II SA/Wa 1360/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-04
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Iwona Maciejuk, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres służby na rzecz państwa totalitarnego, wynoszący 13 lat i 11 miesięcy (około 49% całego okresu służby), może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, co jest warunkiem wyłączenia stosowania przepisów dotyczących obniżenia emerytury?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres służby na rzecz państwa totalitarnego wynoszący 13 lat i 11 miesięcy (około 49% całego okresu służby) nie może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Ponieważ obie przesłanki z art. 8a ust. 1 (krótkotrwała służba przed 31 lipca 1990 r. ORAZ rzetelne wykonywanie zadań po 12 września 1989 r. z narażeniem zdrowia i życia) muszą być spełnione łącznie, a pierwsza z nich nie została spełniona, organ prawidłowo odmówił wyłączenia stosowania przepisów obniżających emeryturę. Sąd podkreślił, że kontrola decyzji uznaniowej sprowadza się do oceny prawidłowości postępowania i zachowania procedury, a nie do kontroli samej treści rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący J. R. domagał się wyłączenia stosowania przepisów obniżających jego emeryturę, powołując się na art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Organ administracji (Minister SWiA) odmówił, uznając, że okres jego służby na rzecz państwa totalitarnego (13 lat i 11 miesięcy) nie jest "krótkotrwały". Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a., w tym brak pełnego uzasadnienia decyzji oraz nieprzeprowadzenie dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant specjalista Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2020 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy oddala skargę
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r.
nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z poźn zm.), zwanej dalej k.p.a., w związku z art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288), zwanej dalej ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) utrzymał w mocy własną decyzję nr [...]
z dnia [...] października 2018 r. o odmowie wyłączenia stosowania wobec J. R. art. 15c, art. 22a i art. 24a powołanej wyżej ustawy.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji,
w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 3 1 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności
z narażeniem zdrowia i życia. Podał, że wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie.
Odnosząc się do pierwszej z przesłanek organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby. Podał, że krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak powołując się na wykładnię językową stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością
lub chwilowością.
Analizując drugą z przesłanek organ wskazał, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków.
Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje
się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania
i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy
i realizowania obowiązków dodatkowych. Ponadto istotna jest także postawa funkcjonariusza w służbie i poza nią, rygorystyczne przestrzeganie prawa, dyscypliny
i etyki zawodowej, a także honoru funkcjonariusza służb publicznych.
Organ stwierdził, że zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Zauważył jednak, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.
Minister wskazał, że jego zadaniem jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ww. przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.
Zdaniem organu "szczególnie uzasadniony przypadek" zachodzi wówczas, gdy strona - poza spełnieniem dwóch wskazanych wyżej przesłanek formalnych - legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Uprawnienie z art. 8a ustawy ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna,
a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".
Organ wskazał, że wnioskodawca pełnił służbę od dnia [...] września 1976 r. do dnia [...] maja 2005 r., tj. 28 lat, 8 miesięcy i 15 dni, z czego na rzecz totalitarnego państwa od dnia 1 września 1976 r. do dnia 31 lipca 1990 r., tj. przez okres 13 lat i 11 miesięcy.
Minister stwierdził, że skoro wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 13 lat i 11 miesięcy, tj. ok. 49% całego okresu swojej służby, to okresu tego nie można uznać za krótkotrwały. Trudno tu bowiem mówić o "chwilowości", czy "przejściowości", a służba pełniona przez tak długi czas z pewnością nie nosiła znamion "tymczasowości". W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Wskazany czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego czy epizodycznego z całą pewnością strona przez ten okres dokładnie zaznajomiła się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem.
Organ wskazał, że do dokonania oceny spełnienia przez stronę przesłanki przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. wziął pod uwagę stanowisko Szefa ABW zawarte w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. Szef ABW wskazał w nim, że z opisanego przebiegu służby J. R. nie wynika, aby uchylał się on od wykonywania zadań służbowych i obowiązków, bądź wykonywał je w sposób niewłaściwy. W aktach sprawy nie stwierdzono informacji o prowadzeniu w stosunku do wymienionego postępowań dyscyplinarnych oraz brak jest danych dotyczących wszczynania i prowadzenia w stosunku do wnioskującego postępowań karnych oraz karno-skarbowych, a także informacji o wyrokach w sprawach karnych lub karno-skarbowych za czyny popełnione w trakcie trwania stosunku służbowego. Minister wskazał, że z informacji o przebiegu służby wynika ponadto, że w aktach osobowych J. R. znajduje się zaświadczenie
z dnia [...] czerwca 2011 r. stwierdzające, że "ww. w okresach od dnia [...] stycznia 1991 r. do dnia [...] grudnia 1992 r., od dnia [...] stycznia 1997 r. do dnia [...] grudnia 1997 r., od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] grudnia 2000 r., od dnia [...] stycznia 2002 r. do dnia [...] grudnia 2002 r. oraz od dnia [...] stycznia 2004 r. do dnia [...] grudnia 2004 r. podejmował w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu czynności, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biuro Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86, poz. 734, z późn. zm.).
Organ stwierdził, że okres służby na rzecz państwa totalitarnego stanowi ok. 49% całkowitego okresu służby, a zatem znaczną część i w ocenie organu nie ma możliwości uznania go za krótkotrwały. Wskazał, że aby można było zastosować przesłankę szczególnie uzasadnionego przypadku obie przesłanki wskazane w art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) muszą zachodzić łącznie. Ponieważ pierwsza z przesłanek nie została spełniona organ nie ma możliwości zastosowania wyłączenia w stosunku do wnioskującego art. 15c powołanej ustawy, bowiem w ocenie organu nie zachodzi tu przesłanka szczególnie uzasadnionego przypadku.
Organ wskazał też, że jeżeli strona nie zgadza się z informacją o przebiegu służby wydaną przez IPN, to powinna tę kwestię podnieść nie w ramach postępowania prowadzonego przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, ale poinformować
o tym IPN i ewentualnie wnosić o zmianę sporządzonej informacji.
Odnosząc się do zarzutów strony w zakresie naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego dotyczących uzasadnienia decyzji organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zadośćuczyniono dyspozycji wskazanych przepisów.
W kwestionowanej decyzji wyjaśniono stan faktyczny i prawny sprawy, w uzasadnieniu wskazano i przeanalizowano podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W odniesieniu do zarzutu strony dotyczącego niezaliczenia okresu poprzedzającego służbę w wymiarze 4 lat, 1 miesiąca i 15 dni do wysługi emerytalnej organ stwierdził, że dokonane wyliczenia są prawidłowe i zgodne z informacją otrzymaną z ZER MSWiA.
Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2019 r.
nr [...] stała się przedmiotem skargi J. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji wyłączającej stosowanie art. 15c ustawy
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Zarzucił naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Zwrócił się również o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów uprzednio zgłoszonych jako wnioski dowodowe w celu udowodnienia okoliczności pominiętych w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, w ocenie strony mających istotne znaczenie
w niniejszej sprawie. Z uzasadnienia skargi wynika, że strona wnioskuje
o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z wniosku skarżącego do Szefa ABW
o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] lipca 2017 r.
Skarżący podniósł, że Szef ABW ograniczył mu prawo do tego, aby w ramach prowadzonego postępowania uzyskać i przekazać Ministrowi Spraw Wewnętrznych
i Administracji pozostałe dokumenty kadrowe z przebiegu służby, w oparciu o które organ mógłby przeprowadzić weryfikację okresu jego służby pod kątem ustawowego wymogu dot. rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał też, że nie zostało mu udostępnione pełne uzasadnienie decyzji z dnia [...] października 2018 r. (brak około 1/3 tekstu uzasadnienia na 2 str. decyzji. W ocenie strony powyższa decyzja obciążona jest wadą prawną i powinna zostać przez organ wycofana z obiegu prawnego i zmieniona. Podał, że kwestię tę podniósł we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] października 2018r. jednak Minister nie odniósł się do powyższego.
Skarżący wskazał też m.in., że kryterium " krótkotrwałości służby do 31 lipca 1990r." jest niedefiniowalne, o niezwykle wysokim stopniu subiektywizmu
i uznaniowości. Trudno stwierdzić, w stosunku do czego należy odnosić ową "krótkotrwałość". Uważa, że pojęcie to można interpretować jako przewagę czasową okresu służby po 31 lipca 1990r. Nad okresem służby przed tą datą. Skarżący podał, że służbę pełnił w komórce o charakterze pomocniczym - Wydziale [...], która wykonywała zadania nie tylko na rzecz SB, ale również MO. Organ nie uwzględnił również, iż z okresu tzw. "służby na rzecz totalitarnego państwa", przez okres 9 miesięcy, skarżący pobierał naukę w studium oficerskim MSW w [...]. W związku z czym, przez okres 9 miesięcy nie wykonywał zadań służbowych wynikających z zakresu obowiązków na zajmowanym stanowisku w Wydziale "[...]" WUSW w [...]. Zarzucił, że organ nie wziął pod uwagę okresu jego pracy w zakładach cywilnych w ilości 4 lat 1 jednego miesiąca.
Skarżący zarzucił też, że organ w przedmiotowym postępowaniu, nie zapoznał się z całą dokumentacją zgromadzoną w jego aktach osobowych. Stwierdził, że zajęcie stanowiska przez Szefa ABW powinno zostać wydane w formie postanowienia, na które stronie służy zażalenie. Podkreślił, że organ nie odniósł się do złożonych przez niego wniosków dowodowych, nie wziął ich pod uwagę przy wydaniu zaskarżonej
i poprzedzającej ją decyzji.
Wskazał, że w czasie służby po 1990r. awansował na wyższe stopnie: służbę rozpoczynał jako kapitan, a zakończył w stopniu majora. Był sukcesywnie awansowany na coraz wyższe stanowiska służbowe od starszego inspektora do starszego specjalisty. Uzyskiwał najwyższe przewidziane oceny okresowe, czyli "4" i "5, przy czym zgodnie z ówczesną pragmatyką służbową ocena "5" przyznawana była sporadycznie. Podał,
że w realizowanych procedurach nie pojawiły się najmniejsze wątpliwości dotyczące jego osoby, ani też jakiekolwiek zastrzeżenia dotyczące uczciwości czy lojalności wobec Państwa.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ wskazał,
że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez J. R. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r., w szczególności
z narażeniem zdrowia i życia. W odniesieniu do zarzutu skarżącego, polegającego na tym, iż nie zostało udostępnione mu całkowite uzasadnienie w otrzymanej przez niego decyzji nr [...] organ wskazał, że jego zdaniem treść ww. decyzji jest kompletna. Nadmienił, iż wszelkie wątpliwości w tym zakresie mogłyby zostać wyjaśnione, gdyby zainteresowany przesłał kserokopię otrzymanej decyzji wskazując szczegółowo na zakres przywołanych przez niego braków.
W piśmie procesowym z dnia 14 lipca 2019 r. skarżący podtrzymał skargę
i zarzuty w niej podniesione. Skarżący ponownie wskazał, że doręczona mu decyzja
z dnia [...] października 2018 r. nie zawierała na stronie 2 około 1/3 tekstu uzasadnienia. Wniósł o przeprowadzenie dowodu z decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia [...] października 2018 r. nr [...] (potwierdzona notarialnie zgodność odbitki kserograficznej z okazanym dokumentem).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 4 lutego 2020 r. na podstawie art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu administracyjnym, nie uwzględnił wniosku dowodowego zawartego w skardze. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego, o którym mowa w skardze nie było w niniejszej sprawie niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, jak wymaga tego art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd przeprowadził natomiast, na podstawie art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu administracyjnym dowód uzupełniający z załączonej przez skarżącego do pisma z dnia 14 lipca 2019 r. decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2018 r. nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie podlegała uwzględnieniu.
Organ nie naruszył przepisów prawa materialnego. Stwierdzone zaś naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. i art. 78 k.p.a. nie miało wpływu na wynik sprawy. Tylko zaś takie naruszenie prawa procesowego mogłoby skutkować wyeliminowaniem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji z obrotu prawnego.
Organ podjął w niniejszej sprawie czynności konieczne do należytego rozpatrzenia niniejszej sprawy, dokonał w tym zakresie niezbędnych ustaleń faktycznych, a zatem nie naruszył art. 7 k.p.a. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie był dowolna. Organ rozpatrzył niezbędny do rozstrzygnięcia tej sprawy materiał dowodowy (art. 77 k.p.a.). Odmienna ocena strony co do spełnienia przesłanek określonych w art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) od oceny organu, nie stanowi o naruszeniu w tej sprawie art. 8, jak też art. 80 k.p.a. Wprawdzie organ powinien był rozpatrzyć w toku postępowania wniosek dowodowy w przewidzianej przez przepisy prawa formie, tj. w formie postanowienia, jednakże uchybienie to – w związku ze zgromadzeniem w toku postępowania niezbędnego do rozpatrzenia sprawy materiału dowodowego – nie miało wpływu na wynik sprawy. Organ dysponował informacją od Szefa ABW dotyczącą przebiegu służby pozwalającą na ocenę spełnienia przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Decyzja organu z dnia [...] października 2018 r. nr [...], którą skarżący załączył do pisma procesowego z dnia 14 lipca 2019 r., a z której Sąd przeprowadził dowód w sprawie, istotnie nie zawiera fragmentu tekstu na stronie drugiej decyzji. Powyższe stanowi uchybienie przepisowi art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., które jednakże w sprawie niniejszej pozostało bez wpływu na wynik sprawy. Brakujący fragment uzasadnienia obejmował, jak wynika z treści decyzji z dnia [...] października 2018 r. znajdującej się w nadesłanych przez organ aktach postępowania administracyjnego, informacje przedstawione przez wnioskodawcę we wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. dotyczące m.in. podejmowania czynności z narażeniem zdrowia i życia.
Stosownie do treści art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji,
w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c,
art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (pkt 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (pkt 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Zgodnie z art. 8a ust. 2 tej ustawy, do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).
Zgodnie z normą art. 8a ust. 1 powołanej ustawy, przedmiotem oceny organu jest szczególnie uzasadniony przypadek, jako kryterium objęcia adresata wyłączeniem stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).
Zgodnie z art. 11 powołanej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Podkreślenia wymaga, że decyzja wydawana przez organ na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) ma charakter decyzji uznaniowej. Zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Wybór natomiast rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną (v. wyrok NSA z dnia 23 stycznia
2009 r. sygn. akt II OSK 1488/08, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
W ocenie Sądu w sprawie niniejszej organ dokonał istotnych ustaleń stanu faktycznego, co do okresów pełnienia służby oraz rzetelności wykonywania zadań
i obowiązków, a także informacji o narażeniu zdrowia i życia (rozumianego jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia). Służba skarżącego określona w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) pełniona była przez okres 13 lat i 11 miesięcy. Ustalenie to dokonane zostało na podstawie pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Całkowity okres służby skarżącego wynosi zaś 28 lat, 8 miesięcy
i 15 dni. Trafnie organ do okresu służby nie zaliczył okresu pracy w instytucjach cywilnych.
Dokonując oceny, czy okres służby skarżącego, o którym mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) był okresem krótkotrwałym,
a zatem badając spełnienie przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), organ stwierdził, że przesłanka ta nie została spełniona. W ocenie organu okres 13 lat i 11 miesięcy zarówno w ujęciu bezwzględnym, jak i w ujęciu proporcjonalnym nie może być oceniony jako krótkotrwały.
Ocenę tę Sąd podziela. Trafne jest ustalenie organu, że okres 13 lat i 11 miesięcy pełnienia obowiązków służbowych nie jest okresem krótkotrwałym, tak w ujęciu bezwzględnym, jak i w proporcjonalnym, biorąc pod uwagę, że łączny okres służby skarżącego wynosi 28 lat, 8 miesięcy i 15 dni. Wbrew twierdzeniom skargi organ dokonał prawidłowej wykładni pojęcia krótkotrwałości służby przed 31 lipca 1990 r. Organ rozważył przy tym, czy przesłanka z art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) została spełniona na gruncie tej konkretnej sprawy,
w odniesieniu do konkretnego wnioskodawcy, tj. J. R., a zatem ocenę w tym zakresie w pełni zindywidualizował. Według "Słownika przypomnień" Władysława Kopalińskiego (Wydawnictwo Wiedza Powszechna – Warszawa 1992 r.) krótkotrwały to przelotny, przemijający. Według z kolei Słownika wyrazów bliskoznacznych (Wydawnictwo Wiedza Powszechna – Warszawa 1988 r.) krótkotrwały to chwilowy, przemijający, efemeryczny, przelotny, niestały, nietrwały, tymczasowy, przejściowy, dorywczy, doraźny, prowizoryczny.
Okres 13 lat i 11 miesięcy realizacji obowiązków służbowych jest okresem długim, nie ma charakteru doraźnego, czy epizodycznego. Nie można tego okresu nazwać okresem nietrwałym, czy tymczasowym. Jako krótkotrwała może być rozumiana służba, której czas trwania w porównaniu do całego okresu służby nie był długi, trwał w porównaniu do tego okresu krótko, był nietrwały, przemijający. Taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie. Okres 13 lat i 11 miesięcy nie może być uznany za przelotny, czy chwilowy. Czas służby wynoszący około 49% całego okresu służby nie jest okresem krótkotrwałym, nie wskazuje na jej tymczasowość.
Zasadnie organ stwierdził, że skarżący nie spełnia jednego z warunków koniecznych do zastosowania art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), co wykluczało uwzględnienie wniosku strony. Zarzut naruszenia art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy nie jest trafny.
Z całej konstrukcji art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) wynika, że przesłanki określone w tym przepisie (punkt 1 i 2) muszą być spełnione łącznie. Spójnik "oraz" między punktami 1 i 2 użyty został w tym przepisie właśnie w znaczeniu koniunkcji. Z tego względu dokonanego wyżej ustalenia organu, co do braku podstaw do zastosowania wyłączenia art. 15c, art. 22a i art. 24a, nie zmienia stwierdzenie, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r., podczas wykonywania których istniało nadto zagrożenie życia i zdrowia. Zarówno w decyzji z dnia [...] października 2018 r., jak i w zaskarżonej decyzji Minister nie kwestionował spełnienia przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), wskazał też na zaświadczenie z dnia [...] czerwca 2011 r. potwierdzające podejmowanie czynności w warunkach szczególnie zagrażających zdrowiu i życiu. Nieuwzględnienie przez organ żądania strony, aby uzupełnić w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy o dodatkowe dowody w tym zakresie, nie stanowi tym samym naruszenia prawa. Nieodniesienie się zaś w decyzji do żądania w tym zakresie, nie wpływa na wynik sprawy, jak wskazano to już wyżej.
Ustalenie organu, że przypadek skarżącego nie stanowi przypadku szczególnie uzasadnionego w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) nie było – na gruncie stanu faktycznego tej sprawy – dowolne.
Odnosząc się do pozostałych argumentów skargi podkreślenia wymaga,
że zaskarżona decyzja nie rozstrzyga o obniżeniu świadczenia emerytalnego. Przedmiotem kontroli Sądu nie była w niniejszej sprawie zgodność z prawem obniżenia skarżącemu wysokości emerytury z zastosowaniem przepisu art. 15c ustawy
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło