II SA/Wa 1359/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-20
Skład orzekający: Danuta Kania, Andrzej Góraj, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny przenoszący policjanta do dyspozycji, wydany na podstawie wcześniejszego rozkazu o zwolnieniu ze stanowiska i przeniesieniu do innej jednostki, może zostać utrzymany w mocy, jeśli ten wcześniejszy rozkaz został następnie uchylony decyzją wyższej instancji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz organu pierwszej instancji, uznając, że nie mogły one pozostać w obrocie prawnym. Podstawą uchylenia było późniejsze uchylenie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji rozkazu Komendanta Głównego Policji, który stanowił podstawę dla zaskarżonych rozkazów. Wskazano, że w chwili orzekania przez sąd, stan prawny i faktyczny wytworzony przez te rozkazy już nie istniał i był sprzeczny z późniejszymi, ostatecznymi decyzjami organów Policji.Stan faktyczny
Policjant W. W. został przeniesiony do dyspozycji Komendanta [...] Policji na podstawie rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r., który z kolei opierał się na rozkazie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. o zwolnieniu ze stanowiska i przeniesieniu do innej jednostki. Policjant zaskarżył rozkaz Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2016 r., który utrzymał w mocy rozkaz organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Kpa i ustawy o Policji, w tym m.in. wydanie rozkazu przez organ nieposiadający właściwości.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. Zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz W. W. kwotę 497 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Adam Lipiński (spr.), , Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi W. W. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia do dyspozycji 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r, 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz W. W. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania policjanta W. W., działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 Kpa, rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r.
W uzasadnieniu rozkazu Komendant Główny Policji wskazał co następuje:
W wyniku zmian w organizacji Komendy Głównej Policji (§ 36 zarządzenia nr 2 Komendanta Głównego Policji z dnia 1 kwietnia 2016 r. w sprawie regulaminu Komendy Głównej Policji - Dz. Urz. KGP poz. 13), które weszły w życie z dniem 15 kwietnia 2016 r., likwidacji uległo m.in. stanowisko służbowe zajmowane przez [...] W. W.
Z tych przyczyn Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2016 r. zwolnił policjanta z dniem [...] kwietnia 2016 r. z pełnienia obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku w Komendzie Głównej Policji i z dniem [...] kwietnia 2016 r. przeniósł go do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] Policji.
W oparciu o powyższy rozkaz Komendanta Głównego Policji, Komendant [...] Policji rozkazem z dnia [...] kwietnia 2016 r., przeniósł W. W. do swojej dyspozycji i powierzył mu pełnienie obowiązków służbowych w Wydziale [...] Komendy [...] Policji, jednocześnie nadając temu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Podstawę prawną wydania rozkazu organu pierwszej instancji stanowił art. art. 32 ust. 1, art. 37 i art. 37a pkt 1 ustawy o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355 ze zm.) a w zakresie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności art. 108 § 1 Kpa.
W odwołaniu W. W. rozkazowi organu pierwszej instancji zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 Kpa, w zw. art. 32 ust. 1 ustawy o Policji, albowiem w dacie wydania rozkazu funkcjonariusz nie podlegał Komendantowi [...] Policji. Wskazał także na naruszenie art. 37, art. 37a pkt 1 i art. 38 ustawy Policji oraz na naruszenie art. 77 § 1, art. 80 i art. 108 Kpa.
Komendant Główny Policji nie podzielił zarzutów odwołania.
Wskazał na zasadę dyspozycyjności i zdyscyplinowania funkcjonariuszy Policji oraz na uprawnienia organu do władczego kształtowania stosunku służby policjanta (art. 1, art. 25 ust. 1, art. 27 ust. 1 i art. 28 oraz art. 32 ustawy o Policji).
Zagadnienie przeniesienia do dyspozycji zostało załatwione rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r, którym policjant został z dniem [...] kwietnia 2016 r. zwolniony z zajmowanego stanowiska specjalisty Wydziału [...] Komendy Głównej Policji i przeniesiony z urzędu do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] Policji z dniem [...] kwietnia 2016 r. Nadto rozkazowi temu nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Zatem Komendant [...] Policji rozkazem z dnia [...] kwietnia 2016 r. mógł rozstrzygać o pełnieniu przez policjanta służby w ramach tej dyspozycji od dnia [...] kwietnia 2016 r. Dlatego powyższy rozkaz organu pierwszej instancji nie może być uznany za rażąco naruszający prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 Kpa.
Analizując w powyższym kontekście zarzut naruszenia art. 110 Kpa, organ drugiej instancji uznał, iż nieprawidłowość rozkazu z tym przepisem nie może zostać uznana za rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 1 Kpa, albowiem kwestionowany rozkaz Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. rozstrzygał o pełnieniu przez policjanta służby w ramach dyspozycji dopiero od dnia [...] kwietnia 2016 r.
W ocenie organu drugiej instancji nie są także zasadne pozostałe zarzuty odwołania.
Rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 2016 r. został wydany przez właściwy organ oraz uwzględniał obowiązujące w tym zakresie podstawy prawne, to jest art. 37a pkt 1 oraz art. 121 ust 1 ustawy o Policji. Ponadto przeniesienie funkcjonariusza do dyspozycji nie wymaga zgody policjanta i pozostaje w gestii właściwych przełożonych, co wynika z charakteru stosunków służbowych w Policji, cechujących się podporządkowaniem i hierarchicznością Oczywiste jest także, iż interes służby wyprzedza interes policjanta. Interes strony nie może także sprowadzać się do subiektywnego poczucia krzywdy skarżącego oraz do odmiennej od organu administracji oceny stanu faktycznego, co do potrzeby przeniesienia do dyspozycji, tym bardziej, iż w zakresie przeniesienia funkcjonariusza do dyspozycji rozstrzygnął już wcześniej Komendant Główny Policji rozkazem z dnia [...] kwietnia 2016 r.
Udział policjanta w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, dotyczącym ustalenia jego miejsca pełnienia służby, sprowadza się do przedstawienia zainteresowanemu nowych warunków służby oraz motywów danej decyzji. Policjant ma przy tym możliwość obrony swoich racji w odwołaniu od rozstrzygnięcia. Dlatego nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Komendanta [...] Policji art. 10 Kpa.
W ocenie organu drugiej instancji zasadne było nadanie kwestionowanemu rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności. Wynikało to z ważnego interesu społecznego, aby zapewnić możliwość niezwłocznego objęcia przez policjanta jego obowiązków w Komendzie [...] Policji.
W. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę.
Rozkazowi personalnemu Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2016 r. zarzucił:
I. wydanie go z naruszeniem art. 32 ust. l ustawy o Policji w zw. z art. 156 § 1 pkt. 1 Kpa, poprzez utrzymanie w mocy rozkazu, który dotyczył podjęcia decyzji o pozostawieniu służbowym w dyspozycji strony, która w dacie wydania rozkazu nie podlegała służbowo organowi;
II. wydanie go z naruszeniem art. 37 i art. 37a pkt. 1 ustawy o Policji, poprzez utrzymanie w mocy rozkazu personalnego, którym zaniechano mianowanie strony na stanowisko służbowe;
III. wydanie go z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, poprzez utrzymanie w mocy rozkazu personalnego, w którym oparto rozstrzygnięcie na częściowo bezprzedmiotowym materiale dowodowym a częściowo bez oparcia w ogóle na materiale dowodowym;
IV. wydanie go z naruszeniem art. 38 ustawy o Policji a contrario, poprzez utrzymanie w mocy rozkazu personalnego, w którym zaniechano przeniesienia na równorzędne stanowisko służbowe;
V. wydanie go z naruszeniem art. 108 Kpa, poprzez utrzymanie w mocy rozkazu personalnego, w którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności przy braku przesłanek uzasadniających taki tryb;
VI. wydania go z naruszeniem art. 7 i art 10 § 1 Kpa, poprzez utrzymanie w mocy rozkazu, pomimo uniemożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, w wyniku czego doszło do wydania zaskarżonego rozkazu bez uwzględnienia interesu społecznego tożsamego z interesem służby i słusznego interesu strony.
W konkluzji skargi skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. i orzeczenie, że rozkazy te nie podlegają wykonaniu w całości oraz o zasądzenie od Komendanta Głównego Policji na rzecz strony zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu skarżący podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu oraz dodał, iż wobec nadania rozkazowi Komendanta [...] Policji rygoru natychmiastowej wykonalności rozkaz ten wszedł do obrotu prawnego z dniem [...] kwietnia 2016 r., co jego zdaniem jest istotne dla oceny wydania go z rażącym naruszeniem prawa. Wskazał także, iż rozkaz Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. został na mocy decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2016 r. (w skardze omyłkowo podano datę [...] czerwca 2016 r.) uchylony w całości, a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Argumentował, iż w chwili wydania kwestionowanych skargą rozkazów personalnym, powyższa decyzja Ministra nie była znana organom Policji, jednakże okoliczność uchylenia rozkazu Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. o przeniesieniu policjanta do dyspozycji jest także istotna w tej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego z dnia [...] czerwca 2016 r.
Komendant Główny Policji dodał, iż jedynie w zakresie dotyczącym przeniesienia skarżącego do dyspozycji Komendanta [...] Policji oba zaskarżone rozkazy personalne z dnia [...] kwietnia 2016 r. i z dnia [...] czerwca 2016 r. są decyzjami w rozumieniu nart. 104 Kpa. Podkreślił, iż dla oceny, czy rozstrzygniecie z dnia [...] kwietnia 2016 r. naruszało prawo w sposób rażący, istotne jest, iż rozstrzygniecie to, mimo jego wydania w dniu [...] kwietnia 2016 r., mogło wywoływać skutki prawne dopiero od dnia [...] kwietnia 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w celu uzupełnienia materiału sprawy zażądał od Komendanta Głównego Policji przedstawienia decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz przedstawienia dalszych rozstrzygnięć organów Policji, które nastąpiły w wyniku tej decyzji.
W wykonaniu powyższego Komendant Główny Policji przedstawił:
- ostateczną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2016 r., którą uchylono rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji;
- rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2016 r. przenoszący skarżącego z urzędu z dniem [...] sierpnia 2016 r. do dalszego pełnienia służby w Komendzie Głównej Policji oraz mianujący go na stanowisko specjalisty Wydziału [...], opatrzony rygorem natychmiastowej wykonalności;
- decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2016 r. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia z dniem [...] kwietnia 2016 r. [...] W. W. ze stanowiska specjalisty Wydziału [...] Komendy Głównej Policji i przeniesienia z urzędu z dniem [...] kwietnia 2016 r. do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] Policji. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 105 § 1 Kpa, w wykonaniu decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2016 r. i stała się ostateczna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotny jest przede wszystkim przepis art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd administracyjny pierwszej instancji nie jest związany zarzutami skargi i w takim rozumieniu skargi jest ona w znacznej części zasadna.
Obowiązkiem sądu administracyjnego jest wyeliminowanie z obrotu prawnego takich rozstrzygnięć, które są niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym.
Podstawę wydania zaskarżonych rozkazów personalnych - to jest rozkazu Komendanta [...] policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz rozkazu Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2016 r. - było wcześniejsze wydanie przez Komendanta Głównego Policji rozkazu personalnego z dnia [...] kwietnia 2016 r., którym zwolniono skarżącego z dniem [...] kwietnia 2016 r. z pełnienia obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku w Komendzie Głównej Policji i z dniem [...] kwietnia 2016 r. przeniesiono go do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] Policji.
Bez istnienia tego rozkazu wydanie zaskarżonych rozkazów personalnych, które określały podległość służbową i miejsce pełnienia służby policjanta od dnia [...] kwietnia 2016 r. nie byłoby możliwe.
Dlatego trafne było podniesienie w uzasadnieniu skargi zagadnienie dotyczące uchylenia decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2016 r. rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. w całości i przekazanie temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jakkolwiek, co trafnie zauważono w skardze, treść tej decyzji nie mogła być znana obu organom Policji w dacie wydawania zaskarżonych rozkazów z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz z dnia [...] czerwca 2016 r., tym niemniej decyzja zainicjowała ostateczne określenie stanu prawnego, co do pełnienia przez policjanta służby zarówno w zakresie zwolnienia go z dniem [...] kwietnia 2016 r. z pełnienia obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku w Komendzie Głównej Policji i także w zakresie przeniesienia go z dniem [...] kwietnia 2016 r. do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] Policji.
Nadto, co ustalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ostatecznym rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2016 r. Komendant Główny Policji w inny sposób określił dalsze pełnienie przez skarżącego służby od dnia [...] sierpnia 2016 r. i następnie ostateczną decyzją z dnia [...] września 2016 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia go z dniem [...] kwietnia 2016 r. ze stanowiska specjalisty Wydziału [...] Komendy Głównej Policji i przeniesienia z urzędu z dniem [...] kwietnia 2016 r. do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] Policji.
Zatem w chwili wyrokowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stan prawny i faktyczny wytworzony rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. już nie istniał i nie powinien prawnie istnieć w dacie [...] kwietnia 2016 r.
Jednakże pomimo istnienia w obrocie prawnym decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz ostatecznej decyzji Komendanta Głównego Policji, umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia z dniem [...] kwietnia 2016 r. skarżącego ze stanowiska specjalisty Wydziału [...] Komendy Głównej Policji i przeniesienia go z urzędu z dniem [...] kwietnia 2016 r. do dalszego pełnienia służby w Komendzie [...] Policji, w obrocie prawnym pozostały nadal, objęte niniejszą skargą, rozkazy personalne organów Policji obu instancji z dnia [...] kwietnia 2016 r. i z dnia [...] czerwca 2016 r. i rozstrzygające o pełnienia przez skarżącego służby w Komendzie [...] Policji od dnia [...] kwietnia 2016 r. w sposób sprzeczny z treścią obu wspomnianych decyzji.
Dlatego konieczne stało się wyeliminowanie z obrotu prawnego obu zaskarżonych decyzji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 pkt b) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 § 1 pkt 8) Kpa, co Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uczynił w pkt 1 wyroku.
Wskazać tu należy, iż wystąpienie w niniejszej spawie przesłanki wznowieniowej art. 145 § 1 pkt 8) Kpa, powstałej w wyniku opisanych wyżej decyzji, czyni czysto akademickim rozważanie zagadnienia czy wydany w dniu [...] kwietnia 2016 r. rozkaz personalny Komendant [...] Policji został wydany z rażącym naruszeniem prawa - albowiem w dacie jego wydania organ ten nie był jeszcze przełożonym skarżącego (co w zakresie podniesionego w skardze zarzutu rażącego naruszenia prawa oraz przedstawionej argumentacji organu w tym przedmiocie nie jest całkowicie oczywiste). Wystąpienie przesłanki wznowieniowej czyni również zagadnieniem czysto akademickim rozpoznanie pozostałych zarzutów skargi, albowiem gdyby uznać zarzuty te za uzasadnione czy też za niezasadne, to i tak zaskarżone rozkazy personalne należałoby wyeliminować z obrotu prawnego.
Nadto wystąpienie przesłanki wznowieniowej nakazuje rozpatrzenie jej w pierwszej kolejności.
W zakresie kosztów postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł w pkt 2 wyroku, zgodnie z art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło