II SA/Wa 1359/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Olga Żurawska – Matusiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] maja 2014 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2014 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2013 r. o odmowie wydania Z. R. zaświadczenia żądanej treści. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2014 r. Minister wskazał, co następuje: Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. Z. R. wystąpił do Powiatowego Urzędu Pracy [...] m.in. o sprostowanie wydanych w okresie od dnia [...] grudnia 2008 r. do chwili obecnej zaświadczeń. Wniosek swój uzasadniał twierdzeniem, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2009 r. miała wpływ na stan faktyczny wskazany w zaświadczeniach. W wyniku rozpatrzenia wyżej wymienionego wniosku, postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Prezydent Miasta [...] odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści. Następnie pismem z dnia [...] listopada 2013 r. Z. R. wystąpił do Wojewody [...] za pośrednictwem Powiatowego Urzędu Pracy [...] z żądaniem stwierdzenia nieważności powyższego postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Odpowiadając na wezwanie organu do wyjaśnienia żądania, pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. Z. R. wskazał, że wnosi o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2013 r. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku, decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Następnie pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. zatytułowanym "skarga" Z. R. wystąpił do Ministra Pracy i Polityki Społecznej m.in. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] listopada 2013 r. Prezydenta Miasta [...] oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. W związku z wątpliwościami dotyczącymi treści żądania Z. R. w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. wskazał, że domaga się na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa stwierdzenia nieważności obu wyżej wskazanych orzeczeń, jako orzekających niezgodnie z prawem bez podstawy prawnej i wbrew prawu, będących w dniu ich wydania niewykonalnymi i wyeliminowania ich z obrotu prawnego. W wyniku rozpatrzenia wyżej wymienionego wniosku decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. W dniu [...] marca 2014 r. do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej wpłynęło pismo Z. R. z dnia [...]marca 2014 r., przekazane przez Wojewodę [...], w którym zainteresowany wnosił m.in. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Jednocześnie w uzasadnieniu Z. R. zakwestionował decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2014 r. W odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia swojego żądania, Z. R. wyjaśnił, że w dniu [...] marca 2014 r. doręczono mu decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2014 r. W załączonym pouczeniu widnieje informacja o możliwości zwrócenia się do Ministra o ponowne rozpatrzenie sprawy i w dniu [...] marca 2014 r. wniósł właśnie taki środek odwoławczy do Ministra o ponowne rozpatrzenie sprawy. W wyniku rozpatrzenia wniosku zainteresowanego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Pracy i Polityki Społecznej wydał w dniu [...] maja 2014 r. decyzję, utrzymującą w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie z dnia [...] marca 2014 r. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2014 r. Minister omówił instytucję stwierdzenia nieważności, jako środka wzruszenia decyzji ostatecznych i przeanalizował przepisy art. 217 – 220 Kpa. W konkluzji Minister podkreślił, że w literaturze zwraca się uwagę, iż zmiana zaświadczenia nie jest możliwa na podstawie przepisów Kpa. Osoba, która je uzyskała, nie może korzystać ze środków zaskarżenia, a musi podjąć inne sposoby działania, jak np. przeprowadzenie w postępowaniu administracyjnym przeciwdowodu na podstawie art. 76 § 3 Kpa, wniesienie skargi do właściwego organu (art. 227 Kpa) lub wniesienia nowego żądania w sprawie wydania zaświadczenia (J. Lang, Zaświadczenia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, Organizacja, Metody, Technika 1988, Nr 2, s. 16, B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2008, s. 840). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 maja 2003 r., sygn. akt II SA 1439/02, Mon. Praw. 2003, nr 14, s. 626: "Osoba, która kwestionuje treść wydanego zaświadczenia może dochodzić swojego roszczenia jedynie drogą pośrednią, np. wnioskować ponownie o wydanie zaświadczenia o określonej treści i w razie wydania postanowienia o odmowie – żalić się do organu wyższego stopnia". W zakresie stanu faktycznego organ ustalił, że Z. R. rejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy [...] jako osoba bezrobotna pięciokrotnie: • od dnia 5 stycznia 1990 r. do dnia 21 grudnia 1990 r. z prawem do zasiłku od dnia 20 marca 1990 r. do dnia 19 lipca 1990 r.; • od dnia 17 lipca 1995 r. do dnia 30 września 1996 r. z prawem do zasiłku od dnia 18 lipca 1995 r. do dnia 15 sierpnia 1996 r.; • od dnia 3 czerwca 1997 r. do dnia 28 lutego 1998 r. z prawem do zasiłku od dnia 11 czerwca 1997 r. do dnia 10 grudnia 1997 r.; • od dnia 18 lipca 2002 r. do dnia 21 grudnia 2008 r. z prawem do zasiłku od dnia 26 lipca 2002 r. do dnia 25 stycznia 2003 r.; • od dnia 22 maja 2009 r. – do nadal bez prawa do zasiłku. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Prezydent Miasta [...] pozbawił Z. R. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] marca 1998 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania od wyżej wymienionej decyzji, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 397/09 oddalił skargę. W ocenie Ministra w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała żadna z okoliczności wymienionych w art. 156 Kpa, co spowodowało, że brak było podstaw do stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Konsekwencją powyższego jest brak podstaw do uchylenia decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2014 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Z. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2014 r., w której domagał się: 1. wyeliminowania z obrotu prawnego wszystkich dotychczas wydanych decyzji i postanowień w sprawie ze względu na istniejące wady kwalifikowane, które eliminują je z obrotu prawnego, jako wydane z rażącym naruszeniem prawa, 2. stwierdzenia słusznego interesu strony do zmiany wydanych decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2013 r. i Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz Ministra z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz obecnych z dnia [...] maja 2014 r., w celu przeciwdziałania zagrożeniu zdrowia i życia ludzkiego – mojego, śmierci głodowej. Art. 154 i 161 Kpa, 3. zwolnienia z kosztów sądowych w całości i ustanowienia adwokata z urzędu przed wszczęciem postępowania sądowego w celu wniesienia skargi do NSA od przyszłego orzeczenia w sprawie o stwierdzenie niezgodności z prawem tegoż orzeczenia, gdyż Sąd wyrządzi nim mi niepowetowaną stratę nie do naprawienia na dostępnej mi drodze skazując mnie w postępowaniu administracyjnym na śmierć z głodu, a zmiana jego lub uchylenie nie jest możliwa poprzez skargę kasacyjną, 4. przywrócenia mi terminu do wniesienia skargi do WSA na decyzje Ministra, gdyż doręczono mi je w dniu [...] maja 2014 r., zaś skargę składam [...] czerwca 2014 r. do Ministra w ostatnim dniu zawitego terminu za pośrednictwem Wojewody [...], który to nie jest Ministrem, co w konsekwencji sprawia, iż skarga jest złożona do niewłaściwego organu administracyjnego, a zatem jest konieczne złożenie wniosku o przywrócenie terminu, 5. zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego z urzędu ze wzglądu, iż podaniami z dnia [...] kwietnia 2014 r. i [...] maja 2014 r. złożył wniosek, a [...] maja 2014 r. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa do Ministra Pracy i Polityki Społecznej domagając się zmiany decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2013 r. oraz decyzji ją utrzymujących Wojewody [...] i Ministra w oparciu o art. 154 i 161 Kpa – dowód pismo [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie skarżącemu należy wyjaśnić, iż sądy administracyjne mogą dokonywać kontroli orzeczeń administracyjnych jedynie w trybie zakreślonym w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych też względów rozstrzygnięcie zagadnień podniesionych przez skarżącego w pkt 1 i pkt 2 skargi nie jest możliwe. W zakresie pkt 3 skargi wskazać należy, iż powyższa sprawa zwolniona jest od opłat, natomiast ewentualne zagadnienie ustanowienia dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w celu ewentualnego złożenia skargi kasacyjnej, podlega osobnemu trybowi załatwienia, o którym skarżący zostanie powiadomiony pouczeniem dołączonym do uzasadnienia niniejszego wyroku. Ponieważ skarga została wniesiona w terminie żądanie zawarte w pkt 4 skargi jest bezprzedmiotowe. Wyjaśnić także należy skarżącemu, iż niezasadny jest jego wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, zawarty w pkt 5 skargi, zaś podnoszone w nim okoliczności nie mają wpływu na ocenę zasadności zaskarżonej niniejszą skargą decyzji. Jak wynika z treści skargi i jej uzasadnienia skarżący kwestionuje zasadność decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2014 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2014 r. Stanowisko skarżącego nie jest zasadne. Trafnie wskazał organ w uzasadnieniach obu wskazanych wyżej decyzji, iż tryb wydawania zaświadczeń przewidziany w przepisach art. 217 i nast. Kpa jest trybem szczególnym. Do rozstrzygnięć wydanych w tym trybie nie mają odpowiedniego zastosowania nadzwyczajne tryby wzruszenia zwykłych ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych, jak instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, przewidziana w art. 156 i nast. Kpa, której zastosowania domaga się skarżący. Zmiana zaświadczenia nie jest możliwa na podstawie przepisów Kpa. Osoba, która je uzyskała, nie może korzystać ze środków zaskarżenia, a musi podjąć inne sposoby działania, jak np. przeprowadzenie w postępowaniu administracyjnym przeciwdowodu na podstawie art. 76 § 3 Kpa, wniesienie skargi do właściwego organu (art. 227 Kpa) lub wniesienia nowego żądania w sprawie wydania zaświadczenia. Podkreślić tu należy, iż rozstrzygnięcia w zakresie zaświadczeń organy wydają wyłącznie w oparciu o posiadany w dacie rozstrzygania danej sprawy stan faktyczny. Osoba, która kwestionuje treść wydanego zaświadczenia może dochodzić swojego roszczenia jedynie drogą pośrednią, np. wnioskować ponownie o wydanie zaświadczenia o określonej treści i w razie wydania postanowienia o odmowie - żalić się do organu wyższego stopnia. Z tych też przyczyn, z natury czysto proceduralnej, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2013 r., wydanego w trybie postępowania o wydanie zaświadczenia. Zatem, z tej też przyczyny w sposób prawidłowy Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] marca 2014 r. odmówił stwierdzenia nieważności wyżej wskazanej decyzji Wojewody [...] i swoje rozstrzygnięcie podtrzymał decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się, aby zaskarżona decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz decyzja ją poprzedzająca posiadały wady skutkujące ich uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności i dlatego, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.