw dla dokonania ustaleń faktycznych nie spełnia minimalnych wymagań procesowych. W szczególności komisja pierwszej instancji w ogóle nie wyjaśniła, w oparciu o co dokonała oceny wyników badania rezonansem magnetycznym, podobnie nie dokonała oceny dowodów oraz nie wyjaśniła, dlaczego wyciągnęła takie a nie inne wnioski. Brak uzasadnienia spełniającego wymogi zwarte w art. 107 § 3 k.p.a. wyklucza możliwość ustosunkowania się do orzeczenia w sposób pełny i w świetle orzecznictwa stanowi przyczynę uchylenia decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę Wojskowa Komisja Lekarska Sił Powietrznych wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia § 63 pkt 1 rozporządzenia wskazała, że stosownie do jego postanowień § 18 ust. 1 pkt 2, wojskowe komisje lekarskie w sprawach zdolności do pełnienia służby wojskowej w składzie personelu lekarskiego i personelu naziemnego zabezpieczenia lotów, orzekają według wykazu chorób i ułomności określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Powołany w orzeczeniu § 63 pkt 1 tego załącznika określa ułomność w postaci "objawów szczątkowych po przebytych chorobach organicznych lub po urazach ośrodkowego układu nerwowego – skompensowanych". W przypadku zaś stwierdzenia tej ułomności u osoby badanej jest ona kwalifikowana jako niezdolna do służby w charakterze personelu naziemnego zabezpieczenia lotów. Organ podał też, że stwierdzone u skarżącego ułomności nie mają odpowiedniego paragrafu lub punktu w załączniku nr 2 rozporządzenia, stąd też, w myśl jego § 18 ust. 2, zakwalifikowano przypadek skarżącego według paragrafu lub punktu najbardziej zbliżonego, tj. § 63 pkt 1 załącznika nr 2. Nie zgodził się ponadto z zarzutem naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 ze zm.), zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją. Do wojskowej komisji lekarskiej kieruje się żołnierza lub inną osobę, która zgłosiła chęć pełnienia zawodowej służby wojskowej – z urzędu (ust. 2 pkt 2). Ustala się następujące kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej: 1. kategoria Z – zdolny do zawodowej służby wojskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, 2. kategoria Z/O – zdolny do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami, co oznacza ograniczoną zdolność do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych, 3. kategoria N – trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego (ust. 6). Orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 6, właściwe wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej (ust. 7). W oparciu o upoważnienie zawarte w ust. 8 i 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, zwane dalej "rozporządzeniem", określające m.in. wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, właściwość i tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich oraz tryb kierowania do wojskowych komisji lekarskich żołnierzy zawodowych i osób ubiegających się o powołanie do zawodowej służby wojskowej. Stosownie do § 6 pkt 2 lit. a rozporządzenia, Wojskowa Komisja Lotniczo-Lekarska w [...] jest właściwa w zakresie orzekania o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej osób ubiegających się o przyjęcie do Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych i Szkoły Podoficerskiej Sił Powietrznych. Natomiast w myśl § 8 pkt 5 rozporządzenia, Wojskowa Komisja Lekarska Sił Powietrznych w [...] jest właściwa w zakresie rozpatrywania odwołań od orzeczeń wojskowych komisji lotniczo-lekarskich, o których mowa w § 6 i 7. Ponadto, zgodnie z § 17 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia, na potrzeby orzekania o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w składzie personelu latającego, personelu naziemnego zabezpieczenia lotów i personelu służby inżynieryjno-lotniczej, ustala się następujące kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do tej służby: personel naziemny zabezpieczenia lotów i kandydatów do tego personelu oraz personel służby inżynieryjno-lotniczej i kandydaci do tego personelu: a) zdolny – Z/III, Z/SIL, b) trwale lub czasowo niezdolny – N/III, N/SIL. W rozpoznawanej sprawie S. W. jako kandydat do Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w [...], został skierowany przez Komendanta – Rektora WSOSP do Wojskowej Komisji Lotniczo-Lekarskiej w [...] celem orzeczenia w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w charakterze personelu naziemnego zabezpieczenia lotów. Bezspornie u skarżącego w wyniku badań metodą rezonansu magnetycznego ośrodkowego układu nerwowego przeprowadzonych w Wojskowym Systemie Medycyny Lotniczej w [...], rozpoznano [...] – § 63 pkt 1 (w zastosowaniu). Ponadto stwierdzono u niego [...] – § 34 pkt 1. Rozpoznanie wskazane jako pierwsze było podstawą ustalenia kategorii N/III – Zał. 2, I, Gr. III – Niezdolny do służby w charakterze personelu naziemnego zabezpieczenia lotów. Powyższe rozpoznanie zostało potwierdzone przez Wojskową Komisję Lekarską Sił Powietrznych, która rozpatrywała odwołanie skarżącego od orzeczenia komisji pierwszej instancji. Komisja odwoławcza przed wydaniem orzeczenia przeprowadziła dodatkowe badania, w tym również metodą rezonansu magnetycznego ośrodkowego układu nerwowego w WIML w [...], których wyniki pokrywały się z wynikami wcześniejszymi. Zasięgnęła również opinii [...] – prof. J. M., który na podstawie całokształtu dokumentacji medycznej oraz wyników badań stwierdził brak podstaw do zmiany wskazanego § 63 pkt 1 w zastosowaniu do niezdolności w grupie N/III. Stosownie bowiem do treści § 18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, wojskowe komisje lekarskie w sprawach zdolności do pełnienia służby wojskowej w składzie personelu latającego i personelu naziemnego zabezpieczenia lotów orzekają w oparciu o wykaz chorób i ułomności określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia, co wskazywały komisje obu instancji, a nie na podstawie załącznika nr 1 dotyczącego zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej (§ 16 rozporządzenia), co zdaje się sugerować pełnomocnik skarżącego. Powołany § 63 pkt 1 załącznika nr 2 określa ułomność w postaci "objawów szczątkowych po przebytych chorobach organicznych lub po urazach ośrodkowego układu nerwowego – skompensowanych", a w przypadku jej rozpoznania osoba badana jest kwalifikowana jako niezdolna do służby w charakterze personelu naziemnego zabezpieczenia lotów. Występowanie u skarżącego ułomności w postaci [...], nie są wymieniane w odpowiednim paragrafie lub punkcie załącznika nr 2. Jednakże, w myśl § 18 ust. 2 rozporządzenia, komisja może taki przypadek zakwalifikować do paragrafu lub punktu najbardziej zbliżonego w załączniku. Tak też uczyniła komisja pierwszej instancji, a stanowisko to podzieliła komisja odwoławcza, kwalifikując rozpoznane u skarżącego ułomności według § 63 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia. Nie sposób zatem przyjąć, że doszło do naruszenia prawa materialnego, wskazanego w pierwszym zarzucie skargi. Również zarzut naruszenia przepisu art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. t. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), jest bezpodstawny. Co prawda uzasadnienia orzeczeń obydwu instancji są lakoniczne, jednakże zawierają wyjaśnienia podjętych rozstrzygnięć. W szczególności zaskarżone orzeczenie zawiera wskazanie, iż ustaleń w zakresie rozpoznania dokonano w dwóch badaniach rezonansem magnetycznym ośrodkowego układu nerwowego. Natomiast przyczyny występowania przedmiotowych ułomności dla oceny zdolności do służby w charakterze personelu naziemnego zabezpieczenia lotów nie mają znaczenia. Ważne są bowiem potencjalne następstwa tych ułomności u osoby dopuszczonej do służby w ww. charakterze, narażonej przecież w jej trakcie na duże obciążenia fizyczne i psychiczne, na co zwróciła uwagę komisja odwoławcza. Odnosząc się zaś do załączonych przez skarżącego opinii neurochirurgów z Wojskowego Instytutu Medycznego w [...], prof. Z. i prof. P., należy podnieść, że są to opinie prywatne, sporządzone poza postępowaniem orzeczniczym. Ponadto nie kwestionując ich wartości, trzeba wskazać, iż skarżący odbył badania i był konsultowany w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej, który jest placówką naukową, specjalizującą się w wąskiej dziedzinie medycyny, w odróżnieniu od Wojskowego Instytutu Medycznego. Zdaniem Sądu z tej przyczyny opinia prof. M. jest bardziej miarodajna dla oceny wpływu rozpoznanych u skarżącego ułomności na zdolność do służby w charakterze personelu naziemnego zabezpieczenia lotów. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.