II SA/Wa 136/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Iwona Dąbrowska, Protokolant Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2008 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej oddala skargę Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003 r., sprostowaną postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., działając na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.), oraz § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 ze zm.), wypowiedział R.J., pełniącemu służbę na stanowisku służbowym Zastępcy Przewodniczącego [...] w D., stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej z powodu zmniejszenia stanu etatowego jednostki wojskowej i braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP Nr [...] przeformowano [...] w D. w nową strukturę organizacyjną, w wyniku czego zmniejszył się stan etatowy jednostki wojskowej. W związku z brakiem możliwości wykorzystania oficera w Wojskach Lotniczych i Obrony Powietrznej, w Departamencie Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON podjęto działania zmierzające do usytuowania oficera w dalszej służbie wojskowej poza WLOP. Brak możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe skutkował dokonaniem wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Decyzję o wypowiedzeniu doręczono R. J. w dniu 18 listopada 2003 r., co wymieniony potwierdził własnoręcznym podpisem. Strona nie wniosła odwołania od wymienionej decyzji. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...], wydaną dla celów ewidencyjnych, zwolnił wymienionego żołnierza z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez organ wojskowy. R. J. wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2007 r. zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej o stwierdzenie nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Zarzucił m.in., że w decyzji o wypowiedzeniu błędnie wskazano zajmowane stanowisko, tj. stanowisko Zastępcy Przewodniczącego [...] a także, że omyłka ta, jako wada istotna, nie mogła zostać sprostowana w drodze postanowienia. Podniósł, że [...] w D. nie uległa reorganizacji i nie zlikwidowano stanowiska Zastępcy Przewodniczącego tej [...]. Nadto, decyzja o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej wydana została mimo braku upływu terminu do wniesienia odwołania. Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] wszczął postępowanie w niniejszej sprawie, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. odmówił stwierdzenia nieważności wymienionej wyżej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. przeformowano [...] w D. i zlikwidowane zostało zajmowane przez oficera stanowisko służbowe. Organ podał, że w wyniku przeformowania zmniejszyła się struktura organizacyjna jednostki i w konsekwencji zmniejszył się stan etatowy, zaś R. J. znalazł się w grupie kadry, dla której nie udało się znaleźć stanowiska odpowiedniego do stopnia wojskowego i kwalifikacji, co skutkowało dokonaniem wypowiedzenia stosunku służbowego. W ocenie organu brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego, gdyż w sprawie nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 156 § 1 kpa. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r., po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. W uzasadnieniu, poza przedstawieniem dotychczasowego przebiegu postępowania oraz ponownym przywołaniem argumentów wskazujących, że w sprawie nie występują przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego, organ podkreślił, że przyczyną wypowiedzenia było przeformowanie jednostki, w której żołnierz pełnił służbę, co spowodowało likwidację zajmowanego stanowiska. Za chybione uznał organ twierdzenie strony, że decyzja o wypowiedzeniu dotyczy stanowiska Zastępcy Przewodniczącego [...]. Wskazał, że w decyzji wystąpił błąd pisarski w nazwie stanowiska, który organ sprostował następnie postanowieniem nr [...]. Organ podkreślił, że zachowany został związek przyczynowy pomiędzy wszczętymi mocą rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP przekształceniami w strukturze organizacyjno-etatowej jednostki wojskowej a dokonanym wypowiedzeniem stosunku służbowego i w sprawie nie wystąpiły przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną wyżej decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] R. J. wniósł o stwierdzenie jej nieważności, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa, tj. art. 78 ust. 2 pkt 2 i art. 76 ust. 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podniósł, że nigdy nie pełnił służby na stanowisku Zastępcy Przewodniczącego [...], zaś stanowisko Zastępcy Przewodniczącego [...] w D. nie zostało zlikwidowane, a zatem nie istniała przesłanka do wypowiedzenia stosunku służbowego. Zarzucił, że decyzja o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej wydana została mimo, że nie upłynął 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od wypowiedzenia stosunku służbowego. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analizując niniejszą sprawę pod tym kątem Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja Ministra Obrony Narodowej odpowiadają bowiem prawu. Na wstępie wskazania wymaga, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, wszczynanym w nowej sprawie, w której nie orzeka się co do istoty sprawy rozstrzygniętej decyzją objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Minister Obrony Narodowej orzeka zatem w tym postępowaniu wyłącznie jako organ kasacyjny, którego zadaniem jest ustalenie, czy decyzja, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy zawiera wady wymienione enumeratywnie w art. 156 § 1 pkt 1-7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej również kpa. W rozpoznawanej sprawie Minister Obrony Narodowej prawidłowo stwierdził, że nie została spełniona przesłanka rażącego naruszenia prawa wymieniona w art. 156 § 1 kpa i w konsekwencji zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego. Przesłanki pozytywne stwierdzenia nieważności decyzji z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1983 r. sygn. akt II SA 581/83 (OSNPG 1984/10 poz. 15 str. 26). Decyzja Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego nie jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność. W dotychczasowym orzecznictwie sądowym oraz w poglądach doktryny przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (vide NSA z dnia 18 czerwca 1997 r. III SA 422/96 - Glosa 1998 nr 10 str. 29). W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa, niż stabilność ostatecznej decyzji (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 1996 r. o sygn. III SA 565/95 - Biul. Skarb. 1997/2/26 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1995 r. o sygn. III ARN 22/95). Wbrew twierdzeniom skarżącego w sprawie niniejszej nie zachodzi naruszenie prawa o takim kwalifikowanym charakterze. Podstawą materialnoprawną decyzji, której unieważnienia żąda skarżący był przepis art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.), zgodnie z którym dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy może nastąpić, jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz pełni zawodową służbę wojskową podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Podleganie rozformowaniu, o którym mowa w tym przepisie, należy rozumieć jako cały ciąg działań zmierzających do zniesienia lub likwidacji jednostki w dotychczasowym kształcie, rozpoczynający się w momencie podjęcia decyzji o rozformowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. II SA 2874/00 wskazał, że "Pojęcie rozformowania jednostki wojskowej oznacza zniesienie lub likwidację jednostki wojskowej w dotychczasowym kształcie organizacyjnym, polegającą na likwidacji poszczególnych etatów i stanowisk, (...) a wszystko to prowadzi do ogólnego zmniejszenia się stanu etatowego". W świetle powyższego fakt rozformowania jednostki, w której skarżący pełnił służbę i zmniejszenia jej stanu etatowego, nie budzi wątpliwości. Bezsporne jest bowiem, że jednostka wojskowa, w której skarżący pełnił służbę uległa przeformowaniu na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. w sprawie reorganizacji pionu orzecznictwa wojskowo-lekarskiego, wskutek czego nastąpiło zmniejszenie stanu etatowego jednostki. Nie jest sporne również, że brak było możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe. Omyłka w oznaczeniu nazwy stanowiska skarżącego poprzez wskazanie w decyzji o wypowiedzeniu: Zastępcy Przewodniczącego [...] podczas, gdy skarżący zajmował stanowisko Zastępcy Przewodniczącego [...] w D. nie czyni zasadnym zarzutu w zakresie braku podstaw wypowiedzenia stosunku służbowego. Za bezprzedmiotowy w niniejszej sprawie uznać należy zarzut w zakresie braku możliwości sprostowania niniejszej omyłki przez Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON postanowieniem nr [...]. Powyższe nie wpływa w żaden sposób na prawidłowość zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Decyzja o wypowiedzeniu zawiera wymagane prawem elementy, a fakt reorganizacji pionu orzecznictwa wojskowo-lekarskiego, w tym [...] w D. jest bezsporny. Akta osobowe skarżącego (karta [...]) potwierdzają, że organ poszukiwał dla skarżącego stanowiska służbowego odpowiadającego stopniowi wojskowemu, kwalifikacjom i doświadczeniu zawodowemu, jednakże stwierdzono brak możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe. Zarówno w zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji organ wskazał na powyższe. Niezasadny nadto jest zarzut naruszenia przez Ministra Obrony Narodowej art. 76 ust. 1 pkt 1 c ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, stanowiący o możliwości zwolnienia ze służby wskutek nabycia prawa do zaopatrzenia emerytalnego, bowiem przepis ten nie znajdował w niniejszej sprawie zastosowania. Za bezzasadny uznać należy także zarzut dotyczący daty wydania rozkazu o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej o charakterze ewidencyjnym, jako pozostający bez wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.