II SA/Wa 1366/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-12-11

Skład orzekający: Referendarz sądowy Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia specjalnego (renty specjalnej) skarżący, który jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych, może zostać przyznany adwokat z urzędu w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, którego sprawa dotyczy odmowy przyznania świadczenia specjalnego, jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W związku z tym, rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych było zbędne. Jednocześnie, sąd stwierdził, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ jego trudna sytuacja materialna (niska renta, samotność, brak majątku) uniemożliwia mu samodzielne poniesienie kosztów zastępstwa procesowego.
Stan faktyczny
J. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów odmawiającą przyznania świadczenia specjalnego. Skarżący wskazał na swoją trudną sytuację materialną, będąc inwalidą II grupy, utrzymującym się z niskiej renty i nieposiadającym majątku. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J. M. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2008 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] sierpnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego postanawia: przyznać J. M. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. J. M. wnioskiem z dnia 1 grudnia 2008 r. wystąpił w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest inwalidą II grupy i utrzymuje się z renty, w wysokości 636,29 zł brutto – tj. 556,02 zł netto. Jednocześnie podał, że nie posiada nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że - w niniejszym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie - na J. M. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przedmiotem skargi J. M. jest odmowa przyznania mu przez Prezesa Rady Ministrów renty specjalnej. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżący z mocy prawa zwolniony jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne i nie podlega ocenie w zakresie przesłanek ustawowych. Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt administracyjnych wynika, że w chwili obecnej sytuacja bytowa i materialna skarżącego jest niezwykle trudna. Jest on osobą samotną, całkowicie niezdolną do pracy z tytułu wady wzroku i słuchu, a jedynym źródłem jego utrzymania, jest renta w wysokości 556,02 zł netto. Mieszka w mieszkaniu komunalnym i nie posiada nawet podstawowych sprzętów domowych, takich jak np. pralka, czy lodówka. Na koszty związane z utrzymaniem mieszkania, co łącznie wynosi 230 zł - otrzymuje dodatek mieszkaniowy w wysokości 95,15 zł. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło