II SA/Wa 1366/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie odmowy przyznania zasiłku przedemerytalnego -oddala skargę- Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2001 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku przedemerytalnego. Z ustaleń organu wynika następujący stan sprawy: Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]października 2001 r., nr [...] wydaną w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...]orzekającą o odmowie przyznania H. K. zasiłku przedemerytalnego. Decyzję odmowną oparto na stwierdzeniu, że wnioskujący o przyznanie zasiłku przedemerytalnego nie legitymował się wymaganym okresem uprawniającym do uzyskania zasiłku przedemerytalnego. W dniu 2 listopada 2005 r. H. K. złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, do którego załączył oświadczenie oraz zeznania dwóch świadków na okoliczność wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia. Wezwany do sprecyzowania żądania, pismem z dnia 25 listopada 2005 r. oświadczył, że zwraca się o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w oparciu o wniosek złożony w 2001 r., ponieważ posiada wymagany okres zatrudnienia, m.in. z tytułu pracy w rolnictwie. Postanowieniem z dnia [...]lutego 2006 r., nr [...]Wojewoda [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną ostateczną decyzją z dnia[...] października 2001 r. odmawiającą przyznania H. K. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]lutego 2001 r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2006 r. wydaną na podstawie art. 150a ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm)., w trybie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2001 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wojewódzki podniósł, że brak było prawnych możliwości uchylenia wskazanej w sentencji decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] lipca 2001 r. Zgodnie z art. 37j ust.1 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (obowiązującej w dacie wydania decyzji objętej wznowieniem) zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie, która spełniała określone w ustawie warunki do uznania za osobę bezrobotną oraz do nabycia zasiłku dla bezrobotnych jeżeli posiadała okres uprawniający do emerytury oraz posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący dla mężczyzn 35 lat, bądź 30 lat, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Na okres uprawniający do zasiłku, zgodnie z art. 24 ust.2 powołanej ustawy, składają się udokumentowane przez stronę: 1) okresy zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej lub prowadzenia pozarolniczej działalności wymienione w art. 23 ust. 1 pkt 2, 2) okresy wymienione w art. 23 ust. 2 pkt 1, 2, 4 i 5 ustawy. Z uwagi na fakt, iż na mocy powyższego przepisu, okres wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym nie stanowi okresu uprawniającego do zasiłku, nie można było zaliczyć wnioskowanych przez H. K.okresów pracy w rolnictwie do wymaganego okresu 35 lat uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego. Zainteresowany warunków określonych w powołanym art. 37 j ust. 1 nie spełnił, bowiem do 12 stycznia 2002 r. udokumentował okres uprawniający do zasiłku wynoszący 31 lat, 7 miesięcy i 4 dni, zaś po wskazanej dacie przez 6 miesięcy pobierał zasiłek dla bezrobotnych (od dnia [...] lutego 2001 r. do dnia [...]sierpnia 2001 r). Okres wykonywania przez H.K. pracy w gospodarstwie rolnym nie miał wpływu na posiadany przez niego okres uprawniający do zasiłku, a tym samym ujawnienie tego faktu nie jest, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nową okolicznością lub nowym dowodem nieznanym organowi w dniu wydania decyzji o odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego, a istotnym dla sprawy. Nie było zatem podstaw do uwzględnienia wniosku strony, bowiem w wyniku uchylenia decyzji mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Ponadto, w wyniku przeprowadzenia postępowania rozpoznawczego nie stwierdzono zaistnienia innych przesłanek stanowiących podstawę do uchylenia decyzji dotychczasowej na zasadzie art. 145 k.p.a. Od powyższej decyzji H. K. wniósł odwołanie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W odwołaniu podniósł, że organ I instancji ustalając prawo do świadczenia, bezpodstawnie nie uznał dwuletniego okresu nauki zawodu oraz pracy w rolnictwie. Według wiedzy odwołującego się, popartej informacją uzyskaną od pracownika ZUS, okres pracy w rolnictwie powinien zostać zaliczony do okresów uprawniających do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego. Minister Pracy i Polityki Społecznej nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 150a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucji rynku pracy, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ naczelny podniósł, że stanowiący podstawę orzekania w sprawie zasiłku przedemerytalnego przepis art. 150a ust. 1 powołanej ustawy odnosi się do art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. Wskazane w przepisie art. 37j "okresy uprawniające do zasiłku" precyzuje przepis art. 24 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i są to okresy zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności, wymienione w art. 23 ust. 1 pkt 2, oraz okresy, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1, 2, 4 i 5 tej ustawy. W świetle powyższych uregulowań, okresy pracy w gospodarstwie rolnym nie podlegają zaliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego, choć zaliczane są do okresu uprawniającego do emerytury. "Okres uprawniający do zasiłku" i "okres uprawniający do emerytury" nie są okresami tożsamymi. Strona w dniu rejestracji oraz dacie orzekania nie spełniała warunków do uzyskania zasiłku przedemerytalnego, choć ogólny jej staż pracy wynosi 31 lata 7 miesięcy i 4 dni, co ma znaczenie przy nabywaniu uprawnień emerytalnych. Organ dodatkowo podniósł, że nawet w przypadku zaliczenia okresu umowy o naukę zawodu rzemiosła do wymaganego ustawą stażu pracy, o co wnosił H.K. w odwołaniu, sytuacja prawna strony nie uległaby zmianie. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej przez H. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu skargi H. K. podał, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu odmawiającym zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym do okresów zatrudnienia, bowiem według jego wiedzy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych zalicza okres pracy w rolnictwie jako okres uzupełniający w "sprawach przedemerytalnych". W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżący w odpowiedzi na powyższe stanowisko organu zarzucił Ministrowi, iż w swej decyzji odniósł się jedynie do wskazanych przez stronę okresów pracy w rolnictwie, pominął zaś inne okresy i sytuację życiową, na którą skarżący powoływał się w skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach na decyzję Wojewody[...] z dnia [...] września 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku uwzględnienia skargi, zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzeka wyłącznie kasacyjnie. Oznacza to, że nie jest możliwe uwzględnienie wniosku strony zawartego w skardze, dotyczącego wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, stanowiącej przedmiot zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie skarga podlega oddaleniu jako nieuzasadniona. Należy wskazać, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym doszło do jej wydania było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych wymienionych taksatywnie w przepisach prawa procesowego. Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w spawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Bez znaczenia jest fakt, czy przyczyny tego stanu rzeczy były zawinione przez stronę, czy też nie. Istotne jest natomiast, aby ujawniona nowa okoliczność miała bezpośredni związek przyczynowy z treścią rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt sprawy, Wojewoda [...]decyzją z dnia [...] października 2001 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] lipca 2001 r. odmawiającą przyznania H.K. prawa do zasiłku przedemerytalnego, z powodu braku wymaganego okresu uprawniającego do zasiłku - 35 lat dla mężczyzn. Powyższa decyzja stała się przedmiotem kontroli sądowej, w wyniku której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 23 lutego 2004 r., sygn. akt 4 II SA/Ka 3675/01 oddalił skargę H. K.. Złożony przez skarżącego wniosek z dnia 2 listopada 2005 r. o przyznanie zasiłku przedemerytalnego z powodu ujawnienia udokumentowanych okresów pracy w rolnictwie, których nie uwzględniono rozpatrując wniosek skarżącego z 2001 r. o przyznanie przedmiotowego świadczenia, uzasadniał wznowienie postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co też Wojewoda [...] uczynił wydając postanowienie z dnia [...] lutego 2006 r. Odmowę uchylenia ww. decyzji z dnia [...]listopada 2001 r. organy obu instancji orzekające w sprawie uzasadniły tym, że wskazany przez stronę okres wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, w świetle uregulowań prawnych powołanych w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, nie podlega zaliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego. Zasady przyznawania zasiłku przedemerytalnego w dacie wydania zaskarżonej decyzji określał przepis art. 150a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001, ze zm.). Zgodnie z ust. 1 powołanego artykułu, prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust. 2. Ustęp 2 wskazanego artykułu zaś stanowi, że prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. W zakresie spełnienia warunków do nabycia uprawnień do przedmiotowego świadczenia przepis art. 105a ust. 1 powołanej ustawy odsyła do przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t. j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm. - w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001r.). Zgodnie z art. 37j ust. 1 tej ustawy, zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub 2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Wskazane ww. przepisie "okresy uprawniające do zasiłku" zostały określone w art. 24 ust. 2 ustawy o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie z treścią tego przepisu, okresem uprawniającym do zasiłku są okresy zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności wymienione w art. 23 ust. 1 pkt 2 oraz okresy, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1, 2 i 4. Do okresu uprawniającego do zasiłku zalicza się również inne okresy, wymienione w art. 24 ust. 4 Powołane przepisy nie przewidują zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym niewykonywanej na podstawie umowy o pracę czy też innej dopuszczalnej prawem formie zatrudnienia, za które uzyskiwane było wynagrodzenie, od którego istniał obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy, jako okresu uprawniającego do zasiłku. W orzecznictwie sądów administracyjnych został ugruntowany pogląd, iż okresy zaliczane do okresu uprawniającego do zasiłku na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie są identyczne z innymi okresami zaliczanymi w konkretnych sprawach do emerytury – przykładowo wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 1998 r., sygn. akt II SA898/98 (publik. LEX nr 41878). W związku z powyższym, wbrew zarzutom skargi, organy orzekające w sprawie zasadnie stwierdziły, iż brak jest podstaw do zaliczenia wskazanych we wniosku o wznowienie postępowania okresów pracy w rolnictwie od dnia [...] czerwca 1959 r. do dnia [...] lipca 1960 r. (1 rok i 1 miesiąc) oraz od dnia [...] czerwca 1966 r. do dnia[...] maja 1970 r. (3 lata i 8 miesięcy) potwierdzonych w zeznaniach świadków z dnia[...] marca 2003 r. W tych okolicznościach organ II instancji zasadnie przyjął, że wskazany w odwołaniu okres zatrudnienia w charakterze ucznia w zawodzie betoniarskim na podstawie umowy o naukę zawodu od dnia [...] kwietnia 1966 r. do dnia [...] marca 1968 r. nie mógł mieć wpływu na nabycie uprawnień do wnioskowanego świadczenia. Skarżący legitymując się okresem zaliczanym do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego w wymiarze 31 lat, 7 miesięcy i 4 dni, nawet przy zaliczeniu okresu 2 lat nauki zawodu, nie spełniałby przesłanki określonej w art. 37j ust. 1 pkt 1 ustawy o zatrudnień i przeciwdziałaniu bezrobociu. Na marginesie należy dodać, iż zgodnie z art. 24 ust. 4 powołanej ustawy, do okresu uprawiającego do zasiłku zalicza się okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego młodocianych pracowników. W przypadku skarżącego przepis ten nie ma zastosowania, bowiem w czasie rozpoczęcia nauki zawodu w dniu [...] kwietnia 1966 r. H. K. ukończył 22 rok życia i nie mógł być kwalifikowany jako pracownik młodociany. Mając powyższe na względzie należy uznać, że w sprawie niniejszej nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., która stanowiłaby podstawę do wzruszenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2001 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] lipca 2001 r. orzekającą o odmowie przyznania H.K.zasiłku przedemerytalnego. W tym stanie rzeczy skarga nie mogła zostać uwzględniona. Sąd na podstawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.