II SA/Wa 1372/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Pisula - Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung Sędzia WSA Janusz Walawski Protokolant ref.straż. Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa oddala skargę Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], którą to decyzją odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...]. W motywach uzasadnienia organ podał, że żołnierz - [...] – R. K. w dniu 12 czerwca 2006 r. został skierowany przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L., celem przeprowadzenia kontrolnego badania lekarskiego. Komisja ta - po wykonaniu niezbędnych badań diagnostycznych i konsultacji specjalistycznych - wydala orzeczenie (nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r.), rozpoznając określone schorzenia, powodujące niezdolność badanego do zawodowej służby wojskowej. Stwierdzono także, że [...] R. K. jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej (kat. zdr. "N") oraz trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju i w czasie wojny (kat. zdr. "E"). Jednocześnie ustalono, że schorzenia wymienione pod nr 1, 2 i 3 nie pozostają w związku ze służbą wojskową, natomiast schorzenia nr 4, 5, 6 i 7 - pozostają w związku ze służbą wojskową, na mocy orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. (nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r.) i orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r.) W konsekwencji zaliczono R. K. do III grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, do III grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową oraz do żadnej grupy inwalidztwa z powodu schorzenia, z tytułu którego przysługują świadczenia odszkodowawcze. W orzeczeniu tym Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w L. ustaliła inwalidztwo III grupy w związku ze służbą wojskową, przy czym schorzenia powodujące to inwalidztwo nie pozostawały w związku ze służbą wojskową. Należy przy tym dodać, że Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w L., przywołując własne orzeczenie (nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r.) w sprawie [...] R. K., wykazała, że w orzeczeniu tym schorzenie powodujące inwalidztwo III grupy nie pozostaje w związku ze służbą wojskową i prawidłowo określiła III grupę inwalidztwa bez związku ze służbą wojskową. Od orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. (nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r.) [...] R. K. złożył odwołanie. Nadrzędna nad Terenową Wojskową Komisją Lekarską w L. - Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] po rozpatrzeniu odwołania orzeczeniem z dnia [...] października 2006 r. nr [...] utrzymała w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. z dnia [...] sierpnia 2006 r. (nr [...]), nie uznając zasadności argumentów zawartych w odwołaniu. Komisja ta nie dopatrzyła się natomiast błędów w orzeczeniu Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L., polegających na tym, że schorzenia nie pozostające w związku ze służbą wojskową powodują inwalidztwo III grupy w związku ze służbą wojskową. Organ wskazał, że po przeszło trzech latach od daty wydania orzeczenia, w dniu [...] października 2009 r., Przewodniczący Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. wystąpił z pismem do Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] o zajęcie stanowiska w przedmiocie inwalidztwa [...] R. K. i istotnych omyłek zawartych we wskazanym wyżej orzeczeniu komisji. W piśmie tym stwierdzono, że Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w L. w swoim orzeczeniu popełniła istotną omyłkę orzeczniczą, polegającą na stwierdzeniu, że rozpoznane u badanego schorzenia, powodujące jego niezdolność do służby wojskowej - nie pozostają w związku ze służbą wojskową, natomiast zaliczyła orzekanego do III grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową. Organ wyjaśnił, że właśnie ta omyłka orzecznicza była podstawą do wydania decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. - uchylającej orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. oraz utrzymujące je w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] i zarządzającej ponowne rozpatrzenie sprawy przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w L.. Odnosząc się do wniosku R. K. z dnia 24 listopada 2009, którym żądał stwierdzenia nieważności orzeczenia CWKL z dnia [...] listopada 2009 r., organ uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa (art.156 §1 pkt 2 k.p.a.) i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r.). Organ wyjaśnił, że przepisy prawa przewidują dla Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej uprawnienia nadzorcze. W tym zakresie wskazał na § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 12, poz. 75), który w ust. 2 stanowi, iż Przewodniczący Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej może również (oprócz Ministra Obrony Narodowej) w trybie nadzoru uchylić każde orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej sprzeczne z prawem bądź wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych. Wyjaśnił, że przewidziane w zapisach omawianego rozporządzenia postępowanie nadzorcze - jest postępowaniem szczególnym, do którego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o nadzwyczajnych trybach weryfikacji decyzji administracyjnych - to jest wznowienia postępowania, w oparciu o art. 145 k.p.a., uchylenia decyzji w trybie art. 154 lub 155 k.p.a. bądź stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 k.p.a. Postępowanie nadzorcze - w tym zakresie w jakim jest określone zapisami § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. - jest postępowaniem szczególnym, o którym mowa w art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 163 k.p.a. decyzja może być uchylona także w innych przypadkach i na innych zasadach niż określone w rozdziale 13 Kodeksu postępowania administracyjnego o uchyleniu, zmianie lub stwierdzeniu nieważności decyzji - o ile przewidują to przepisy szczególne. Twierdził, że taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowym postępowaniu i w żadnej mierze nie narusza to legalności postępowania Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej. Organ orzeczniczy - Przewodniczący Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej - miał bowiem prawo do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania nadzorczego, mającego na celu ocenę: czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej nie jest sprzeczne z prawem bądź też czy nie zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych. Organ stwierdził, że do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania w trybie nadzoru - określonego zapisem § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach - nie jest potrzebny specjalny wniosek w tej sprawie, ponieważ uprawnienie do oceny czy wydane orzeczenie komisji nie jest sprzeczne z prawem bądź czy nie zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych -przysługuje Przewodniczącemu Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej i może on działać bądź z urzędu, bądź po otrzymaniu informacji o wadliwości postępowania orzeczniczego. Wyjaśnił, że pismo Przewodniczącego Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. z dnia [...] października 2009 r. o zajęcie stanowiska w przedmiocie inwalidztwa [...] R. K., było sygnałem do przeanalizowania całości postępowania orzeczniczego. Analiza orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. (nr [...]) z dnia [...] sierpnia 2006 r. doprowadziła do wniosku, że istnieje zasadnicza rozbieżność między stwierdzeniem, że rozpoznane u badanego schorzenia powodujące jego niezdolność do zawodowej służby wojskowej nie pozostają w związku ze służbą wojskową, a ustaleniem, iż zalicza się orzekanego do III grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową. W konkluzji organ uznał, że taka rozbieżność orzecznicza Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. mogła zostać usunięta - zgodnie z zapisem § 32 przywołanego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. - jedynie poprzez uchylenie w trybie nadzoru wadliwego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Takie też rozstrzygnięcie zapadło we wskazanym orzeczeniu - decyzji Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Dokonując oceny pod kątem przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności organ uznał, że przeprowadzone przez Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej postępowanie nadzorcze było zgodne z prawem, oparte na właściwej podstawie prawnej, co powoduje, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że zostało dokonane z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W skardze do tutejszego sądu, skarżący R. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej, ewentualnie o stwierdzenie ich nieważności, podniósł rażące naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. Przywołał orzecznictwo sądowe w tym przedmiocie podkreślając, iż organ CWKL winien był powiadomić go z urzędu o wszczęciu postępowania. Twierdził, że prejudykatem w rozumieniu art. 365 § 1 k.p.c. było ustalenie przez Sąd Rejonowy w W., że skarżący doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu w wyniku zdarzenia wypadkowego z dnia [...] stycznia 2005 r., po którym nie powrócił już do służby wojskowej i został z niej zwolniony. Powodem niezdolności do zawodowej służby wojskowej był właśnie ten wypadek - vide Wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] stycznia 2010 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, odpowiada prawu. Na wstępie wskazać należy, iż niniejsza sprawa toczy się w trybie nadzwyczajnym – stwierdzenia nieważności. Powyższy tryb narzuca odrębne niż w postępowaniu zwykłym przesłanki do oceny legalności, określone w art. 156 k.p.a. Zaskarżoną decyzją organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r.), uznając, że nie została ona dotknięta wadami prawnymi określonymi w art. 156 k.p.a. Z oceną tą należy się zgodzić. Dla porządku wskazać należy, iż decyzja Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r.) wydana została w trybie nadzoru. A zatem na specyficzny tryb nadzorczy, przewidziany w sprawach dotyczących orzeczeń lekarskich, należało spojrzeć przez pryzmat art. 156 k.p.a. tj. postępowania nadzwyczajnego. Trzeba stwierdzić, że do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania w trybie nadzoru - określonego zapisem § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 12, poz. 75 ze zm.) - nie jest potrzebny specjalny wniosek, ponieważ uprawnienie do oceny czy wydane orzeczenie komisji nie jest sprzeczne z prawem bądź czy nie zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych - przysługuje Przewodniczącemu Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej i może on działać bądź z urzędu, bądź po otrzymaniu informacji o wadliwości postępowania orzeczniczego. W rozpatrywanej sprawie - pismo Przewodniczącego Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. z dnia 12 października 2009 r. o zajęcie stanowiska w przedmiocie inwalidztwa [...] R. K. – niewątpliwie mogło zostać zakwalifikowane jako wniosek do wszczęcia nadzorczego postępowania orzeczniczego. Zgodnie z § 32 przywołanego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r., w katalogu rozstrzygnięć w postępowaniu nadzorczym przewidziany jest uchylenie w trybie nadzoru wadliwego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Takie też rozstrzygnięcie zapadło w przedmiotowym orzeczeniu - decyzji Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. A zatem nie można zarzucić organowi nadzorczemu, w przypadku stwierdzenia wad i uchybień w postępowaniu orzeczniczym, iż jego decyzja (uchylająca) była niezgodna z prawem. Oceniając przeprowadzone przez Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej postępowanie nadzorcze należy stwierdzić, iż zostało ono oparte na właściwej podstawie prawnej, co powoduje, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że zostało dokonane z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.). Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego stwierdzić należy, iż zarzut, sformułowany jako "uchybienie zasady opartej na dyspozycji art. 10 § 1 k.p.a., a mianowicie zapewnienia stronie postępowania administracyjnego prawa do brania czynnego udziału w tym postępowaniu" nie miał istotnego znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia. Jednocześnie trzeba wskazać, iż zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej podjęta została po ocenie zgodności z prawem decyzji Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r.), której celem było wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. (nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r.) tj. rozstrzygnięcia sprzecznego z prawem. Za chybiony uznać należy zarzut skargi, odnoszący się do skutków, które wywołał wyrok Sądu Rejonowego dla [...] [...] Wydział [...] (sygn. akt [...] z dnia [...] maja 2008 r.). Twierdzenia, iż mocą tego wyroku "została uchylona decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W., na podstawie której organ dokonał ustaleń również w przedmiocie uznania, że określone schorzenia występujące u R. K. nie pozostają w związku ze służbą wojskową, nie zasługują na uwzględnienie. Uszło uwadze skarżącego, iż sprawa ta dotyczyła jedynie uprawnienia skarżącego do jednorazowego odszkodowania pieniężnego w związku ze zdarzeniem, mającym miejsce podczas pełnienia zawodowej służby wojskowej, a nie orzeczenia o grupie inwalidzkiej. Omawianym wyrokiem Sąd Rejonowy dla [...] przyznał skarżącemu jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej. Nadto, że postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. (sygn. akt [...]) Sąd przekazał Szefowi Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. do rozpoznania wniosek skarżącego, "o ustalenie, że w wyniku wypadku z dnia [...] stycznia 2005 r. doszło u niego do [...], przebiegu [...] i że powyższe schorzenie jest wyłącznie następstwem wypadku z dnia [...] stycznia 2005 r." Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż wewnętrzne lekarskie postępowanie nadzorcze, dotyczące stanu zdrowia skarżącego, nie zostało obarczone wadami z art. 156 k.p.a., a zatem zaskarżona decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r.) odpowiada prawu. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.