II SA/Wa 136/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2024 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia kwatery tymczasowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...]. Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. 2019 r., poz. 161 ze zm.) oraz § 13 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. z 2013 r., poz. 1170 ze zm.), zobowiązał A. R. wraz ze wszystkimi osobami i rzeczami prawa jego reprezentującymi do opróżnienia zajmowanej tymczasowej kwatery nr [...] przy ul. [...] w [...] i przekazania jej dysponentowi - Komendantowi Centralnego Biura Śledczego Policji. W uzasadnieniu wskazał, że A. R. rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] został z dniem [...] września 2011 r. przeniesiony na własną prośbę z Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] do dalszego pełnienia służby w Komendzie Głównej Policji. Funkcjonariusz w dniu [...] września 2011 r. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji z wnioskiem o przydział tymczasowej kwatery. Decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] Komendant Główny Policji przydzielił ww. jako współnajemcy tymczasową kwaterę nr [...] przy ul. [...] w [...]. Następnie rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] Komendanta Głównego Policji wyżej wymieniony został przeniesiony z dniem [...] maja 2014 r. na własną prośbę do dalszego pełnienia służby w Centralnym Biurze Śledczym. Na dzień [...] października 2014 r. czyli w momencie przekształcenia CBŚ KGP w CBŚP, policjant był na stanie etatowym CBŚ KGP i stał się z mocy prawa policjantem CBŚP, w którym pełni służbę do chwili obecnej. Organ wskazał, że postępowanie administracyjne w sprawie uprawnień A. R. do przydziału tymczasowej kwatery nr [...] przy ul. [...] w [...] wszczęto z urzędu w związku ze zmianą przepisów dotyczących kosztów zakwaterowania, które obecnie muszą być pokrywane ze środków budżetowych Policji, Uzasadniając rozstrzygnięcie przytoczył art. 96 ust. 4 ustawy o Policji oraz § 13 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych Administracji z dnia 18 maja 2005 r. Wskazał, że z uwagi na wydzielenie CBŚ ze struktur KGP decyzja, na podstawie której zainteresowany był uprawniony do zajmowania ww. kwatery, wygasła. Z kolei Komendant CBŚP, z uwagi na brak spełnienia przez A. R. przesłanek do przydzielenia tymczasowej kwatery, nie ma podstaw do wydania decyzji o przydziale tymczasowej kwatery. Wskazał, iż obligatoryjną przesłanką do przydzielenia tymczasowej kwatery jest przeniesienie z urzędu do służby w innej miejscowości. Jak wynika natomiast z rozkazu personalnego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], A. R. został przeniesiony na własną prośbę. Dlatego, w ocenie organu, funkcjonariusz zajmuje tymczasową kwaterę nr [...] przy ul. [...] w [...] jako współnajemca bez tytułu prawnego. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszym postępowaniu nie jest władny rozstrzygać o tym, czy stronie przysługiwała w dacie przydziału tymczasowa kwatera. Stwierdził, że jako organ II instancji nie ma podstaw do kwestionowania rozstrzygnięcia w sprawie opróżnienia przedmiotowej kwatery. W niniejszej sprawie, organ przyjął, iż nie było zasadne przyznanie kwatery, w sytuacji gdy strona nie została przeniesiona z urzędu do pełnienia służby w innej miejscowości. Organ I instancji jest dysponentem kwatery, oznacza to, że ponosi wszelkie koszty związane z jej utrzymaniem oraz zakwaterowaniem, które ustawa w znowelizowanym brzmieniu mu narzuciła. Jeżeli więc organ uznaje, że strona nie posiada prawa do refundacji tych kosztów, a więc nie posiada prawa do zakwaterowania w tymczasowej kwaterze na zasadach, na jakich je otrzymała, to zachowuje uprawnienia do jej opróżnienia. Kwestię tę ustawodawca pozostawił swobodnemu uznaniu dysponenta kwatery. A. R. pismem z dnia 7 września 2023 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz o umorzenie postępowania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji błędną ocenę stanu faktycznego sprawy, która miała istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a w szczególności: - niewłaściwą interpretację przepisów, które zobowiązywały organ I instancji do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia, że strona zajmowała kwaterę tymczasową bez tytułu prawnego, a w konsekwencji zobowiązania strony do opróżnienia tej kwatery, bowiem zmiana art. 96 ust. 4 ustawy o Policji, zobowiązująca Policję do ponoszenia kosztów korzystania z kwater tymczasowych przez policjantów (przeniesionych z urzędu), nie upoważniała organu do wszczęcia postępowania administracyjnego w stosunku do niego jako policjanta posiadającego tytuł prawny do kwatery tymczasowej w postaci prawomocnej decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2011 r. nr [...]. Zmiana tych przepisów wyłącznie obligowała Policję jako dysponenta kwater do ponoszenia kosztów ich użytkowania przez policjantów; - stwierdzenie, że strona zajmowała kwaterę tymczasową bez tytułu prawnego w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostawała i pozostaje prawomocna decyzja nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2011 r.; - w sposób rażący niewłaściwą interpretację przepisu art. 96 ust. 4 ustawy o Policji poprzez ustalenie, że sama zmiana brzmienia tego przepisu na mocy art. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz.81) stanowi samodzielną podstawę do weryfikacji przyznanych w przeszłości (w drodze decyzji administracyjnej) uprawnień do kwatery tymczasowej z pominięciem trybu wzruszania prawomocnych i ostatecznych decyzji, określonego w kodeksie postępowania administracyjnego. W istocie omawiana zmiana ustawy o Policji tylko nakłada na Skarb Państwa (Policję) obowiązek pokrywania kosztów utrzymania kwater tymczasowych z własnego budżetu i w najmniejszym stopniu nie stanowi, że dotychczas wydane decyzje administracyjne o przydziale kwater (tytuły prawne do zajmowania kwater) tracą swoją moc; b) naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie umorzenia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją jako bezprzedmiotowego. Skarżący uzasadniając zarzuty wskazał m.in. że błędne jest stanowisko organu, że zajmuje kwaterę bez tytułu prawnego, bowiem nowelizacja przepisów zmieniła brzmienie art. 96 ust. 4 ustawy o Policji tylko w tym zakresie, że koszty utrzymania kwater tymczasowych przyznanych policjantom przeniesionym z urzędu pokrywa Skarb Państwa (budżet Policji). Omawiana zmiana przepisów ustawy o Policji, jak również przepisy dotyczące wyodrębnienia w dniu 9 października 2014 r. Centralnego Biura Śledczego Policji ze struktur Komendy Głównej Policji nie wspominają w ogóle o tym, że decyzje o przyznaniu kwatery tymczasowej, wcześniej wydane, wygasają. Zmiana ustawy o Policji z dnia 6 grudnia 2018 r. w zakresie ponoszenia kosztów utrzymania kwater tymczasowych przez Policję nie daje podstaw do wyłączenia trybu wzruszania prawomocnych i ostatecznych decyzji administracyjnych, przewidzianych w k.p.a., w odniesieniu do decyzji nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2011 r. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno Komendant Główny Policji, wydając zaskarżoną decyzję, jak też Komendant Centralnego Biura Śledczego, jako organ I instancji, dopuścili się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., a w konsekwencji także art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. 2019 r., poz. 161 ze zm.), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a., decyzja administracyjna zawiera m.in.: rozstrzygnięcie (pkt 5) oraz uzasadnienie faktyczne i prawne (pkt 6). W myśl art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, nie zawiera żadnej argumentacji w zakresie podstaw prawnych wydania decyzji o opróżnieniu tymczasowej kwatery, poza powołaniem się na prawo wydania przez organ decyzji o opróżnieniu w sytuacji, gdy ten uznaje, że strona nie posiada prawa do refundacji kosztów zakwaterowania. Nie przywołano przy tym żadnych przepisów prawa wiążących kwestie opróżnienia kwatery tymczasowej z refundacją kosztów, o których mowa w decyzji. Organy nie przedstawiły przy tym argumentacji prawnej w zakresie powołanych w decyzji I instancji twierdzeń o tym, że decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2011 r. nr [...] o przydziale skarżącemu tymczasowej kwatery wygasła i że skarżący nie posiada tytułu prawnego do zajmowanej kwatery tymczasowej. Tak więc, rozstrzygając w przedmiocie opróżnienia tymczasowej kwatery nr [...] przy ul. [...] w [...], organy obu instancji posłużyły się w istocie ogólnikami, bez wskazania konkretnych, racjonalnych i weryfikowalnych argumentów prawnych i faktycznych, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji. Z uwagi na powyższe istotne uchybienia przepisom postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uznał za przedwczesne merytoryczne odnoszenie się do zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponownie rozpatrując sprawę organ winien mieć na uwadze, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wyjaśnienie podstawy prawnej winno odnosić się w niniejszej sprawie do podstawy prawnej nakazania opróżnienia kwatery tymczasowej. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania, albowiem skarżący nie wykazał poniesionych kosztów. Na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. d powołanej ustawy, skarżący nie miał obowiązku uiszczania kosztów sądowych.