II SA/Wa 1372/05

WyrokWSA w Warszawie2005-11-25

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Anna Mierzejewska, Eugeniusz Wasilewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie funkcjonariusza celnego na inne stanowisko służbowe, uzasadnione ważnymi względami służbowymi wynikającymi ze zmian organizacyjnych po przystąpieniu Polski do UE, jest zgodne z prawem, mimo trudnej sytuacji rodzinnej funkcjonariusza?
Ratio decidendi
Przeniesienie funkcjonariusza celnego na inne stanowisko służbowe, gdy przemawiają za tym ważne względy służbowe, jest zgodne z prawem, nawet jeśli funkcjonariusz znajduje się w trudnej sytuacji rodzinnej, o ile nie zachodzą prawne przesłanki wyłączające takie przeniesienie określone w ustawie o Służbie Celnej (np. opieka nad dzieckiem do lat 14). Funkcjonariusz, wstępując do służby, godzi się na większą dyspozycyjność i podporządkowanie.
Stan faktyczny
Skarżący, R. U., został przeniesiony decyzją Szefa Służby Celnej na inne stanowisko służbowe ze względu na ważne względy służbowe związane ze zmianami organizacyjnymi po przystąpieniu Polski do UE. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc trudną sytuację rodzinną (opieka nad rodzicami, żoną i synem). Szef Służby Celnej utrzymał w mocy decyzję o przeniesieniu. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA, Konstytucji RP oraz brak uwzględnienia protokołu uzgodnień w sprawie alokacji kadr.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras Sędziowie WSA - Anna Mierzejewska (spr.) - Eugeniusz Wasilewski Protokolant: - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2005 r. sprawy ze skargi R. U. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. Szef Służby Celnej, na podstawie art. 18 ust. 2 i 6 w związku z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.) przeniósł Pana R. U. na stanowisko inspektora celnego wraz z etatem od dnia 1 lipca 2005 r. z Izby Celnej we W. do pełnienia służby celnej w B. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej część granicy polskiej tj. granica polsko-niemiecka, polsko-czeska, polsko-słowacka i polsko-litewska uległa zmianie z punktu widzenia kontroli celnej, a obecna granica wschodnia stała się zewnętrzną granicą Unii Europejskiej. W związku z powyższym w izbach celnych usytuowanych na zachodzie i południu kraju zmniejszyła się ilość wykonywanych zadań, natomiast powstała konieczność zwiększenia obsady kadrowej w izbach celnych położonych na wschodzie kraju. Po dokonaniu analizy aktualnych zadań Służby Celnej opracowana została docelowa obsada etatowa izb celnych, którą w dniu 28 października 2004 r. zatwierdził Szef Służby Celnej. W oparciu o powyższy dokument wystąpiła konieczność zwiększenia obsady etatowej Izby Celnej w B., przy jednoczesnym zmniejszeniu obsady etatowej Izby Celnej we W. Zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusza celnego można, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu, w tej samej lub innej miejscowości. Wskazane względy służbowe spowodowały potrzebę przeniesienia w/w z Izby Celnej we W. do Izby Celnej w B. na stanowisko inspektora celnego. Podejmując decyzję wzięto pod uwagę kwalifikacje, przygotowanie zawodowe, a także kryterium określone w części III Kryteriów i kolejność wyłaniania osób do procesu alokacji kadr zawartych w "Protokole uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej" zawartym pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji Kadr Służby Celnej a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej w dniu 30 września 2003 r. W dniu 19 kwietnia 2005 Pan R. U. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku Pan U. podniósł, że musi sprawować stałą opiekę nad swoimi rodzicami, 74 letnim ojcem, który wymaga stałej opieki drugiej osoby. Opieki wymaga również matka, która ze względu na stan zdrowia jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Dodatkowo jego żona musi sprawować opiekę nad swoją 74 letnią matką. R. U. wskazał ponadto, że jego 17 letni syn jest uczniem II klasy Technikum [...] w J. i jego wyjazd z miejsca zamieszkania i zmiana szkoły są niemożliwe. Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Szef Służby Celnej, na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 2Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 i Nr 273, poz. 2703), po rozpatrzeniu wniosku Pana R. U. o ponowne rozpatrzenie sprawy przeniesienia służbowego na z dnia [...] kwietnia 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zaskarżona decyzja wydana została ze względu na wystąpienie ważnych względów służbowych tj. aktualnych potrzeb kadrowych Służby Celnej związanych z koniecznością zapewnienia sprawnego funkcjonowania jednostek organizacyjnych Służby Celnej usytuowanych na wschodniej granicy kraju, która z dniem 1 maja 2005 r. została zewnętrzną granicą Unii Europejskiej. W związku z powyższym w Izbie Celnej we W. zmniejszyła się ilość zadań do wykonania i zgodnie z zatwierdzoną przez Szefa Służby Celnej w dniu 28 października 2004 r. obsadą docelową ma być w tej Izbie zmniejszone zatrudnienie o co najmniej 500 etatów. Natomiast względu na wzrost zadań na wschodzie kraju Izba Celna B. wymaga zwiększenia obsady etatowej. Przesłanki wyłączające możliwość przeniesienia funkcjonariusza określa art. 19 i 43 ustawy o Służbie Celnej. Art 19 stanowi, że nie można bez zgody zainteresowanego przenieść do pełnienia służby w innej miejscowości kobiety w ciąży oraz funkcjonariusza celnego samodzielnie sprawującego opiekę nad dzieckiem do lat 14. Z kolei art. 43 dotyczy szczególnej opieki kobiet. Trudna sytuacja rodzinna Pana R. U. nie stanowi przeszkody prawnej do przeniesienia funkcjonariusza celnego. Sprawowanie opieki nad rodzicami nie daje podstawy do uchylenia decyzji. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi Pan R. U. podniósł, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem zasad Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto w toku podejmowania decyzji nie wzięto pod uwagę pomimo powołania w decyzji "Protokołu uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej" zawartego pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji Służby Celnej a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej w dniu 30 września 2003 r. Zgodnie z treścią tego porozumienia osobom alokowanym miały być składane propozycje w określonej kolejności. W decyzji ponadto w żaden sposób nie uzasadniono dlaczego nie było możliwości przekwalifikowania lub przeniesienia skarżącego do innej komórki organizacyjnej. Decyzji zarzuca on również naruszenie art. 18, 47 i 65 Konstytucji RP, ponieważ narusza ona zasadę ochrony życie prywatnego, rodzinnego oraz decydowaniu o swoim życiu osobistym, jak również zasadę zapewniającą wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy. Decyzja godzi w trwałość rodziny i małżeństwa. W odpowiedzi na skargę organ - Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to obowiązującym w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie . Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 18 ust. 2 i 6 w związku z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.). Z treści art. 18 ust. 2 cytowanej ustawy wynika, że funkcjonariusza celnego można, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu w tej samej lub innej miejscowości. Wobec tego, że wystąpiły ważne względy służbowe tj. nastąpiło zmniejszenie ilości zadań służbowych w izbach celnych położonych na zachodzie kraju w związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej, konieczne było zmniejszenie obsady etatowej w izbach zachodnich. Wobec powyższych okoliczności i zgodnie z zatwierdzoną w dniu 28 października 2004 r. przez Szefa Służby Celnej docelową obsadą etatową izb celnych należało w izbie celnej, w której dotychczas skarżący pełnił służbę zmniejszyć obsadę etatową o co najmniej 500 etatów, natomiast Izba Celna w B. wymagała zwiększenia obsady etatowej. Skarżący spełniał kryterium pomocnicze i dlatego został przeniesiony do pełnienia służby w innej Izbie Celnej. Kryterium pomocnicze ustalone zostało w "Protokole uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej" zawartym pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji Kadr Służby Celnej a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej w dniu 30 września 2003 r. Skarżący spełniał kryterium pomocnicze stanowiące podstawę do wyłonienia kolejnej grupy funkcjonariuszy do przeniesienia. Umieszczenie skarżącego na liście osób przeznaczonych do alokacji, uzgodnionej z organizacją związkową, świadczy o rezygnacji odnośnie stosowania zasad regulujących wyłączenie funkcjonariuszy celnych z procesu alokacji. Przesłanki wyłączające możliwość przeniesienia funkcjonariusza celnego określa art. 19 ustawy o Służbie Celnej który stanowi, że nie można bez zgody zainteresowanego przenieść do pełnienia służby w innej miejscowości kobiety w ciąży ani funkcjonariusza celnego samodzielnie sprawującego opiekę nad dzieckiem do lat 14. Żadna z przesłanek zawartych w art. 19 ustawy nie ma zastosowania w stosunku do skarżącego. W ocenie Sadu stan faktyczny występujący w niniejszej sprawie w pełni wyczerpuje unormowanie zawarte w art. 18 ust 2 cytowanej ustawy, który stanowi, że funkcjonariusza celnego można gdy wymagają tego ważne względy służbowe przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu, w tej samej lub innej miejscowości. Wskazać ponadto należy, że przystępując dobrowolnie do służby funkcjonariusz wyraża zgodę na mianowanie do Służby Celnej, co prowadzi do powstania stosunku służbowego i powoduje, że oprócz szczególnych uprawnień przyznanych funkcjonariuszowi celnemu, nakłada się na niego także ograniczenia i obowiązki nie znane w innych stosunkach prawnych. Decydując się zatem na podjęcie służby funkcjonariusz celny musi liczyć się w większą dyspozycyjnością i podporządkowaniem, co wiąże się z możliwością przeniesienia w każdym czasie funkcjonariusza celnego na stałe, o ile wystąpią ważne względy służbowe. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło